(765 S. K. m. 2, 30, 40, 59) (6136 S. K. m. 13) (1412 S. K. m. 343) (647 S. K. m. 4)
Dava: 6136 Sayılı muhalefetten sanık Mustafa'nın anılan Kanunun 2249 sayılı kanunla değişen 13/4. maddesi ve TCK.nun 59. maddesi gereğince 25 gün hapis ve 416 lira 60 kuruş ağır para cezasiyle tecziyesine ve 647 sayılı kanunun 2248 sayılı kanunla değişen 4/1. maddesi gereğince 25 gün hapis cezasının beher günü 100 lira hesabiyle 2500 lira ağır para cezasının verilmesine ve TC.nun 40. maddesinin uygulanması suretiyle, neticeten sanığın 1616 lira 60 kuruş, ağır para cezasıyle mahkumiyetine ve cezanın ertelenmesine dair Antalya İkinci Asliye Ceza Mahkemesinden verilip kesinleşmiş bulunan 28.6.1979 gün ve 1979/167-411 sayılı kararın sanık Mustafa'nın 2248 sayılı kanun yürürlüğe girmeden önce 15.3.1979 tarihinde işlediği suçundan dolayı tayin edilen hapis cezası, para cezasına çevrilirken 647 sayılı kanunun 22.6.1979 tarihinde yayınlanan 2248 sayılı kanunla değişik 4. maddesinin uygulanması suretiyle TCK.nun 2. maddesine aykırı olarak fazla ceza tayininde ve bir liranın kusurunun hesaba katılmasında isabet görülmediğinden dolayı CMUK.nun 343. maddesi gereğince mezkür kararın bozulması lüzumu Adalet Bakanlığının 18.2.1980 gün ve 10746 sayılı yazılı emrine atfen C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye ihbar ve dava evrakı birlikte tevdi kılınmakla incelendi.
Karar: 15.3.1979 tarihinde ruhsatsız olarak dokuz adet mermi taşıyan sanık hakkında mahkeme, 28.6.1979 günlü kararında TCK.nun 2. maddesini de vurgulayarak 22.6.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2249 sayılı yasa ile değişik 6136 sayılı yasanın 13. maddesinin son fıkrası ve TCK.nun 59. maddeleri gereğince sonuç olarak 25 gün hapis ve 416 lira 60 kuruş ağır para cezası vermiş ve hapis cezasını 647 sayılı yasanın 4. maddesinin 2248 sayılı yasa ile değişik ikinci fıkrası yerine ilk fıkrası uyarınca beher gün karşılığı 100 lira üzerinden para cezasına çevirmiştir.
Sözü edilen 4. maddenin ikinci fıkrasının 2248 sayılı yasanın yürürlüğe girmesinden önceye de yürümesini düzenleyen geçici 2. madde, bu fıkra hükmünün isteme bağlı olmaksızın mahkemece incelenip uygulanacağı buyurucu hükmünü taşımaktadır. Bu fıkra, koşulları gerçekleştiğinde uygulanması zorunlu hükümlerden olduğu halde, ilk fıkranın uygulanması hakimin takdirine bırakılmıştır. Şu halde mahkemenin öncelikle uygulama durumunda bulunduğu hüküm ikinci fıkra hükmüdür.
Mahkemenin inceleme konusu kararını 2248 ve 2249 sayılı yasaların yürürlüğe girdiği 22.6.1979 tarihinden önce vermiş olduğunun düşünülmesi halinde hükmolunacak hapis cezası tutarına göre 647 sayılı yasanın 4. maddesinin uygulama yeri olamıyacağı bir gerçektir. Oysa, bu yasaların yürürlüğe girmesinden sonra sanık yararına bir durum kendiliğinden doğmuş ve öncelikle uygulanması gerekli olan 4. maddenin ikinci fıkrası, birinci fıkraya oranla sanığın daha çok yararına bulunmuştur. Durum böyle olunca TCK.nun 2. maddesine göre uygulanması zorunlu bulunan değişik ikinci fıkra hükmünün değişiklikten önceki 20-40 lira sınırlarında kalınarak uygulanması düşüncesi yasa sistematiğine aykırı düşeceği kadar, geçici 2. madde hükmü gereğince istek olmaksızın yapılacak uygulamalarda maddenin bölünmesi ve yarar içinde yarar gibi çelişik sonuçlar da oluşturacaktır.
Bu nedenlerle, mahkemenin 25 gün hapis cezasını para cezasına çevirirken 647 sayılı yasanın 2248 sayılı yasa ile değişik 4. maddesinin ikinci fıkrası yerinde ilk fıkrasını göstermiş olması yazım yanılgısı sayılarak sonuca etkili görülmemiş ve her bir gün için 100 lira üzerinden yapılan çevirmede usul ve yasaya aykırı bir yön görülmediğinden yazılı emre dayanan C.Başsavcılığı düşüncesinin bu açıdan REDDİNE, Ancak;
Sonuç: TCK.nun 2248 sayılı yasanın 17. maddesi ile değişik 30. maddesine aykırı olarak para cezası saptanırken lira artığına da hükmolunması bozmayı gerektirmiş ve yazılı emir bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükmün lira arttığı yönünden BOZULMASINA, CMUK.nun 343. maddesinin 2 sayılı bendi uyarınca uygulanması gereken sonuç para cezasının 1616- lira olarak belirlenmesine 6.3.1980 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy