MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/853 E., 2024/1272 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/39 E., 2023/5 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... vekili ve ............ Vakfı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Dava dilekçesinde; davacı ...'in ....................Vakfının tevliyetine ehil vakıf evladı olduğunun tespiti, işbu talep kabul görmez ise vakıf evladı olduğunun tespiti talep edilmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının idareleri aleyhine açmış olduğu vakıf evladı olduğunun tespiti davasında Vakfın vakfiyesinin incelenerek, vakfiyede belirlenen şartlara göre ve vakfeden kişi ile soybağının tespit edilmesi halinde davanın kabulünün mümkün bulunduğunu belirterek, davacının vakıf evladı olduğu ile ilgili iddiaları konusunda davasını kanıtlamasına, aksi halde davasının reddine, kanuni hasım olmaları sıfatı ile her halükarda, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
2. Davalı ..............Vakfı vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın somut delile dayanmayan, haksız ve mesnetsiz olması nedeniyle reddine karar verilmesini, müvekkili aleyhine yargılama gideri ile ücreti vekaletin kanun gereği hüküm altına alınmamasına karar verilmesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ........... ............ Vakfı'nın mülhak vakıflardan olduğu, söz konusu bu vakfın Miladi 11 Şevval 942 tarihli vakfiyesinden, tevliyetin batın şartı ile evlada bırakıldığı, Mahkememizin 2014/177 Esas ve 2014/616 Karar sayılı ilamında, davacının babası olduğu anlaşılan ................... oğlu), davalı vakfın gallesine ve tevliyetine müstehik vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmiş olduğu, bu itibarla davacının babasının, vakfedenin soyundan gelen erkek evladı olduğu ve davacının da aynı soydan geldiği hususunda bir şüphe bulunmadığından davacının, anılan vakfın evladı olduğunun anlaşıldığı ancak yukarıda da değinildiği üzere davalı vakfın vakfiyesinde tevliyetin, batın tertibi esasına dayalı olarak vakfedenin evladı evladına şart koşulmuş olduğundan, batın şartının bulunduğu vakfiyelerde, üst batında hak sahibi evlat mevcut iken alt batında bulunan evlatların hak sahibi olamayacakları, alt batınlarda bulunan evlatların hak sahipliğinin, üst batında bulunan evlatların tümü ile vefatına ve bu batında yaşayan evlat kalmamasına bağlı olduğundan, davacının batında bulunan babası ve Mahkememizin 2014/177 Esas ve 2014/616 Karar sayılı ilamı ile davalı vakfın tevliyetine müstehik vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilenlerin sağ olması ve davacının da halihazırda alt batında yer alması karşısında davalı vakfın tevliyetine müstehik olamayacağı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, tevliyete ehil vakıf evladı olduğu tespiti isteminin reddine, davacının vakıf evladı olduğu yönündeki isteminin kabulüne, davacının, davalı ................. Vakfı'nın vakıf evladı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ile davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin davalı mülhak Vakıftan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar ... vekili ve mülhak Vakıf vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu Vakfa ait vakfiye, vakıf senedi ve kayıtlar, nüfus kayıtları, ... cevabi yazısı ile dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporuna göre davacının ........................... .......................Vakfı'nın kurucusunun soyundan geldiği ve ırsiyet ilişkisinin kanıtlandığı, davacının vakıf evladı olduğunun tespitine, tevliyet koşullarının gerçekleşmediği gözetilerek davacının tevliyete ehil olduğunun tespiti talebinin reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, ayrıca, uygulama ve doktrinde terditli dava olarak nitelendirilen bu dava türünde iddia edilen taleplerin biri veya birkaçının reddedilmiş olması tüm kademeli talepler reddedilmedikçe karşı taraf lehine avukatlık ücreti takdirini gerektirmeyeceğinden, davacının ikinci kademedeki terditli isteminin kabulüne karar verildiğine göre reddedilmiş sayılan birinci kademedeki tevliyete ehil vakıf evladı istemi nedeniyle davalılar yararına vekalet ücreti takdir edilmemesinde de usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak; 5737 sayılı ... Kanunu'nun ( 5737 sayılı Kanun) 76. maddesi gereğince, vakıf evladı olduğunun tespitine ilişkin davalarda ... gibi vakıf yönetimi de kanuni hasım olduğundan davanın kabulü halinde yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulmaması gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmeyerek davalıların istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/1-b-2. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, davacının, davalı ........................ ....................... Vakfının tevliyete ehil vakıf evladı olduğunun tespiti isteminin reddine, davacının, münhasıran davalı ................... ..................Vakfı'nın vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmesine rağmen davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacılara ait soyağacı çizelgesi bulunmadığını, eksik incelemeye dayalı karar verildiğini, arz ve izah edilen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı ...................... Vakfı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek davacının, vakıf kurucusunun soyundan gelip gelmediğinin tam olarak tespit edilmediğini, davacının asıl talebi reddedilmiş olmasına rağmen lehlerine vekalet ücretine hükmedilmediğini, arz edilen ve resen nazara alınacak sair nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, terditli olarak açılmış olup öncelikle davacının tevliyete ehil vakıf evladı olduğunun tespiti, işbu talep kabul edilmez ise vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalılar ... vekili ve ....................... Vakfı vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,
5737 sayılı Kanun'un 77. maddesinin ikinci fıkrası (7531 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile değişik) uyarınca ... Genel Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına, peşin harcın istek halinde temyiz eden ... Genel Müdürlüğüne iadesine,
427,60 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 304,40 TL'nin temyiz edenden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.