MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/781 E., 2025/1577 K.
Taraflar arasındaki tazminat ve tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, karşı davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın asıl dosya davacıları vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile asıl davanın kabulüne, karşı davanın usulden reddine, birleşen dosya bakımından davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı ... tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizin 18.12.2024 tarihli ve 2022/8301 Esas, 2024/7552 Karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.
Dairemiz bozma kararına Bölge Adliye Mahkemesince direnilmesi üzerine karar davanın tüm taraflarınca temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacılar vekili 31.05.2017 tarihli dava dilekçesi ile Hazineye karşı yönelttiği tazminat davasında .. ili .. ilçesi .. köyü 8 79... parsel (eski 649 parsel) sayılı taşınmazda müvekkillerinin paylı malik olduklarını, taşınmaz üzerine 1997 yılında orman şerhi konularak mülkiyet hakkının sınırlandığını, Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/119 Esas sayılı dosyasında orman tespiti aleyhine açtıkları davanın ret ile sonuçlanıp bu hükmün onanmakla kesinleştiğini belirterek, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun)
1007. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 10.000,00 TL tazminatın kanuni faizi ile birlikte davalı ..den tahsilini talep etmiş; bilahare, 23.05.2014 tarihli ıslah dilekçeleri ile dava dilekçesinde talep ettikleri 10.000 TL tazminat miktarının 473.277,26 TL'ye çıkarılmasını ve ilk işlem tarihinden kanuni faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2. Birleşen dosya davacıları vekili dava dilekçesinde; dava konusu .. ili .. ilçesi .. köyü 8 79... parsel ve 22.904,31 m² alanlı taşınmazda müvekkillerinin uzun yıllardır malik olduklarını, taşınmazın kadastro çalışmaları esnasında haksız ve bedelsiz bir şekilde orman sınırları içerisinde bırakıldığını ve beyanlar hanesine "orman" şerhi işlendiğini ve müvekkillerinin mülkiyet haklarının kısıtlandığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş; bilahare, 13.09.2021 tarihli ıslah dilekçeleri ile talep ettikleri tazminat miktarını artırararak toplam 182.333,38 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiz ile birlikte davalı ..den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... İdaresi vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; dava konusu 8 79... parsel taşınmazın 13.106,64 m² lik kısmının, 31.07.1997 tarihinde yapılıp kesinleşen 6831 sayılı Orman Kanunu gereği orman kadastrosu ve 3302 sayılı 31.08.1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la değişik 2/B maddesi uygulama çalışmalarında Devlet ormanı sınırları içerisinde kaldığını ileri sürerek, orman olan kısımlar açısından davalılar adına olan tapu kaydının iptaline ve taşınmaza vaki müdahalelerinin men’ine karar verilmesini talep etmiş, davalı sıfatıyla da asıl ve birleşen davanın usul ve esastan reddini savunmuştur.
2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; alacağın zamanaşımına uğradığını ve tazminat dolayısı ile Hazinenin sorumlu olmadığını ileri sürerek, davanın öncelikle usulden, olmadığı takdirde esastan reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 28.10.2021 tarihli ve 2020/100 Esas, 2021/191 Karar sayılı kararı ile asıl dava yönünden, davalı ... aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine; dava konusu .. ili .. ilçesi .. köyü 8 79... parsel sayılı (22.904,31 m² yüz ölçümlü) taşınmazın 13.106,64 m²sinin orman sınırları içerisinde kaldığı anlaşıldığından, orman sınırlarında kalan alan için 4721 sayılı Kanun'un 1007. maddesi uyarınca 606.716,02 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalı ..den tahsili ile asıl dosya davacılarına verilmesine, dava konusu 8 79... parsel sayılı (22.904,31 m² yüzölçümlü) taşınmazın 13.106,64 m²sinin orman sınırları içerisinde kaldığı anlaşıldığından davacıların tapu kaydındaki ve veraset ilamında yazılı hisseleri yönünden tapu kaydının tüm takyidatlardan ari olmak üzere ayrı ayrı iptali ile orman vasfıyla ... adına tapuya tesciline, davalı ... İdaresi aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine, karşı dava açısından; davacı ... İdaresinin bu davada karşı dava açma yetkisi bulunmadığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 115/2. maddesi gereğince karşı davanın usulden reddine, birleşen Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/162 Esas sayılı dava yönünden; davanın kabulü ile taşınmazın 13.106,64 m²sinin orman sınırları içerisinde kaldığı anlaşıldığından, orman sınırlarında kalan alan için 4721 sayılı Kanun'un 1007. maddesi uyarınca; toplam 182.333,38 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalı ..den alınarak davacılara verilmesine, dava konusu 8 79... parsel sayılı (22.904,31 m² yüzölçümlü) taşınmazın 02.11.2020 tarihli fen bilirkişisi raporunda 13.106,64 m²sinin orman sınırları içerisinde kaldığı anlaşılmakla davacıların tapu kaydındaki ve veraset ilamında yazılı hisseleri yönünden tapu kaydının tüm takyidatlardan ari olmak üzere ayrı ayrı iptali ile orman vasfıyla ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesini kararının istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 21.09.2022 tarihli ve 2022/161 Esas, 2022/1279 Karar sayılı kararıyla asıl davada davacılar vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulüne, Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.10.2021 tarihli ve 2020/100 Esas, 2021/191 Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle, asıl dava bakımından davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, dava konusu 8 79... parsel sayılı (22.904,31 m² yüzölçümlü) taşınmazın 02.11.2020 tarihli fen bilirkişisi raporunda orman sınırları içerisinde kaldığı belirtilen 13.106,64 m²si için 4721 sayılı Kanun'un 1007. maddesi uyarınca, 10.000,00 TL tazminatın dava tarihi olan 31.05.2017 tarihinden, 406.716,02 TL tazminatın ıslah tarihi olan 23.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalı ..den alınarak tapu kaydındaki hisseleri oranında davacılara verilmesine, dava konusu 8 79... parsel sayılı (22.904,31 m² yüzölçümlü) taşınmazın 02.11.2020 tarihli fen bilirkişisi raporunda orman sınırları içerisinde kaldığı belirtilen 13.106,64 m²sinin tapu kaydının davacıların tapu kaydındaki ve veraset ilamında yazılı hisseleri yönünden iptali ile tüm takyidatlardan ari olmak üzere ve orman vasfıyla ... adına tapuya tesciline; karşı dava bakımından, davacı ... İdaresinin bu davada karşı dava açma yetkisi bulunmadığından 6100 sayılı Kanun'un 115/2. maddesi gereğince karşı davanın usulden reddine; birleşen dosya bakımından (2019/162 Esas) dava konusu taşınmazın 02.11.2020 tarihli fen bilirkişisi raporunda orman sınırları içerisinde kaldığı belirtilen 13.106,64 m²si için 4721 sayılı Kanun'un 1007. maddesi uyarınca davacı ... için 30.388,90 TL, davacı ... için 30.388,90 TL, davacı ... için 30.388,90 TL, davacı ... için 30.388,90 TL, davacı ... için 30.388,90 TL, davacı ... için 7.597,22 TL, davacı ... için 7.597,22 TL, davacı ... için 7.597,22 TL ve davacı ... için 7.597,22 TL tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalı ..den alınarak davacılara verilmesine, dava konusu 8 79... parsel sayılı (22.904,31 m² yüzölçümlü) taşınmazın 02.11.2020 tarihli fen bilirkişisi raporunda orman sınırları içerisinde kaldığı belirtilen 13.106,64 m²sinin tapu kaydının davacıların tapu kaydındaki ve veraset ilamında yazılı hisseleri yönünden iptali ile tüm takyidatlardan ari olmak üzere ve orman vasfıyla ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce " asıl dava ve birleşen dava, salt tazminat talebine, davalı ... İdaresi tarafından karşı dava olarak açılan dava ise tapu iptali ve tescil talebine ilişkin olup İlk Derece Mahkemesince verilen ilk kararda, yargılama sırasında davalı ... tarafından ...davaya dahil edilmesinin istendiği ve bu sebeple davaya dahil edildiği, 4721 sayılı Kanun'un 1007. maddesine dayalı davalarda ... ve ...zorunlu dava arkadaşlığının bulunmadığı, bu nedenle davaya dahil etme işleminin ..ne taraf sıfatı kazandırmayacağı, dolayısıyla ..nce usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığı gerekçesiyle davasının usulden reddine karar verildiği ve bu ret kararına karşı ..nce istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, ...istinaf başvurusunun reddine karar verildiği ve bu kararın kesin olduğu, iade kararı sonrası İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararlarda da ...davasının aynı gerekçelerle usulden reddine karar verildiği gözetildiğinde, eldeki davada ... tarafından usulüne uygun şekilde açılmış bir tapu iptali ve tescil davasının bulunmadığı, ayrıca dosyada taraf olan davalı ... vekili tarafından da tapu iptali ve tescile ilişkin bir talepte bulunulmadığı anlaşılmakta olup Bölge Adliye Mahkemesince, çelişkili bir şekilde tapu iptali ve tescile ilişkin dava yönünden usulden ret kararı verildikten sonra, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla ... adına tesciline kararı verilmesinin doğru görülmediği, İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak esas hakkında yeniden hüküm kuran Bölge Adliye Mahkemesince, işin esası yönünden, hüküm fıkraları arasındaki mevcut çelişkiyi giderecek şekilde bir karar verilmesi" gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin 11.09.2019 tarihli kararına karşı, aleyhine tapu iptal ve tescil hükmü kurulan davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulmadığı, aleyhine tapu iptal tescil hükmü kurulan taraflar yönünden kararların kesinleşmesi, istinaf incelemesinin tarafların istinaf nedenleriyle bağlı kalınarak yapılması, tapu iptal tescil hükümleri ile davalı ... lehine usuli kazanılmış hak oluşması ve yine 4721 sayılı Kanun'un 1007. maddesi kapsamında açılan tazminat davalarının niteliğine göre İlk Derece Mahkemesince de resen tapu iptal kararı verilmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmaması, tapu iptali ve tescil hükümleri bakımından kararın yerinde olduğu, bilirkişi heyetince taşınmazın özellikleri gereği arazi niteliğinde kabul edilmesi ve gelir metoduna göre değerinin tespit edilmiş olması, değerlendirme tarihinin dava tarihi olarak alınması ve birleşen davada dava tarihinden faize hükmedilmiş olmasında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle önceki hükümde direnilmesine; asıl davanın, kısmen kabulüne ve kısmen reddine, dava konusu 879 ada, 1 parsel sayılı (22.904,31 m² yüzölçümlü) taşınmazın 02.11.2020 tarihli fen bilirkişisi raporunda orman sınırları içerisinde kaldığı belirtilen 13.106,64 m²si için 4721 sayılı Kanun'un 1007. maddesi uyarınca; 10.000,00 TL tazminatın dava tarihi olan 31.05.2017 tarihinden, 406.716,02 TL tazminatın ıslah tarihi olan 23.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalı ..den alınarak tapu kaydındaki hisseleri oranında davacılara (davacı ... için 152.591,80 TL, davacı ... için 152.591,80 TL, davacı ... için 25.383,12 TL, davacı ... için 38.074,65 TL, davacı ... için 38.074,65 TL) verilmesine, 879 ada, 1 parsel sayılı (22.904,31 m² yüzölçümlü) taşınmazın 02.11.2020 tarihli fen bilirkişi raporunda orman sınırları içerisinde kaldığı belirtilen 13.106,64 m²sinin tapu kaydının davacıların tapu kaydındaki ve veraset ilamında yazılı hisseleri yönünden iptali ile tüm takyidatlardan ari olmak üzere ve orman vasfıyla ... adına tapuya tesciline, ...bu davada karşı dava açma yetkisi bulunmadığından 6100 sayılı Kanun'un 115/2 maddesi gereğince karşı davanın usulden reddine, birleşen dava bakımından dava konusu taşınmazın orman sınırları içerisinde kaldığı belirtilen 13.106,64 m²si için 4721 sayılı Kanun'un 1007 maddesi uyarınca; davacı ... için 30.388,90 TL, davacı ... için 30.388,90 TL, davacı ... için 30.388,90 TL, davacı ... için 30.388,90 TL, davacı ... için 30.388,90 TL, davacı ... için 7.597,22 TL, davacı ... için 7.597,22 TL, davacı ... için 7.597,22 TL ve davacı ... için 7.597,22 TL tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalı ..den alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; taşınmaz üzerine konulan şerhin ... tarafından konulmuş olup idari işlemden kaynaklanan davacının tazminat talebinin de idari yargıda görülmesi gerektiği, asıl dava olan Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/100 Esas sayılı dosyası yönünden 10.000 TL nin dava tarihi olan 31.05.2017'den, 406.716,02 TL'nin ıslah tarihi olan 23.05.2019'dan itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalı ..den tahsiline karar verildiğini, oysaki bu dosyadaki toplam tazminat tutarının 406.716,02 TL olup onun yerine 396.716,02 TL nin ıslah tarihi olan 23.05.2019'dan itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalı ..den tahsiline karar verilmesi gerektiği, birleşen dosyada ıslahla birlikte toplam alacak miktarının tamamına dava tarihinden kanuni faize hükmedilmesinin doğru olmadığını, dava konusu taşınmaın hükmen tescil edildiği halde tapu kaydına orman şerhi konulması ve bu şerhten ötürü Hazinenin tazminat ödemeye mahkum edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, taşınmaza şerhin konulduğu 22.08.1997 tarihinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra açılan tazminat davasının zamanaşımına uğradığını, tazminattan ...sorumlu olduğunu "pasif husumet ehliyeti" bulunmadığından davanın ... yönünden husumetten reddi gerektiğini ve bilirkişilerce değerin fahiş olarak belirlendiğini ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; kendileri açısından pasif husumet yokluğu nedeni ile ret kararı ve lehlerine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
3. Birleşen dosya davacıları ... ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; dosyaya sundukları 15.09.2025 tarihli beyan dilekçesinde, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle tespit edilen bedellerin hiçbir değeri kalmaması ve bu sebeplerle müvekkillerin hak kaybına uğrayacağını belirterek, 16.09.2025 tarihli duruşmaya katılmayarak dosyayı müracaata bırakacaklarını ve takip etmeyeceklerini bildirdiklerini ve 16.09.2025 tarihli duruşmaya katılmadıklarını, ancak duruşmada ... vekilinin davayı takip ettiğini beyan etmesi üzerine yokluklarında karar verildiğini, akabinde gerekçeli karar ilamı yazılmadan önce 17.09.2025 tarihinde feragat dilekçesini dosyaya sunduklarını, fakat duruşmada karar verilmiş olduğu gerekçesiyle gerekçeli karar ilamının hazırlandığını, bu sebeple temyiz etme zaruriyeti hasıl olduğunu, dosyayı müracaata bırakma sebepleri ile aynı olarak dava konusu taşınmazın gerçek değerinin tespiti ve müvekkillerin alacaklarını koruyabilmek için yeniden dava açma hakkı saklı kalmak kaydıyla birleşen dosya yönünden davadan feragat dilekçesi dikkate alınmaksızın hüküm kurulmasnın usul ve esasa aykırı olduğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
4. Asıl dosya davacıları vekili tazminatın eksik hesaplandığını, hükmedilen faiz başlangıç tarihlerinin hakkaniyete aykırı olduğunu, taşınmazın tapu kaydındaki 22.08.1997 tarihli ve 3394 yevmiye numaralı işlemle konulan devlet ormanı şerhinin kaldırılması talebinin reddi ve birleşen dosyanın ayrılması talebinin reddine dair kararların usul ve kanuna aykırı olduğunu, Mahkemece taşınmaza takdir edile değerin çok az olduğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl ve birleşen dava 4721 sayılı Kanun'un 1007. maddesine dayalı tazminat istemine, karşı dava ise tapu iptal istemine ilişkindir.
1. Davalı ... İdaresinin temyiz itirazları hakkında; Bölge Adliye Mahkemesince verilen 21.09.2022 tarihli ve 2022/161 Esas, 2022/1279 Karar sayılı karar ... vekili tarafından temyiz edilmediğinden hüküm kendisi yönünden kesinleşmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesince verilen yeni tarihli direnme kararında ... yönünden aleyhe yeni bir durum da yaratılmadığı anlaşıldığından, hükmü temyizde hukuki yararı bulunmayan ..nin temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
2. Davalı ... vekili ile asıl ve birleşen dosya davacılarının temyiz itirazları hakkında ise; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, birleşen dosya davacıları tarafından yargılama sırasında davayı takip etmeyeceklerini bildirmelerine rağmen davalı ... vekilinin davayı takip edeceklerini beyan etmesi sebebi ile İlk Derece Mahkemesince birleşen dosya davacılarının talebinin esası hakkında karar verildiği, her ne kadar birleşen dosya davacıları tarafından "yargılamanın uzun sürmesi nedeni ile alacakları tazminatın değer kaybetttiği bu sebeple davadan vazgeçmelerine rağmen davalı ..nin vazgeçme beyanını kabul etmeyip davaya devam etmesi nedeni ile yeniden dava açacaklarından eldeki davadan feragat ettiklerini" bildirmiş iseler de davadan feragat talep edilen haktan, talep sonucundan vazgeçmek olduğu, davadan feragatin davalının rızasına (muvafakatına) bağlı olmadığı halde, davacının davasını geri alabilmesi için davalının rızası gerektiği, buradaki feragatin gerçek anlamda hakkın özünden vazgeçme niteliğinde olmayıp yeni dava açabilme amacıyla ileri sürüldüğü anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesince birleşen dosya davacılarının talebi hakkında karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığına göre İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı sebeplerle; davalı ... İdaresi vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,
(2) numaralı bentte yazılı sebeplerle; temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370/1 ve 373/5. maddeleri uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.