MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: Elatmanın Önlenmesi, Ecrimisil ve Kar Mahrumiyeti
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, elatmanın önlenmesi yönünden dilekçenin yetki sebebi ile reddine, kar mahrumiyeti talebinin ispatlanamadığından reddine, ecrimisil davasının kabulüne karar verilmiş olup, hükmün davacı vekili, temlik alan davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
K A R A R
Davacı vekili, ... Akaryakıt Dağıtım Paz. Petrol. Ürünleri İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı 2520 ada 22 parselde bulunan A-2, A-3, M-20 nolu tanklarda bulunan 154.761 kg ve 4.811.886 kg motorinin ... Akaryakıt Otomotiv A.Ş. firmasına ait iken kaçak olduğundan bahisle ... 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2007/669 Esas sayılı dosyası ile motorinin tasfiyesine ve elde edilecek bedelin irat kaydedilmesine karar verildiğini, LTB Varlık Yönetimi A.Ş.'ye borçlu olan ... Akaryakıt Dağıtım Paz. Petrol. Ürünleri İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı olan taşınmazların ... 6. İcra Dairesinin 2007/73 Esas sayılı talimat dosyasında ihaleye çıkarıldığını, 03.03.2011 tarihinde davacı şirket tarafından satın alındığını, 20.06.2011 tarihi itibari ile mülkiyetin davacı şirkete geçtiğini, bu taşınmazda bulunan tanklardaki kaçak motorinin ihalesine karar verildiği halde alıcı bulunamadığını, mülkiyeti davacıya geçen tanklardaki ürünün davalı idarece derhal taşınması için 14.07.2011 tarihinde yazı yazıldığını, ... 17. Noterliği'nin 19.08.2011 tarih ve 18970 yevmiye numaralı ihtarname ile 20.06.2011 tarihinden itibaren kira bedeli talep edildiğini, ihtarnameye rağmen müdahalenin devam ettiğini belirterek elatmanın önlenmesini, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 50.000,00 TL ecrimisil alacağı ve 20.000,00 TL kar mahrumiyeti bedelinin zararın doğduğu tarihten itibaren avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş, 22.05.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile ecrimisil alacağını 2.647.427,00 TL + KDV olarak ıslah etmiştir.
Yargılama aşamasında, ... 3. Noterliğinin 24.06.2015 tarih 14167 yevmiye nolu ve aynı tarih 14168 yevmiye nolu alacağın devri sözleşmesi ile alacağın üçüncü kişilere devredildiği, adı geçen tarafların davacı (temlik alan) sıfatıyla davayı takip ettiği anlaşılmaktadır.
Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, elatmanın önlenmesi yönünden, “davacının ... İli ... İlçesi ... Köyü 2520 ada 22 parselde bulunan A-2, A-3, M-1 nolu tanklarda davalının müdahalesinin menine ilişkin açtığı davada HMK'nin 12. maddesi gereğince ... Mahkemeleri kesin yetkili olduğundan; dilekçenin yetki sebebi ile reddine, karar kesinleştiğinde süresi içinde talep halinde bu davanın ayrılarak ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,” kar mahrumiyetine ilişkin davanın ispatlanamadığından reddine ve ecrimisil davası anlamında; “dava konusu alacağın dava sırasında temlik edildiği ve bu dava anlamında davacı şirketin taraf sıfatı kalmadığı anlaşıldığından; temlik alanlar anlamında 300.000,00 TL'nin dava tarihi olan 10.08.2012 tarihinden avans faizi ile davalıdan alınarak temlik alan ve temlik alacaklısı olarak davaya devam eden ...'a, 2.347.427,00 TL'nin dava tarihi olan 10.08.2012 tarihinden avans faizi ile davalıdan alınarak temlik alan ve temlik alacaklısı olarak davaya devam eden ... Uluslararası Nak. Tic. Ltd. Şti.ne verilmesine,” karar verilmiştir. Hüküm, davacı vekili, temlik alan davacılar vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden, ... Akaryakıt Otomotiv A.Ş. firmasının kira sözleşmesi ile kullandığı A tipi genel antrepoya ... Akaryakıt Dağıtım Paz. Petrol. Ürünleri İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ithal edilmek amacıyla getirilen motorine yönelik ilgili ... Sulh Ceza Mahkemesince verilen arama kararı ile 20.02.2007 tarihinde yapılan arama neticesinde, A1 nolu Tank’ta 3.728.188 kg motorinin noksan olduğu, A2 nolu tankta 4.820.168 kg motorin bulunduğu, A3 nolu tankın boş ve M1 nolu tankta ise 146.785 kg motorin olduğunun tespit edildiği, savcılık müzekkeresi ile A1 deki yakıtın A3 nolu tanka aktarıldığı, eksik tespit edilen yakıt için her iki firmaya 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 105 ve 236, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 51 ve Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 16. maddeleri uyarınca vergi tahakkuk ettirilip para cezası kararlarının alındığı, bunlara yönelik ödeme emirlerinin tebliğ edildiği, ödeme yapılmaması üzerine haciz varakalarının düzenlendiği, 04.11.2008 tarihli Haciz Zaptı ile (18.05.2007 ve 13.07.2007 tarihli haciz varakalarına istinaden) A2 nolu tanktaki 4.811.886 kg, A3 nolu tanktaki 154.761 ve M1 nolu tanktaki 138.557 kg olmak üzere toplam 5.105.204 kg motorine haciz uygulandığı, haczedilen motorinlere yönelik (talep üzerine) ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/669 Esas sayılı ceza davasının 29.12.2009 ve 08.04.2010 tarihli duruşmalarında tasfiye kararlarının alındığı, alacaklısının ... Bank AŞ. ve borçlunun ... Akaryakıt Dağıtım Paz. Petrol. Ürünleri İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. olduğu icra dosyası ile borçlu şirketin taşınmazları üzerine haciz işlemleri uygulandığı, ... 6. İcra Müdürlüğünün 2007/73 Talimat Esas sayılı icra dosyasında yapılan 03.03.2011 tarihli ihale ile dava konusu taşınmazın davacı tarafından satın alındığı, 20.06.2011 tarihinde taşınmazın davacı şirket adına tapuya kayıt edildiği, ... 17. Noterliğinin 19/08/2011 tarih, 18970 yevmiye nolu ihtarnamesi ile gayrimenkulde bulunan tanklardaki motorinin tasfiyesi ve kira bedelinin ödenmesinin istendiği, ihtarname ile davalı tarafa ihtarın tebliğ tarihinden itibaren 20 takvim günü süre verildiği, ihtarnamenin (davalıya) 26.08.2011 tarihinde tebliğ edildiği ve yargılama aşamasında idarece yapılan ihale sonucu uyuşmazlık konusu tankların 25.10.2013 tarihinde boşaltıldığı anlaşılmaktadır.
1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı vekili ve temlik alan davacılar vekilinin tüm, davalı vekilinin ise aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davalı vekilinin ecrimisile yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde,
Hemen belirtelim ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık, değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nin 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.
İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayice göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut uyuşmazlık incelendiğinde hükme esas alınan bilirkişi raporunda mevcut hesaplama yönteminin Daire uygulamasına aykırı düştüğü anlaşılmaktadır. Raporda, denetime elverişli emsal depolama bedelleri karşılaştırılmadığı gibi, davalıya noter ihtarnamesi ile tebliğ tarihinden itibaren 20 takvim günü süre verildiği gözetilmeden (davalının) fuzuli şagil kabul edileceği 16.09.2011 tarihi yerine 03.03.2011 tarihinin (ecrimisil başlangıç tarihi olarak) baz alınarak hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.
Hâl böyle olunca, Mahkemece iddia ve savunma doğrultusunda taraf delillerinin toplanması, öncelikle taraflara emsal depolama bedeli sözleşmesi sunmaları için de süre ve imkan tanınması, tarafların emsal sunmamaları halinde ise re’sen araştırma yapılarak bölgedeki resmi ve özel kuruluşlardan aylık depolama bedelinin belirlenmesi, akabinde konusunda uzman bilirkişi heyetinden yukarıda belirtilen ilkeler ve olgular doğrultusunda, Adalet Bakanlığı Lisanslı Yediemin Depoları Yönetmeliği hükümleri de gözetilerek (depoların büyüklüğü, niteliği, yöredeki rayiç ve çevre özellikleri de nazara alınarak) bilimsel verilere uygun, denetime elverişli şekilde (16.09.2011 tarihinden 10.08.2012 tarihe kadar) ecrimisil hesabı konusunda bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik ve yetersiz bilirkişi raporunu hükme esas alarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Kabule göre de, ecrimisil ve tazminat temelinde niteliği itibariyle haksız eylem niteliğinde olduğundan yasal faiz uygulanması gerekirken, Mahkemece avans faizine karar verilmesi de doğru değildir.
SONUÇ: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının yukarıda (2) nolu bentte yazılı nedenlerle kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, davacı vekili ve temlik alan davacılar vekilinin tüm, davalı vekilinin ise sair temyiz itirazlarının yukarıda (1) nolu bentte yazılı nedenlerle reddine, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 27,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 16,70 TL'nin temyiz eden davacı ve temlik alan davacılardan ayrı ayrı alınmasına, 24.12.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy