MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: Muhdesatın Tespiti
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemece verilen davanın kabulüne dair kararın davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 09.07.2020 tarihli ve 2016/18509 Esas, 2020/4738 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Davalı ... vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili, kamulaştırma sahasında ve tapusuz alanda kalan muhdesatların vekil edeni tarafından yapıldığını ileri sürerek, dava konusu 4000 m2 lik yerdeki muhdesatların vekil edenine ait olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine ve ... vekili, davanın reddini savunmuştur
Mahkemece, davanın kabulü ile, dava konusu fen bilirkişisi ...'in 14.09.2015 tarihli raporu ekindeki krokide B ile gösterilen 1 adet bahçe evi, C harfi ile gösterilen 1 adet havuzun, aynı krokide A harfi ile gösterilen taşınmaz içerisinde yer alan toplam 9 adet armut, 6 adet asma, 5 adet ayva, 3 adet badem, 6 adet ceviz, 3 adet dut, 34 adet elma, 16 adet erik, 5 adet fındık, 1 adet ıhlamur, 14 adet kayısı, 3 adet kestane, 1 adet kızılcık, 155 adet kiraz, 2 adet muşmula, 45 adet vişne, 3 adet şeftaliden oluşan muhtesatların davacı ...'ya ait olduğunun tespitine dair verilen karar davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiş, Daire’nin 09.07.2020 tarihli ve 2016/8509 Esas, 2020/4738 Karar sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar verilmiş, ilama karşı ... vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.
Dava, muhdesatın tespiti isteğine ilişkindir.
Dosya kapsamından UYAP üzerinde kayıtlı gerekçeli karar ile dosyada fiziken mevcut gerekçeli kararın harç, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden birbirinden farklı olduğu anlaşılmaktadır.
Şöyle ki, gerekçeli kararın UYAP’ta kayıtlı mevcut durumunun; "… 2-Alınması gerekli 3.266,28 TL harçtan peşin alınan 816,80 TL(646,00TL tamamlama harcı+170,80 TL peşin harç) harcın mahsubu ile bakiye 2.449,48 TL harcın davalılar harçtan muaf olduğundan davalılardan harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacının yaptığı yargılama gideri olan 3.097,40 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 4-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği görüldüğünden AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 5.609,72 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine…" şeklinde oluşturulduğu, gerekçeli kararın ıslak imzalı halinin ise; "…2-Alınması gerekli 3.266,28 TL harçtan peşin alınan 816,80 TL (646,00 TL tamamlama harcı+170,80 TL peşin harç) harcın mahsubu ile bakiye 2.449,48 TL harcın davalılar harçtan muaf olduğundan davacıdan alınmasına, 3- Davacının yaptığı yargılama gideri olan 3.097,40 TL'nin davanın niteliği gereğince davacı üzerine bırakılmasına, 4-Dava konusu gereği davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına…" ”şeklinde oluşturulduğu anlaşılmıştır.
O halde somut olayda öncelikli olarak, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) “Elektronik işlemler” başlıklı 445’inci maddesi ile ilgili yönetmeliğin irdelenmesinde yarar vardır.
Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) HMK'nin “Elektronik işlemler” başlıklı 445’inci maddesinin birinci fıkrasında “Adalet hizmetlerinin elektronik ortamda yürütülmesi amacıyla oluşturulan bilişim sistemidir” şeklinde tanımlandıktan sonra “Dava ve diğer yargılama işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirildiği hallerde UYAP kullanılarak veriler kaydedilir ve saklanır” denilmiştir. Anılan maddenin gerekçesinde, UYAP kapsamındaki tüm birimlerde her türlü yargısal, idari ve denetim faaliyetlerinin bu sistemle elektronik ortamda yürütüleceği belirtilmiştir.
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin “UYAP'ın kullanılması” başlıklı 5’inci maddesi:
“(1) Mahkemeler ve hukuk dairelerinin iş süreçlerindeki her türlü veri, bilgi ve belge akışı ile dokümantasyon işlemleri, bu işlemlere ilişkin her türlü kayıt, dosyalama, saklama ve arşivleme işlemleri ile uyum ve işbirliği sağlanmış dış birimlerle yapılacak her türlü işlemler UYAP ortamında gerçekleştirilir.
(2) Daire başkanı, hâkim, üye, yazı işleri müdürü ve diğer personel iş listesini günlük olarak kontrol etmek ve yargılamanın bulunduğu aşamanın gereklerini yerine getirmekle yükümlüdür.
(3) Mahkemelere ve hukuk dairelerine fizikî olarak verilen ve gönderilen her türlü evrak, elektronik ortama aktarılarak UYAP'a kaydedilir ve ilgili birime gönderilir.
(4) Taraf ve vekilleri ile diğer ilgililer güvenli elektronik imza ile imzalamak suretiyle UYAP vasıtasıyla mahkemeler veya hukuk dairelerine elektronik ortamda bilgi ve belge gönderebilirler.
(5) Gelen evraktan sorumlu personel, UYAP üzerinden mahkeme veya hukuk dairelerine gönderilen ve iş listesine düşen belgeleri derhal ilgili kişiye ya da doğrudan dosyasına aktarır. Hakimin onayını gerektiren evrak hâkimin iş listesine yönlendirilir.
(6) Tutanak, belge ve kararlar elektronik ortamda düzenlenir ve gerekli olanlar ilgilileri tarafından güvenli elektronik imza ile imzalanır. Elektronik ortamda düzenlenen ve güvenli elektronik imza ile imzalanan evrak UYAP kapsamındaki birimlere elektronik ortamda gönderilir. Ayrıca fiziki olarak gönderilmez.
(7) Teknik nedenlerle fizikî olarak düzenlenen belge veya kararlar, engelin ortadan kalkmasından sonra derhal elektronik ortama aktarılır, yetkili kişilerce güvenli elektronik imza ile imzalanarak UYAP'a kaydedilir ve gerektiğinde UYAP vasıtasıyla ilgili birimlere iletilir. Bu şekilde elektronik ortama aktarılarak ilgili birimlere iletilen belge ve kararların asılları mahallinde saklanır, ayrıca fizikî olarak gönderilmez. Ancak, belge veya kararın aslının incelenmesinin zorunlu olduğu hâller saklıdır. Elektronik ortama aktarılması imkânsız olan belgeler ise fiziki ortamda saklanır ve gerektiğinde fizikî olarak gönderilir.
(8) UYAP üzerinden hazırlanmış ve güvenli elektronik imza ile imzalanmış evrakın dış birimlere elektronik ortamda gönderilememesi halinde; belge veya kararın fizikî örneği alınır, güvenli elektronik imza ile imzalanmış aslının aynı olduğu belirtilerek altı hâkim veya görevlendirdiği yazı işleri müdürü tarafından imzalanmak sureti ile gönderilir.
(9) Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter. Elektronik ortamda yapılacak işlemlerin, ertesi güne sarkmaması açısından saat 00:00'a kadar yapılması zorunludur.
(10) Fizikî ortamda yapılan işlemlerde süre mesai saati sonunda biter.” düzenlemesini içermektedir.
Tüm bu düzenlemeler açık bir biçimde göstermektedir ki, Mahkemelerce dava ve yargılama işlemlerine ilişkin olarak fiziki ortamda yapılan tüm işlemler elektronik ortamda UYAP kullanılarak gerçekleştirilir ve elektronik veriler UYAP'a kaydedilerek burada saklanır. Elektronik ortamdan fiziki olarak örnek çıkartılması gereken hâllerde ise tutanak veya belgenin aslının aynı olduğu belirtilerek altı hâkim veya görevlendirdiği yazı işleri müdürü tarafından imzalanır ve mühürlenir (HMK'nin 445/3).
Diğer taraftan; 6100 sayılı HMK’nin 305’inci maddesinde; hükümlerin tavzihi, hükmün müphem olması veya birbirine aykırı (çelişik) fıkralar ihtiva etmesi halinde, hükmün gerçek anlamının meydana çıkarılması için başvurulan bir yol olduğu belirtilmiş olup, hükmü değiştirecek nitelikte tavzih kararı verilmesi mümkün değildir. (Hukuk Genel Kurulu’nun 28.02.2018 tarihli ve 2015/21-3500 Esas, 2018/408 Karar sayılı kararı da bu yöndedir.)
Hal böyle olunca, mahkemece yazılı biçimde gerekçeli kararın UYAP ortamındaki ve dosyadaki ıslak imzalı halleri arasında çelişki oluşturacak şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Dairenin 09.07.2020 tarihli ve 2016/18509 Esas, 2020/4738 Karar sayılı onama ilamının maddi hataya dayalı olduğu anlaşıldığından, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 sayılı HUMK'un 442/3. maddesi gereğince, davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin açıklanan nedenlerle kabulüne; Dairenin 09.07.2020 tarihli ve 2016/18509 Esas, 2020/4738 Karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına, hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair sebeplerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,16.03.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.