(647 S. K. m. 19)
Dava: 6136 sayılı Kanun'a muhalefet ve müessir fiil ikaında İstanbul Dokuzuncu Asliye Ceza Mahkemesi'nce içtimaen ve neticeden 11 ay 20 gün hapis cezasıyla mahkumiyetine karar verilen hükümlü Musa'nın şartla tahliyesinin tasvip olunmamasına dair (Eyüp Asliye Ceza Mahkemesi)'nden verilen 21.6.1978 tarihli karara karşı yapılan itirazın hükümlünün cezaevinde kaldığı 6 ay 20 günlük süreden her ay için 6 gün tenzili suretiyle 1 ay 6 gün düşülerek şartla tahliyesi yolunda işlem yapılması gerektiğinden ve bu itibarla kanuni süreyi ikmal etmediğinden bahisle reddine ilişkin (Eyüp Ağır Ceza Mahkemesi)'nce ittihaz olunan 22.6.1978 günlü ve 978/333-374 sayılı kararın, 2148 sayılı Yasa'nın amacı ve gerekçesine göre, ek 2. madde hükmüne tevfikan, şartla salıverme süresi çıkarıldıktan sonra, kalan cezanın her ayı için 6 gün indirim yapılması gerekmektedir. Nitekim anılan yasanın gerekçesinde" böylece açık ve yarı açık müesseselerde 1 yıl kalan hükümlünün, 19. maddenin 1, 2 ve 3. fıkralarına göre tespit edilecek şartla salıverme süresinden 72 gün evvel meşruten tahliyesinin gerektiği" belirtilerek, yasa koyucunun amacı, örnek verilmek suretiyle açık ve kesin bir şekilde tezahür etmiştir. Bu itibarla, hükümlü Musa'nın cezasından 1/3'ünün tenzilinden sonra bakiye cezasından her ay için 6 günün çıkarılması sonucunda 20.6.1978 tarihinde şartla tahliyesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar ittihazında isabet görülmediğinden dolayı CMUK'nun 343. maddesi gereğince söz konusu kararın bozulması Yüksek Adalet Bakanlığı'nın 5.7.1978 gün ve 40965 sayılı yazılı emrine atfen C. Başsavcılığın'dan tebliğname ile daireye ihbar ve dava evrakı birlikte tevdi kılınmakla incelendi:
Karar: Cezaların infazı hakkındaki 647 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 1, 2 ve 3. fıkralarına göre saptanacak koşulu salıverilme süresinden bir ölçüde indirim yapılmasını öngören 2148 sayılı Kanun'un gerekçesinde; Hükümlüyü çalıştırmaya özendirmek için,
"... Ek maddede belirtilen süre aşılmamak ve kapalı ceza evlerinde çalışanlara öncelik tanınmak kaydıyla, tabi tutulacakları müşahadeleri sonucu yarı açık ve açık müesseselere naklolunan hükümlülerin, anılan müesseselerde kaldıkları her ay için 6 günün tespit edilecek şartla salıverilme tarihlerinden indirilmesi...." denildikten sonra, yasanın amaç ve uygulamasına bir örnek verilerek,
"... Bir yıl kalan hükümlünün, 19. maddenin 1, 2 ve 3. fıkralarına göre tespit edilecek şartla salıverilme süresinden 72 gün, 1977 uygulamasına göre 8 yıla kadar bu müesseselerde kalabilmesi mümkün olduğundan icabında (72x8) 576 gün evvel meşruten tahliye edilmesi sağlanmış... düşünülmüştür" biçimindeki açıklama karşısında; yapılacak indirimin hükümlünün yararı ve cezaevinde geçireceği süreler içerisinde çalıştırmaya özendirilmesi ilkesi de gözönünde tutularak 647 sayılı Kanun'un 19. maddesine göre saptanacak koşulllu salıverilme süresi çıktıktan sonra kalan sürenin her ayı için 6 günün indirilmesi.
Örneğin koşullu salıverilme süresi çıktıktan sonra 1 yıl 6 ay hürriyeti bağlayıcı cezası kalmış bulunan hükümlünün (18x6=108) 3 ay 18 gün önce koşullu salıverilme olanağına kavuşması gerekeceği sonucuna varılmış böyle bir kabulün gerekçesiyle yasanın amacına uygun düşeceği, uygulamaya kolaylık ve sadelik getireceği ve hükümlü hesabına yarar sağlayacağı benimsenmiştir.
Nitekim 2148 sayılı Kanun'un ek madde 2 nin 2. fıkrasında, yaşları ve bedeni durumları nedeniyle çalışma koşullarına uyum sağlıyamıyacak hükümlüler için konulmuş kapsam hükmünde; "... kapalı kurumlarda geçirecekleri süreleri de yarı açık veya açık müesseselerde geçmiş sayılır.." denilmiş bulunması da yukardaki benimsemeyi doğrulamaktadır.
Sonuç: Sonuç olarak; yazılı emre dayanan tebliğnamedeki düşünce yukardaki açıklamalarla yerinde görüldüğünden CMUK'nun 343. maddesi gereğince Eyüp Ağır Ceza Mahkemesi'nden 22.6.1978 gününde verilen kararın (BOZULMASINA), 27.7.1978 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy