MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2211 E., 2025/463 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Elazığ Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2022/6 E., 2022/179 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. ......... ili ..... ilçesi .......... köyü çalışma alanında 2021 yılında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 22/2-a maddesi gereğince yapılan uygulama kadastrosu sırasında tapuda davalılar adına kayıtlı eski 957 parsel sayılı ve 4.650,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, yeni 1 15... parsel ve 5.925,97 metrekare yüzölçümüyle; tapuda davacı adına kayıtlı eski 956 parsel sayılı ve 7.600,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, yeni 1 15... parsel ve 5.716,61 metrekare yüzölçümüyle tespit edilmiştir.
2. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; ....... ili ...... ilçesi ........... köyünde bulunan Hazineye ait 1 15... parsel (eski 956 parsel) numaralı 7.600,00 metrekare yüzölçümlü taşınmazın, kadastro yenilemesi sonucu yüzölçümünün 5.710,61 metrekareye düşürüldüğünü, kayıtlarının tetkiki neticesinde Hazine taşınmazındaki azalışın davalı şahıslara ait 1 15... parsele (eski 957 parsel) dahil edildiği anlaşıldığı, dava konusu taşınmazın Hazineye ait olmasına rağmen bir kısmının kadastro yenilenme çalışmalarında usul ve kanuna aykırı olarak ayrıca Hazine kayba uğratılarak kısmen şahsa ait taşınmaza dahil edildiğini, davaya konu yerin özel mülkiyete konu olabilecek yerlerden olmadığı ileri sürerek, davalı adına tespit gören dava konusu parselin fazla yazılan kısmının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ''dava konusu taşınmazın yenileme çalışmalarında çalışmaya esas teşkil edecek ilgili tüm belge ve bilgilerin toplanıp mahallinde 08.06.2022 tarihinde keşif yapıldığı, dava konusu parselin bulunduğu Bayındır köyünde ilk tesis kadastrosunun 1984 yılında tamamlandığı, ....... köyünde yapılan 22/2-a uygulama çalışmaları neticesinde 1 15... (eski 956) numaralı parselin 7.600,00 metrekare olan tapu yüzölçümünün güncelleme sonrası 5.716,61 metrekare olarak tespit edildiği, aradaki farkın 1.883,39 metrekare olduğu, bu farklılığın günümüz teknolojisi ile yapılan ölçüm ve hesaplama yöntemlerinin kadastro yapım aşamasında kullanılan ölçüm ve hesaplama yöntemlerine göre hassasiyet derecesinin daha yüksek olmasından kaynaklandığı, kadastro paftasının zemine uygulanmasıyla 1 15... , 61... numaralı parsellerin müşterek sınırlarının bulunmasından dolayı eski hava fotoğrafları ile kadastro paftasının çakıştırılarak sınırların uyumlu olmadığının tespiti ve zemindeki sınırların yakın tarihli hava fotoğrafları ile çakıştırılmasından sonra sınırların uyumlu olması sebebiyle 1 15... numaralı parselin yeni sınırları ve yüzölçümü belirlendiği, taşınmazın sınırlarındaki 115/53, 115/61, 115/72 parseller ve ....... ......... köyü kadastro çalışma alanı ile müşterek sınırının sabit olduğu ve 115/51, 115/52 parsel ve yol ile olan sınırının geçerli sınır olduğu ayrıca ... numaralı parsel ile müşterek sınırının kısmen sabit kısmen geçerli olduğu, yapılan 22/2-a uygulama çalışmaları neticesinde 1 15... (eski 957) numaralı parselin 4.650,00 metrekare olan tapu yüzölçümünün güncelleme sonrası 5.925,97 metrekare olarak tespit edildiği, aradaki farkın 1.275,97 metrekare olduğu, bu farklılığın günümüz teknolojisi ile yapılan ölçüm ve hesaplama yöntemlerinin kadastro yapım aşamasında kullanılan ölçüm ve hesaplama yöntemlerine göre hassasiyet derecesinin daha yüksek olmasından kaynaklandığı, kadastro paftasının zemine uygulanarak 1 15... , 61... numaralı parsellerin müşterek sınırlarının bulunmasından dolayı eski hava fotoğrafları ile kadastro paftasının çakıştırılarak sınırların uyumlu olmadığının tespiti ve zemindeki sınırların yakın tarihli hava fotoğrafları ile çakıştırılmasından sonra sınırlarının uyumlu olduğu tespiti ile 1 15... numaralı parselin yeni sınırları ve yüzölçümü belirlendiği, bu taşınmazın hudutlarındaki 115/ 53... /72 parseller ile müşterek sınırının sabit olduğu ve 115/54, 115/59, 115/ 60... /62 parseller ile olan sınırının geçerli sınır olduğu, dava konusu yerlerin, tesis kadastro paftası yetersizliği ve ölçü sınırlandırma ve tersimat hataları gibi hataların oluşmasından dolayı, 3402 sayılı Kanun'un 22/2-a güncelleme çalışmaları yapıldığı,115 ada, 53 parsel (eski 956 parsel) ile 115 ada, 61 parsel (eski 957 parsel) numaralı taşınmazların dava konusu olan müşterek sınırı, 22/2-a kadastro güncelleme çalışmalarında sabit sınır olarak tespit gördüğü, tesis kadastrosuna en yakın 19 74... tarihli hava fotoğrafı ile 1999 tarihli hava fotoğraflarından anlaşılacağı üzere;115 ada, 53 parsel (eski 956 parsel) ile 115 ada, 61 parsel (eski 957 parsel) numaralı taşınmazların dava konusu olan müşterek sınırının; tesis kadastrosu çalışmalarında oluşturulan sınırla uyumlu olmadığı, kadastro güncelleme çalışmaları sonucu oluşturulan sınırla uyumlu olduğu, davacıya ait 115 ada, 53 parsel (eski 956 parsel) numaralı taşınmazın 22/2-a çalışması sonucu tapu kaydında meydana gelen 1.883,39 metrekarelik yüzölçüm azalışının nedeni ise; tesis kadastrosu çalışmalarında sınırlandırma ve alan hesabında yapılan hatalardan kaynaklandığı'' gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile '' 15... parsel (eski 956 parsel) ile 1 15... parsel (eski 957 parsel) numaralı taşınmazların dava konusu olan müşterek sınırının 22/2-a kadastro güncelleme çalışmalarında sabit sınır olarak gösterildiği, tesis kadastrosuna en yakın 1974, 19 85... tarihli hava fotoğraflarının incelenmesinde 1 15... parsel (eski 956 parsel) ile 1 15... parsel (eski 957 parsel) numaralı taşınmazların dava konusu olan müşterek sınırının; tesis kadastrosu çalışmalarında oluşturulan sınırla uyumlu olmadığı, kadastro güncelleme çalışmaları sonucu oluşturulan sınırla uyumlu olduğunun rapor edildiği, ziraat mühendisi bilirkişi raporunda; davalı 1 15... parsel numaralı taşınmazın tarımsal amaçlı olarak kullanılmadığı, ham toprak vasfında olduğu, taşınmazı komşu parsellerden ayıran yapay ve doğal sınırların oluştuğu, belirli yükseltide net bir şekilde belirgin olduğu, yenileme kadastrosu sonucu oluşturulan pafta sınırlarının davalı taşınmazın ve komşu parsellerin zemindeki yapay ve doğal sınırlarıyla uyumlu olduğu, davalı 1 15... parsel numaralı taşınmazın tarımsal amaçlı kullanıldığı, taşınmazı komşu parsellerden ayıran doğal ve yapay sınırların kuzey ve doğu kısımlarda oluştuğu, batı ve güney kısımlarda ise zeminde komşu parseller ile beraber tek parça şeklinde kullanıldığından sınırların oluşmadığının rapor edildiği, teknik raporla birbirini teyit eder mahiyette taşınmazın kadastro sırasında oluşturulan pafta ve sınırlarının zemindeki doğal ve yapay sınırlarla uyumlu olduğunun bildirildiği, bilirkişi raporlarının yeterli bilimsel ve teknik incelemeye dayalı olduğu da nazara alındığında uygulama kadastrosunda bir isabetsizlik bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu'' gerekçesiyle davacı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; Kadastro Müdürlüğünce yapılan yenileme kadastro çalışmaları sonucunda mülkiyeti Hazineye ait dava konusu taşınmazda fahiş oranda eksilme olduğunu ve yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan davayı çözecek esaslı deliller toplanmadan yetersiz bilirkişi raporlarına istinaden karar verildiğini ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; 3402 sayılı Kanun'un 22/2-a maddesine göre yapılan uygulama kadastrosunun usul ve kanun hükümlerine uygun yapılıp yapılmadığına ilişkindir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1.maddesi uyarınca ONANMASINA,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.