(1412 S. K. m. 258, 343) (765 S. K. m. 55, 456, 457) (6136 S. K. m. 13) (647 S. K. m. 4)
Dava: Ruhsatsız silah taşımak ve yaralama suçundan sanık Alper'in, 6136 sayılı Kanunun 13/1, TCK.nun 456/4, 457/1, 55/3. maddeleri gereğince 10 ay hapis, 103.336 lira ağır para cezası, Muhittin'in 6136 sayılı Kanunun 13/1, TCK.nun 456/2, 457/1, 55/3. maddeleri uyarınca 28 ay, 40 gün süre ile hapis, 103.336 lira ağır para cezalarıyla hükümlülüklerine dair, (Ceyhan Asliye Ceza Mahkemesi)nden 5.7.1994 gün ve 500 esas, 446 karar sayısı ile verilen hükmü havi dosya Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 16.9.1994 gün ve 22057 sayılı yazılı emirle bozma istemine atfen Yargıtay C. Başsavcılığı'ndan 21.9.1994 gün ve YE/84027 sayılı tebliğname ile dairemize tevdi olunmakla incelendi.
A) MEZKÜR İHBARNAMEDE
Suç tarihinde reşit bulunmayan;
1 - Alper hakkında hapis cezalarının,
2 - Muhittin hakkında 6136 sayılı Yasaya muhalefet suçundan hükmedilen hapis cezasının, 647 sayılı Kanunun 4. maddesi gereği zorunlu olarak para cezası ya da tedbirlerden birine çevrilmemiş olması,
3 - Muhittin hakkındaki iddianamede sevk TCK.nun 456/1. maddesi olduğu halde CMUK.nun 258. maddesine göre ek savunma alınmadan TCK.nun 456/2 maddesinden ceza tayini,
4 - 11.11.1993, 7.12.1993, 25.1.1994, 29.3.1991 ve 31.5.1994 günlü duruşma tutanaklarının zabıt katibi tarafından imzalanmayarak CMUK.nun 264. maddesine muhalefet edilmesi nedenleri ile usul ve yasaya aykırı görülen hükmün CMUK.nun 343. maddesi gereğince bozulması istenilmiş,
B) İNCELEME
a) Hükmün sanıklar müdafiinin yüzüne karşı tefhim olunduğu, temyiz edilmeksizin kesinleştiği biçimsel olarak yazılı emir koşullarının oluştuğu,
b) Muhittin hakkındaki iddianamede Murat'ı silahla yaralama suçundan TCK.nun 456/1, 457. maddeleri gereğince cezalandırma istendiği, sanıklar müdafiinin yüzüne karşı serdedilen esas hakkındaki düşüncenin de aynı maddeyi içerdiği, ancak; temel cezanın TCK.nun 456/2. maddesi ile tayin edildiği, bu mağdurla ilgili 7.2.1994 günlü Adli Tıp Raporunda hayati tehlike tanısı ve 25 gün iş ve güçten kalma ifadesinin bulunduğu, bu raporun 5.7.1994 günlü duruşmada müdafii huzurunda zapta geçtiği,
c) 31.5.1994, 29.3.1991, 25.1.1994 günlü tutanaklar katip tarafından imzalanmamış isede hiçbir yargısal işlem yapılmadığı 7.12.1993 günlü tutanakda tanık Sedat dinlenmişse de, ademi malümat beyan ettiği, 11.11.1993 günlü zabıtada müşteki Muhittin'in önceki iddialarını tekrarladığı, hükme etkili bulunmadığı,
d) Suç tarihinin 21.7.1993, Alper'in kayden 16.8.1975, Muhittin'in 1.4.1976 doğumlu olduğu,
e) Alper'e 6136 sayılı Kanunun 13/1, TCK.nun 55/3. maddeleri ile 8 ay hapis, 103.336 lira ağır para cezası, TCK.nun 456/4, 457/1. maddeleri ile 2 ay 20 gün ve içtimaen 10 ay hapis, 103.333 lira ağır para cezası verildiği, ağır para cezası eksik hesaplanmış ise de, yazılı emrin bu hatayı kapsamadığı, yaralama suçundan TCK.nun 55/3. maddesinin uygulanmasının unutulduğu, içtima sonucu hürriyeti bağlayıcı cezanın eksik ifade edildiği,
f) Muhittin'e 6136 sayılı Kanunun 13/1, TCK.nun 55/3. maddeleri ile 8 ay hapis, 103.336 lira ağır para cezası TCK.'nun 456/2, 457/1, 55/3. maddeleri ile 20 ay, 40 gün hapis cezası verildiği, yaralama suçlarından 1 yıl, 9 ay, 10 gün'e hükmedilmesi, silahtan verilen ağır para cezasının 106.666 lira olması gerekirken eksik ceza tayini konusunun yazılı emir dışında kaldığı, toplam cezanın 28 ay, 40 gün olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
C) İRDELEME
Kaynak, Alman CMU.de yer almayan yazılı emir müessesesi, Kanunumuza Fransız Usul sisteminden ithal edilmiş olup, olağanüstü (fevkalade) bir kanun yoludur. Adalet; kamu yararı, eşit ve istikrarlı uygulama ve uyarma amacı taşır. CMUK.nun 343. maddesinin sistematiği ve metin biçimi dikkate alındığında kanun koyucunun amacının (Kanuna muhalefet) halinden, temyiz nedenleri gibi rutin ve geniş alanda değerlendirilebilecek olağan çizgideki her aykırılığı değil, bu çizgiden taşarak hukuki yapıyı zedeleyecek etkinlikte belirgin ve sivri sapmaları murad eylediği anlaşılmaktadır.
Yazılı emir sebepleri daha ciddi boyutlu ve anlamlı olmalı, biçim, öze tercih edilmemelidir. Aksi takdirde hukuk daha fazla yara alır. Konu olayda ek savunma verilmemiş olması gibi basit bir usul eksikliğinin bozma nedeni kabulü halinde doğal sonucu olarak cezanın çektirilmemesi zorunluluğunda kalınacaktır ki, bunun daha vahim halleri ile karşılaşmak; örneğin zorla ırza geçme ya da adam öldürme hadiselerinde 14 yıllık temyiz edilmemiş bir ceza hükmünün dahi infaz edilemeyeceği tescil olunacak, bu durumda kesin hüküm kaziyesi ve hukuk rejimi yanında kamu vicdanıda kanıyacaktır. Bu tür olasılıkları değerlendiren Yargıtay ezcümle, sanığa son söz verilmemesi, erteleme istemi hakkında olumlu-olumsuz bir karar alınmaması gibi biçim kusurlarının yazılı emir konusu yapılamıyacağını belirlemiştir.
Bu itibarla;
1 - Ciddi ve etkili görülmeyen (2-b ve 3) sayılı yazılı emirle bozma isteminin (REDDİNE).
2 - (1 ve 2/a) sayılı yazılı emire dayanan tebliğname içeriği yerinde görülmekle, CMUK.nun 343. maddesi gereğince hükmün (BOZULMASINA),
a) Alper hakkında 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçundan 6136 sayılı kanunun 13/1, TCK.nun 55/3. maddesiyle hükmedilen 8 ay kısa süreli hapis cezasının mahkemenin asgari sınır olan ceza tertibi dikkate alınarak ve hergünü 5.000 liradan 1.200.000 lira ağır para cezasına, yaralama suçundan TCK.nun 456/4, 457/1. maddesiyle verilen 2 ay 20 gün hapis cezasının TCK.nun 55/3. maddesiyle 1/3 oranında indirilip 1 ay, 23 gün olarak belirlenmesine, günlük 5.000 liradan 265.000 lira ağır para cezasına çevrilmesine, sonuç cezanın eksik tayin edilip yazılı emire konu olmayan 103.336 lira ağır para cezasıda eklenip içtimaen 1.568.336 lira ağır para cezası olarak ifadesine,
b) Muhittin'e 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçundan 6136 sayılı Kanunun 13/1, TCK.nun 55/3. maddeleri ile hükmedilen 8 ay hapis cezasının keza günlüğü 5.000 liradan 1.200.000 lira ağır para cezasına tahviline, eksik verilen 103.336 lira ile içtimaen sonuç cezanın 1.303.336 lira olarak ifadesine, mezkür cezaların bu suretle çektirilmesine, hüküm metninde yazılı diğer hususların aynen ipkasına, müteakip infaz işlemlerinin mahalinde icrası zımmında yerine gönderilmek üzere dosyanın Yargıtay C. Başsavcılığı'na tevdiine, 10.10.1994 gününde oybirliği ile karar verildi.
(YKD OCAK 1995)
Full & Egal Universal Law Academy