(2004 S. K. m. 44, 337/A)
Dava: Ticareti terk hükmüne aykırı davranmak suçundan sanıklar N.Ö. ve A.N.Ö.'in yapılan yargılanmaları sonunda; İİK'nin 337/a. maddesi uyarınca 3'er ay hafif hapis cezasıyla hükümlülüklerine dair GEBZE İcra Ceza Mahkemesi'nin 11.12.1996 gün ve 870 esas ve 806 karar sayılı hükmü dairemizin 10.7.1997 gün ve 8237-11387 sayılı kararı ile onanması üzerine bu kez C. Başsavcılığı'nın 17.9.1997 gün ve TK/33430 sayılı tebliğnamesiyle karar düzeltme talebinde bulunuluğundan dosyanın yeniden yapılan incelemesi sonunda;
A) Tebliğname: Ticareti terk suçundan sanıklar N.Ö. ve A.N.Ö. hakkında, Gebze İcra Ceza Mahkemesi'nce 11.12.1996 gün, 1995/870 esas, 1996/806 sayılı karar ile İİK'nin 337/a. maddesi uyarınca verilen üçer ay hafif hapis cezasının, Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nce onandığı, ayrıca aynı sanıklar hakkında aynı suç nedeniyle İstanbul 3. İcra Ceza Mahkemesi'nce 11.12.1996 gün 1995/2860 esas, 1996/3474 sayılı kararla İİK'nin 337/a. maddesi gereği üçer ay hafif hapis cezası verildiği, bu mahkûmiyet hükmünün de Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nce onanmış olduğu, ancak; ticareti terk ederek İİK'nin 44. maddesine aykırı davranan borçlu-sanıklar hakkında birden fazla alacaklı ayrı ayrı şikâyette bulunmuş olsalar dahi, tek hükümlülük kararı verilmesi gerektiği ileri sürülerek Gebze İcra Ceza Mahkemesi'ne ait dairemizin 10.7.1997 gün, 1997/8237-11387 esas ve sayılı onama kararının kaldırılarak Gebze İcra Ceza Mahkemesi'nin anılan hükmünün bozulması istenilmiştir.
B) İnceleme:
1- Alacaklı-müşteki Yaşarlar Demir san. ve Tic. Ltd. Şti. Borçlu Aypaş Demir Çelik San. Tic. a.Ş. hakkında, çeke dayalı 3.000.000 lira alacağı nedeniyle alınan ihtiati haciz kararı sonucu, Gebze İcra Müdürlüğü'nün 1995/2673 esas sayılı takip dosyasında bulunan 6.7.1995 tarihli ihtiyati haciz zaptında, borçlu şirketin VE-CA A.Ş. tarafından satın alındığı belirtilerek tutanak tanzim edildiği, 30.6.1995 tanzim tarihli fatura ve eklerinden de borçlu şirketin bu tarihte VE-CA A.Ş.'ye devredildiği anlaşılmıştır.
2- Alacaklı-müştki Yaşarlar Demir an. ve Tic. Ltd. Şti. vekili 12.7.1995 havale tarihli dilekçesi ile borçlu şirket yönetim kurulu mensubu sanıklar hakkında, ticareti terk suçundan İİK'nin 337/a. maddesi ile tecziyeleri için dava açmış, Gebze İcra Ceza Mahkemesi de sanıkların mahkûmiyetlerine karar vermiştir.
3- Celbedilen İstanbul 3. İcra Ceza Mahkemesi'nin 1995/2860 esas, 1996/3474 karar sayılı dosyasından, aynı sanıklar için aynı suç nedeniyle İstanbul 3. İcra Ceza Mahkemesi'ne Yapı Kredi Bankası A.Ş. tarafından yapılan şikâyet üzerine, mahkemece 11.12.1996 gün, 1995/2860 esas, 1996/3474 sayılı kararla sanıklar A.N.Ö.ve N.Ö.hakkında İİK'nin 337/a. maddesinden verilen 3'er ay hafif hapis cezasını içeren mahkûmiyet hükmünün Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nin 10.7.1997 gün, 1997/10454 esas, 11392 sayılı kararı ile onandığı, sanıklar vekilinin tashihi karar talebinde, Yargıtay C. Başsavcılığı'nın 16.9.1997 gün icra/55849 sayılı yazısı ile red edilerek dosyanın mahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.
C) Hukuki Değerlendirme ve Sonuç:
1- İİK'nin 44. maddesi ticareti terk eden tacire, 15 gün içerisinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirme, bütün aktif ve pasifi ile alacaklıların isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunma zorunluluğu getirmiş olmakla, borçlu-şirket de 30.6.1995 tarihinde ticareti terk ettiğinden, keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmesi için kendisine tanınan 15 günlük süre beklenmeden 12.7.1995 tarihinde şikâyette bulunulması usul ve yasaya ayırıdır.
2- Ayrıca; aynı sanıklar hakkında, aynı suç nedeniyle süresinde şikâyet sonucu İstanbul 3. İcra Ceza Mahkemesi'nin 11.12.1996 gün, 1995/2860 esas, 1996/3474 sayılı kararı ile İİK'nin 337/a. maddesi uyarınca veriln mahkûmiyet hükmü dairemizin 10.7.1997 gün, 10454-11392 esas ve sayılı kararı ile onanmış, bu dosyaya ait tashihi karar talebi de Yargıtay C. Başsavcılığı'nca red edilerek mahalline iade edilmiştir.
İİK'nin 44 ve 337/a maddelerinde açıklandığı üzere bir tacir ticareti terk edip de 44. maddede yazılı mal beyanında bulunmadığı takdirde ticareti terk suçu tekevvün eder ve 337/a. maddesi uyarınca cezalandırılır. Ticareti terk etme, münferit bir işlem olup, birden fazla alacaklının yaptıkları ayrı ayrı takipler zımmında şikâyet konusu olsa dahi tek cezayı gerektirir. Borçlu-sanıklar aleyhine İstanbul 3. İcra Ceza Mahkemesi'ne 1995/2860 esas, Gebze İcra Ceza Mahkemesi'ne de 1995/866, 870, 890 esas sayıları ihtiva eden davalar açıldığı, aynı suçtan dolayı müteaddit şikâyet vaki olsa dahi ticareti terk etme fiili tek suç teşkil edeceğinden, açılan bu ceza davaları sonuçlanmadan birleştirilmeleri gerekmekte iken, bu kurala uyulmadan, aynı sanıklar hakkında aynı suçtan her dosya ayrı ayrı mahkûmiyet ile sonuçlandırılıp, dairemizce de onandıklarından, yukarıda belirtilen İstanbul 3. İcra Ceza Mahkemesi'nin dairemizce onanan 11.12.1996 gün, 1995/2860 esas, 1996/3474 karar sayılı mahkûmiyet hükmü, yasal olarak esas ve yeterli kabul edilerek diğer şikâyetlerle ilgili davaların reddi gerekmektedir.
(Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 26.4.1976 gün 4196-5111 esas ve sayılı kararı)
3- Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenler ebinaen;
a) Karar düzeltme istemi yerinde görüldüğünden dairemizin 10.7.1997 gün 8237-11387 esas ve sayılı onama kararının kaldırılmasına,
b) İİK'nin 44. maddesinde öngörülen süre dolmadan şikâyetin olması ve ayrıca İİK'nin 337/a maddesi uyarınca aynı sanıklar için aynı suç nedeniyle birden çok şikâyet olsa dahi, tek ceza verilmesi gerektiğine dair yasal ve yerleşmiş kural itibarıyla İstanbul 3. İcra Ceza Mahkemesi'nin aynı sanıklar yönünden aynı suç nedeniyle kesinleşmiş 11.12.1996 gün 1995/2860 esas, 1996/3474 karar sayılı mahkûmiyet hükmü müsnet suç için yasal olarak esas ve yeterli bulunduğundan, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olmakla, hükmün bu sebeplerden BOZULMASINA, dosyanın gereği için Yargıtay C. Başsavcılığı'na gönderilmesine, 17.12.1997 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy