MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/356 E., 2022/316 K.
İlk Derece Mahkemesi Kararının davacı ... İdaresi vekili, davalılar Hazine vekili, ...... Belediye Başkanlığı vekili, Tarım ve Hayvancılık İl Mera Komisyonu Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.
Dairemizin onama ilamına karşı, davalılar Hazine vekili, ........ Belediye Başkanlığı vekili, Tarım ve Hayvancılık İl Mera Komisyonu Başkanlığı vekili tarafından karar düzeltme talebinde bulunlmuş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Mera Komisyonu çalışmaları sonucunda, ... ili ... ilçesi .... Mahallesinde bulunan 1268 parsel sayılı 502.400,00 m² yüzölçümündeki, 1474 parsel sayılı 67.200,00 m² yüzölçümündeki, 1478 parsel sayılı 87.200,00 m² yüzölçümündeki, 1527 parsel sayılı 954.200,00 m² yüzölçümündeki, 2010 parsel sayılı 335.100,00 m² yüzölçümündeki, 2014 parsel sayılı 112.300,00 m² yüzölçümündeki ve 2051 parsel sayılı 1.235.800,00 m² yüzölçümündeki taşınmazlar, mera vasfıyla kamu orta malı olarak özel siciline kayıtlanmış ve mera tespit ve tahdit çalışmaları 01.11.2013-02.12.2013 tarihleri arasında askı ilanına alınmıştır.
2. Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; İzmir ili Mera Komisyonunun 04.10.2013 tarihli ve 609 sayılı kararı ile ... ili ... ilçesi .... beldesinde 1268, 1474, 1478, 1527, 2010, 20 14... parsel sayılı taşınmazların 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 9. maddesine göre yapılan mera tespit ve tahdidi çalışmalarında eylemli orman olan alanların mera olarak tespit edildiğini, yapılan çalışmalara itiraz edildiğini, itirazlarının reddedildiğini ileri sürerek, taşınmazların orman olan kısımlarına yönelik mera tahsis kararının iptali ile mera özel sicilindeki kayıtlarının silinerek orman vasfıyla Hazine adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı taraf cevabında; davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 21.01.2016 tarihli ve 2014/33 Esas, 2016/28 Karar sayılı kararı ile, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, dava konusu 2051, 1478, 1268, 20 10... parsel sayılı taşınmazların mera tahsis kararlarının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline; 1474 parsel sayılı taşınmazın harita mühendisi bilirkişinin 14.01.2016 havale tarihli krokili raporunda (A) harfi ile belirtilen 62.070,24 m²lik kısmının mera tahsis kararının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline; 1527 parsel sayılı taşınmazın harita mühendisi bilirkişinin 18.11.2015 havale tarihli krokili raporunda (A) harfi ile belirtilen 40.809,61 m²lik alan ile (B) harfi ile belirtilen 33.243,027 m²lik alanın mera tahsis kararının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... İdaresi vekili ve davalılar Hazine, ....... Belediye Başkanlığı ve ... Gıda Tarım Hayvancılık İl Müdürlüğü vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 08.06.2020 tarihli ve 2019/6004 Esas, 2020/1654 Karar sayılı ilamıyla, "... Mahkemece yazılı şekilde davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli olmadığı, karara dayanak alınan bilirkişi raporları, çekişmeli taşınmazların orman olup olmadığını ve hukukî durumunu belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu raporlara dayanılarak hüküm kurulamayacağı, orman bilirkişi kurulunun tahdit uygulaması taşınmazların hangi köyde yapılan tahditte orman kadastrosuna konu edildiğini ve ayrıca taşınmazların kısmen veya tamamen tahdit içinde kalıp kalmadığını tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlemekten uzak olduğu gibi orman bilirkişilerin eylemli orman olduğunu bildirdiği taşınmazlar hakkında ziraat bilirkişisince taşınmazların kadim mera vasfında olduğunu bildirmekle tespit arasında çelişki oluştuğu açıklanarak, sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle, kesinleşen orman kadastrosuna ait tüm tutanaklar ve haritalar ile en eski tarihli hava fotoğrafları ile bu fotoğraflardan üretilen memleket haritası, amenajman planı, ilgili yerlerden getirtildikten sonra önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir harita mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte kesinleşmiş tahdit haritaları ve tapulama paftası ölçekleri denkleştirilerek sağlıklı bir biçimde zemine uygulanıp, değişik açı ve uzaklıklarda olan en az 10 ya da 11 orman tahdit sınır (OTS) noktasını gösterecek biçimde çekişmeli taşınmazların tahdit hattına göre konumu duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanması, yukarıda açıklanan araştırma sonucu taşınmazların kesinleşen Devlet ormanlarının dışında kaldığının saptanması halinde, bu kez, eski tarihli memleket haritası, amenajman planı, hava fotoğrafı ile münhanili haritalar, varsa topografya haritaları ile memleket haritası ve hava fotoğraflarının çekişmeli taşınmazlara ve çevresine uygulanarak haritalardaki konumu saptanıp, zeminde eğim ölçer aletler (klizimetre) kullanılıp, münhanili kadastro paftasından, memleket haritası, halihazır harita ve topoğrafik haritalardan da yararlanılmak suretiyle taşınmazların gerçek eğiminin belirlenmesi, anılan belgeler, çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiğinin tespit edilmesi, çekişmeli taşınmazlara komşu kadastro parsellerine ait kadastro tespit tutanaklarının ve dayanaklarının uygulanması, 3116 ,47 85... sayılı Kanunlar karşısındaki durumunun saptanması; öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğunun düşünülmesi; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresinin incelenmesi; varsa üzerindeki ağaçların cinsleri yaşları, adetlerinin belirlenmesi, yukarıda değinilen belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ve hava fotoğraflarının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ve hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmazın üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların yaşı, cinsi, dağılımı ve kapalılık oranı belirlenerek yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınması, hukuken ve bilimsel olarak ve Hukuk Genel Kurulunun 15.11.2000 tarih ve 2000/20 Esas - 1663/1694 Karar sayılı kararında açıklandığı gibi eğimi % 12’nin üzerinde olan toprak ve orman muhafaza karakteri taşıyan funda veya makiliklerle örtülü yerlerin orman niteliğinde ve 6831 sayılı Kanun'un 1/J bendi kapsamı dışında olduğunun gözetilmesi; başka köyden seçilecek mahalli bilirkişiler taşınmaz başında dinlenmesi, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulması gereğine ve kabule göre de, davalılardan ... Gıda Tarım Hayvancılık İl Müdürlüğü yönünden husumetten ret kararı verilmemesinin isabetsizliğine ..." değinilerek, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararla, "... dava konusu taşınmazların belirtilen kısımlarının orman sayılan yerlerden olduğu kanaatiyle davanın kısmen kabulü ile mera tahsis kararlarının iptaline, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanun'un
16. maddesi ile 3402 sayılı Kanuna eklenen 36/A maddesi gereğince yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar vermek gerektiği, ayrıca vekalet ücreti takdir edilmemiş, her ne kadar bozma ilamında "davalılardan ... Gıda Tarım Hayvancılık İl Müdürlüğü yönünden husumetten ret kararı verilmemesi doğru görülmediği, bozmaya uyulmasına rağmen sehven bu hususta hüküm kurulmamışsa da, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 305/A gereğince hükmün tamamlanması yoluna gidildiği ..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne orman tahdidi içinde kalan 16 37... numaralı parselin (eski: 1474)-(A=62.248,51 m²lik) bölümü, 16 37... numaralı parselin (eski: 2051)-(A1=127.464,79 m²lik) ve (A2=103.112,86 m²lik) bölümü, 16 37... numaralı parselin (eski: 1478)-(A2 =11.283,93 m²lik) bölümü, 16 76... numaralı parselin (eski: 1268) =( 501.343,90 m²) olan tamamı, 16 30... numaralı parsel (eski: 1527)-(A1 = 40.758,23 m²lik) ve (A2=33.075,98 m²lik) bölümünün mera tahsis kararlarının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline, orman tahdidi dışında kalan, fiili durumu orman olan (16 37... ) numaralı parselin (eski: 1474)-(C=5.143,44 m²lik) bölümü, (16 37... ) numaralı parselin (eski: 2051)-(C=1.079.982,40 m²lik) bölümü, (16 37... ) numaralı parselin (eski: 1478)-(C=68.063,76 m²lik) bölümü, (16 30... ) numaralı parselin (eski: 1527)-(C=39.090,93 m²lik) bölümü, (15 14... ) numaralı parselin (eski: 2010)-(325.057,48 m²) olan tamamı, (15 13... ) numaralı (eski: 2014) parselin (101.862,48 m²lik) olan tamamının mera tahsis kararlarının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline, 16 30... (eski 1527) numaralı parselin (M=800.697,12 m²lik) bölümü yönünden davanın reddi ile mera vasfıyla tespit gibi tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davacı ... İdaresi vekili, davalılar Hazine vekili, ... Belediye Başkanlığı vekili ve Tarım ve Hayvancılık İl Mera Komisyonu Başkanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 12.05.2025 tarihli ve 2023/3136 Esas, 2025/3620 Karar sayılı ilamıyla İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiş ve iş bu karara karşı, davalılar Hazine vekili, ... Belediye Başkanlığı vekili, Tarım ve Hayvancılık İl Mera Komisyonu Başkanlığı vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.
VI. KARAR DÜZELTME
Dava, mera komisyonu kararının ve mera kaydının iptali istemine ilişkin olup, dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların orman olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına ve Yargıtay ilâmında açıklanan gerektirici sebeplere göre, yerinde olmayan ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440. maddesinde yazılı hallerden hiçbirisine uymayan davalılar Hazine vekili, ... Belediye Başkanlığı vekili, Tarım ve Hayvancılık İl Mera Komisyonu Başkanlığı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme itirazları yerinde değildir.
2. Davacı ... İdaresi vekili tarafından, tahsis kararına ve mera sınırlandırılmasına itiraz edilmiş olmasına rağmen, tahsis kararının iptaline karar verilip sicil kaydının iptal edilmemesi, hükmün infazında tereddüte sebebiyet verebileceğinden, usul ve yasaya aykırılı olup bozmayı gerektirmekte ise de, bu yanlışlıkların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz incelemesi sırasında, 6100 sayılı Kanun' un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Kanun'un 438. maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekirken maddi hata nedeniyle onandığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin onama kararının kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VII. KARAR
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle, davalılar Hazine vekili, ... Belediye Başkanlığı vekili, Tarım ve Hayvancılık İl Mera Komisyonu Başkanlığı vekilinin sair karar düzeltme istemlerinin REDDİNE,
Davalılar Hazine vekili, ... Belediye Başkanlığı vekili, Tarım ve Hayvancılık İl Mera Komisyonu Başkanlığı vekilinin karar düzeltme talebinin yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile Dairemizin 12.05.2025 tarihli ve 2023/3136 Esas, 2025/3620 Karar sayılı onama ilamının KALDIRILMASINA ve İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının birinci bendinin (A) ve (B) maddelerinde yer alan "mera tahsis kararlarının" ifadelerinden önce gelmek üzere "mera sicil kaydının ve" ibarelerinin eklenmesine ve İlk Derece Mahkemesi kararının bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin harcın istek halinde karar düzeltme isteyene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
10.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.