MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/461 E., 2025/2156 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/264 E., 2023/224 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kocaeli ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 2 44... parsel içerisinde (S1) ve (S2) harfleri ile gösterilen toplam 12.410,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, ... Tapulama Mahkemesinin 23.01.1985 tarihli ve 1975/38 Esas, 1985/2 Karar sayılı kararı ile orman olarak tescil harici bırakılmıştır.
2. Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri olan davacıların kök murisi ...'den kendilerine intikal eden ... ilçesi ... köyü (eski 3 pafta, 169 parsel) yeni 2 44... sayılı parseldeki taşınmazın hissedarları olduğunu, parsel içinde kalan (S1) ve (S2) numaralı alanların orman niteliğinde olduğu gerekçesi ile Orman Genel Müdürlüğü'ne izafeten ... Orman Bölge Şefliği eliyle ... Tapulama Hakimliğinin 1979/38 Esas ve 1985/2 Karar sayılı kararı ile tapulama dışı bırakıldığını, (S1) ve (S2) alanların orman vasfını yitirdiğini, müvekkillerinin 2/B kapsamında olduğu gerekçesi ile yasal başvuruda bulunduklarını, iade taleplerinin 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunu'nun (6292 sayılı Kanun) 7. maddesi hükmü gerekçe gösterilerek reddedildiğini belirterek, ... ilçesi ... köyü (eski 3 pafta, 169 parsel) yeni 2 44... parsel sayılı taşınmazın hak sahibi olarak hisseleri oranında müvekkilleri adına bedelsiz olarak tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, orman vasfını yitirmediğini, hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin geçtiğini ileri sürerek, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile ''dava konusu taşınmazların 6292 sayılı Kanun kapsamında bedelsiz olarak iade şartlarını taşıyıp taşımadığı, idareye yapılan başvuruların sonucunun ne olduğu hususlarının saptanması ve talebin 6292 sayılı Kanun'un 7/1-a,b bentlerinde belirtilen nitelikleri taşıyıp taşımadığı, taşınmazın bedelsiz iade edilebilecek nitelikte olup olmadığı, faaliyetleri idari işlem faaliyeti olduğu, işin esasının idare hukuku ilkelerine göre incelemeye uygun olduğu'' gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "dava konusu taşınmazların bulunduğu yerde 3116 sayılı kanuna göre yapılan orman tahdit çalışması bulunduğu ve 03.12.1945 tarihli Resmi Gazete de ilan edildiği, 6 numaralı Orman Kadastro Komisyonu tarafından 6831 sayılı Orman Kanununa göre evvelce orman tahdidi ile sınırları kesinleşen ormanların aplikasyonu,aynı Kanun'un 7.maddesi uyarınca sınırlama dışı kalmış ormanların kadastrosu ve aynı Kanun'un 3302 sayılı Kanunla değişik 2/B maddesi uyarınca uygulama çalışmalarına başlanıldığı, 6 numaralı Orman Kadastro Komisyonu tarafından başlanılan bu çalışmaların 115 numaralı Orman Kadastro Komisyonu tarafından bitirilerek 04.04.2004 tarihinde ilan edilmesine müteakip kesinleştiği, davaya konu (S2) ile işaretli kısmın kesinleşen tahdit kapsamında ... Devlet Ormanı içinde kaldığı, yine (S1) ve (S2) rumuzu ile gösterilen kısmın ... Tapulama Hakimliğinin 23.01.1985 tarihli ve 1975/38 Esas, 1985/2 Karar sayılı kararı gereği orman olarak tescil harici bırakıldığı, dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun kapsamında bedelsiz olarak iade şartlarını taşıyıp taşımadığı, taşınmazın yerine rayiç bedellerinin ödenip ödenmeyeceği ya da rayiç bedellerine uygun taşınmaz verilip verilmeyeceğinin saptanmasının birer idari işlem olduğu; işlemin, idari bir mercii tarafından tek yanlı olarak tesis edildiği, işin esasının da idare hukuku ilkelerine göre incelemeye uygun olduğu; davanın kökeninde, çözüme kavuşturulmamış mülkiyet, kadastro vs. gibi hukuki ilişkinin bulunmadığı'' gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; müvekkillerinin kök murisi ...'den kendilerine intikal eden ... ilçesi ... köyü (eski 3 pafta,169 parsel) yeni 2 44... sayılı parseldeki taşınmazın hissedarı olduklarını, söz konusu parsel içinde kalan (S1) ve (S2) numaralı alanların orman niteliğinde olduğu gerekçesi ile Orman Genel Müdürlüğüne izafeten ... Orman Bölge Şefliği eliyle ... Tapulama Hakimliğinin 1979/38 Esas ve 1985/2 Karar sayılı kararı ile tapulama dışı bırakıldığını, (S1) ve (S2) alanların orman vasfını yitirmiş olduğunu, müvekkillerinin 2/B kapsamında olduğu gerekçesi ile yasal başvuruda bulunduklarını, iade taleplerinin 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi hükmü gerekçe gösterilerek reddolunduğunu, ... Belediye Başkanlığının yeni planlamasında 2 44... numaralı parselin müvekkillerinin hissedar olduğu ana parselin bir kısmının da imara açılması öngörülen alan içinde yer aldığını, açılan davanın hukuki niteliği itibari ile tapu iptali ve tescil talebi olması nedeniyle yargı yolunun adli yargı olduğunu, davanın yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle reddinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, mahkemenin idari yargıya başvurup dava açmak üzere taraflara 30 günlük süre vermesinin gerektiğini beyan ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, bedelsiz iade istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında dava konusu taşınmazın bedelsiz iadesi isteminin adli yargı mercinde çözümlenip çözümlenemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,
615,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 116,60 TL'nin temyiz edenlerden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.