MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2567 E., 2025/938 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/674 E., 2024/152 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen dosya davacısı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kadastro sırasında, .. ili .. ilçesi .. Mahallesi çalışma alanında bulunan 101 parsel sayılı taşınmaz, davacılar adına tespit edildikten sonra Mahkeme kararıyla hükmen Hazine adına tescil edilmiş; bilahare ise imar uygulaması ile 255 39... , 256 25... ve 258 61... parsel numaralarıyla sırasıyla 2.337.00, 10.005. 00... .101,00 m² yüzölçümlü olarak Hazine ve üçüncü kişiler adına tescil edilmiştir.
2. Asıl dosya davacısı ... ve arkadaşları vekili dava dilekçesinde; 101 parsel sayılı taşınmazın imar uygulaması ile bir kısmının dava konusu 255 39... parsel olduğunu, davacıların murisi .. adına tapulu mülkü iken taşınmaz hakkında Hazine tarafından taşınmazın 1947 yılında yapılan orman tahdidinde orman sınırları içinde kaldığı 1988 yılında 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 2/B maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu iptali ve tescil davası açıldığını, Antalya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/578 Esas sayılı dosyasında görülen yargılamada dava konusu yerin 1947 yılında orman sahası içinde kaldığı, 1987 yılında orman sınırları dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verildiğini, verilen kararın Yargıtay tarafından onandığını, karar düzeltme yolunda Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 1996/11736 Esas sayılı dosyası ile maki tefrik haritalarının da incelenmesi, makilik sahada kalması halinde davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulduğunu, sonuç olarak da Antalya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/1052 Esas sayılı dosyasında taşınmazın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verildiğini, verilen kararın kesinleştiğini, 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'a (6292 sayılı Kanun) göre davacıların taşınmazın Hazine adına tescil edilen tapusunu iade alma hakkının olduğunu, iade talebinde de bulunduklarını belirterek, dava konusu 255 39... parsel sayılı taşınmazın Hazine adına kayıtlı olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına ...'den intikal eden miras hisseleri oranında tapuya tesciline karar verilmesini, kabul edilmez ise dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7/1-a maddesi kapsamında önceki maliki olan davacılarına iadesi gereken taşınmaz olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
3. Birleşen dosya davacısı ... ve arkadaşları vekili dava dilekçesinde; 101 parsel sayılı taşınmazın imar uygulaması ile bir kısmı dava konusu 256 25... ve 258 61... parsel olduğunu, davacıların murisi ... adına tapulu mülkü iken taşınmaz hakkında Hazine tarafından taşınmazın 1947 yılında yapılan orman tahdidinde orman sınırları içinde kaldığı 1988 yılında 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu iptali ve tescil davası açıldığını, Antalya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/578 Esas sayılı dosyasında görülen yargılamada dava konusu yerin 1947 yılında orman sahası içinde kaldığı, 1987 yılında orman sınırları dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapunun iptali ile Hazine adına tesciline karar verildiğini, verilen kararın Yargıtay tarafından onandığını, karar düzeltme yolunda Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 1996/11736 Esas sayılı dosyası ile maki tefrik haritalarının da incelenmesi, makilik sahada kalması halinde davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulduğunu, sonuç olarak da Antalya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/1052 Esas sayılı dosyasında taşınmazın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verildiğini, verilen kararın kesinleştiğini, 6292 sayılı Kanun'a göre davacıların taşınmazın Hazine adına tescil edilen tapusunu iade alma hakkının olduğunu, iade talebinde de bulunduklarını belirterek, dava konusu 255 39... parsel sayılı taşınmazın Hazine adına kayıtlı olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına ...'den intikal eden miras hisseleri oranında tapuya tesciline karar verilmesini, kabul edilmez ise dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7/1-a maddesi kapsamında önceki maliki olan davacılarına iadesi gereken taşınmaz olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı .. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın Antalya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/1052 Esas sayılı kararı ile Hazine adına tesciline karar verildiğini, 18.10.1999 tarihli ve 8595 yevmiye numarası ile orman vasfıyla 255 39... parsel olarak Hazine adına tescil edildiğini, idare görevlilerince 30.12.2004 tarihinde mahallinde yapılan tespitte taşınmazın boş olduğunun tespit edildiğini, yine taşınmazın ...tarafından iadesinin talep edildiği ancak taşınmazın orman vasfında olması nedeniyle 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve 345. sıra numaralı Milli Emlak Tebliğine göre iadesinin mümkün olmadığının kendilerine bildirildiğini, taşınmazın halen orman vasfında olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dava konusu eski 101 yeni imar ile 255 39... , 256 25... ve 256 81... parsel sayılı taşınmazların nitelik yitirdiği gerekçesiyle orman sınırı dışına çıkarılan yerlerden olduğu ve Antalya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/1052 Esas ve 1998/537 Karar sayılı kararı ile tapusunun iptal edildiği ve Hazine adına tescil edilen taşınmazın 6292 sayılı Kanun kapsamında yapılan başvurularına rağmen iade edilmediği iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil, aksi halde 6292 sayılı Kanun kapsamında iadesi gereken taşınmaz olduğunun tespitine karar verilmesi istemine ilişkin olduğu, kök ve tedavül tapu kayıtlarına göre anılan Mahkeme kararı tapu sicilinde infaz olunduğu ve tapunun Hazine adına tescil edildiği, davanın 6292 sayılı Kanun'un 7/1-a-son cümlesi uyarınca açılmış dava niteliğinde olup, 6292 sayılı Kanun kapsamında bedelsiz olarak iade şartlarını taşıyıp taşımadığı, idareye başvurup başvurmadığı hususlarının saptanması ve sonrasında dayanak tapunun 7/1-a ve b bentlerinde belirtilen nitelikleri taşıyıp taşımadığı, tapu kaydı belirtilen nitelikleri taşısa bile, taşınmazın bedelsiz iade edilebilecek nitelikte olup olmadığı, taşınmazın yerine rayiç bedelin ödenmesi ya da rayiç bedele uygun taşınmaz verilip verilmeyeceği yönünden ayrıca bir belirleme yapılması şeklindeki faaliyetlerin birer idari işlem olması nedeniyle idari yargı yerince çözümlenmesi gerektiği, hal böyle olunca; yargı yolu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114/1-b maddesi uyarınca dava şartı olup 115/1. maddesi uyarınca yargılamanın her aşamasında istek olmasa bile kendiliğinden gözetilmesi gerektiği" gerekçesiyle yargı yolu dava şartı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı asıl ve birleşen dosya davacısı ... ve arkadaşları vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Yargıtay kararlarında öngörüldüğü üzere İlk Derece Mahkemesince yargı yolu nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Asıl ve birleşen dosya davacısı ... ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; daha önce verilen kararların tamamının adli yargı merciinde görüldüğünü, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi ve 20. Hukuk Dairesi kararları ile onandığını, davanın idari işlemin iptali değil, mülkiyet hakkına dayanan tapu iptali ve tescil davası olduğunu, 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi gereği tapunun davacı adına tescili kabul edilmediği takdirde davacı adına tescilinin yapılması gerekip gerekmediğinin tespiti davası olduğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların davacılar adına tescil edilmemesi sebebiyle 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca tapu iptali ve tescil, kabul edilmediği takdirde bedelsiz iade edilmesi gereken yerlerden olduğunun tespitine ilişkindir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun'un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup asıl ve birleşen dosya davacısı ... ve arkadaşları vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,
615,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 116,60 TL'nin temyiz eden asıl ve birleşen dosya davacısı ... ve arkadaşlarından alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.