MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1739 E., 2024/1481 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2020/634 E., 2024/307 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili ve katılma yoluyla davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davalı vekiline Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın 23.12.2024 tarihinde, davacı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinin ise 31.12.2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından katılma yoluyla verilen temyiz dilekçesinin ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 361/1. fıkrasında belirtilen iki haftalık temyiz süresi ile 366. maddenin yollamasıyla 348. maddesi uyarınca iki haftalık katılma yoluyla temyiz süresi geçirildikten sonra 15.01.2025 tarihinde verildiği anlaşılmakla, davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine, davacı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kadastro sırasında, Diyarbakır ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 2 47... ve 11 parsel sayılı sırasıyla 8.753, 63... .822,91 m² yüzölçümündeki taşınmazlardan 2 47... parsel sayılı taşınmaz vergi kaydı, irsen intikal, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle; 2 47... parsel sayılı taşınmaz ise tapu kaydı, irsen intikal, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle susuz tarla vasfıyla ... adına tespit edilmiştir.
2. İtirazı Kadastro Komisyonu tarafından reddedilen davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; 2 47... ve 11 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde davalı lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığını belirterek, taşınmazların kadastro tespitlerinin iptal edilerek Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
3. Birleşen dava dosyasının davacıları ... ve arkadaşları vekili dava dilekçesinde; 2 47... parsel sayılı taşınmazın 24.08.1999 tarihli ve 2 sıra numaralı tapu kaydı ile 1937 tarihli ve 18 tahrir numaralı vergi kaydı kapsamında olup murislerinden taksimen müvekkillerine intikal ettiği gibi 100 yıldan fazla süredir müvekillerinin zilyetliklerinin bulunduğunu belirterek, taşınmazın kadastro tespitinin iptal edilerek müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
4. Asli müdahil ... müdahale dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince yapılan keşifte 2 47... parsel sayılı taşınmaz üzerinde kendisine ait taşınmazının yerinin belirlendiğini belirterek, bu kısmın adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "2 47... parsel sayılı taşınmazın keşif sırasında dinlenen kişilerin beyanlarına göre eskiden beri hayvan otlatmak amacıyla kullanıldığının beyan edildiği, hava fotoğrafları incelenmesinde ise ham ve bakir vaziyette olup imar ve ihyaya konu edilmediği gibi taşınmazın da dört tarafının mera ile çevrili olduğu, bu nedenlerle taşınmazın kadim mera vasfında sayılan yerlerden olduğu, 2 47... parsel sayılı taşınmazın ise kadastro tespitine esas alınan ... tarihli ve 1 sıra numaralı kaydın taşınmazı kapsadığı ancak birleşen dosya davacıları ile dava dışı 3. kişilerin taşınmaza zilyet olması ve kaydın tedavül görmemesi nedeniyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 13/B-c koşullarının tespit malikleri aleyhine oluştuğu, birleşen dosya davacılarının dayandıkları 24.08.1992 tarihli ve 2 sıra numaralı tapu kaydı ile 1937 tarihli ve 18 tahrir numaralı vergi kaydının ise taşınmazı kapsamadığı, taşınmazın 1984 yılından itibaren mevcut olan tüm hava fotoğraflarında imar ve ihya ile zirai faaliyete konu edilmiş vaziyette ve tarım arazisi vasfında olup kuzeyindeki taşlık-kayalık mera parselinden belirgin bir biçimde ayrıldığının hava fotoğrafları ve zemindeki gözlem uyarınca anlaşıldığı, bu nedenlerle taşınmaz üzerinde birleşen dosya davacıları ile asli müdahil yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu" gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, asli müdahilin davasının kabulüne, 2 47... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile kamu orta malı vasfıyla mera özel siciline yazılmasına, 2 47... parsel sayılı taşınmazın komisyon tespitinin iptaline, 25.04.2022 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 21.095,64 m²lik yer ile (B) harfi ile gösterilen 4.172,49 m²lik yerlerin dava konusu yerden ifraz edilerek aynı ada son parsel numaraları verilmek suretiyle davacı ... adına, (C) harfi ile gösterilen 35.547,54 m²lik yerin dava konusu yerden ifraz edilerek aynı ada ve son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına, (D) harfi ile gösterilen 5.358,98 m²lik yerin dava konusu yerden ifraz edilerek aynı ada ve son parsel numarası verilmek suretiyle asli müdahil ... adına, (E) harfi ile gösterilen 3.672,16 m²lik yerin dava konusu yerden ifraz edilerek aynı ada ve son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına, (F) harfi ile gösterilen 3.860,79 m²lik yerin aynı ada ve parsel numarasında kalarak ve davalı uhdesinde bırakılarak tapuya tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen"
gerekçelerle davacı Hazine vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının usul ve kanuna aykırı olduğunu, eksik araştırma ve inceleme yapılarak karar verildiğini, davacı ve davalı şahıslar lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığı gibi kayıt uygulamalarının da yetersiz olduğunu ve vekalet ücretlerinin hatalı belirlendiğini belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, tarafların dayandıkları kayıtların taşınmazları kapsayıp kapsamadığı ve taşınmazlar üzerinde şahıslar lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.