(1086 S. K. m. 409) (492 S. K. m. 30, 32)
Dava: Zülküf ve müşterekleri, müdahil davacı İlhan ile Hazine ve Belediye Başkanlığı aralarındaki dava hakkında, (Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi)nden verilen 24.4.1991 gün ve 1021-265 sayılı hükmün, Dairenin 18.6.1991 gün ve 9653-9626 sayılı kararı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Karar: Yargılama sırasında dava konusu taşınmazın dava tarihindeki değeri 7.623.960.000 lira olarak belirlenmiştir. Mahkemece, dava dilekçesine göre değişik olan bu değer üzerinden noksan harcın tamamlanması için davacı tarafa kesin mehil verilmiş ve verilen bu mehil içinde dahi noksan harç tamamlanmadığından dolayı müteakip yargılama oturumunda, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve yine noksan harç tamamlanmadığı için 3 ay sonra da davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Bu hüküm davacı tarafından temyiz edilmiş, Dairece onanmıştır.
Davacı karar günün kendisine bildirilmediğini, o gün yargılama için mahkemeye gittiğini, duruşma zabtının dosyada bulunmadığını ileri sürerek düzeltme talebinde bulunmuştur. Harçlar Kanunun 30. maddesine göre; yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için mahkemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. HUMK.nun 409. maddesine gösterilen süre içerisinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır. Ayrıca, Bu Kanunun 32. maddesinde de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı belirtilmiştir. Mahkemece usulüne uygun tarzda davacı tarafa noksan harcın ikmali için mehil verildiği halde bu gerek yerine getirilmemiştir. Bu durumda mahkemenin dosyayı işlemden kaldırarak yargılamaya devam etmemesinde yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. İkinci itiraza gelince: Esasen bundan sonra harç ödenmedikçe duruşma yapılması, dosyanın ele alınması mümkün değildir. O itibarla mahkeme harcın ödenmediğini tespit ederek HUMK.nun 409. maddesine göre, 3 ay içinde yeniden dosyayı ele almış ve davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir. Bu durumda, Harçlar Kanununun 30 ve 32. maddelerine göre, esasen duruşma yapılmasına imkan olmadığından davacı tarafın yargılamaya gelmiş olması ve gelmemiş olması durumu değiştirmez. Açılmamış sayılma kararı mahkemece kendiliğinden verilir. Nitekim noksan harcın yatırılmadığı tespit edilince mahkemece aynı işlem yapılmıştır. Bu bakımdan mahkemece verilen hükümde usül ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Ayrıca, HUMK.nun 440. maddesinde davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararların karar düzeltme yoluyla düzeltilmesinin mümkün olamayacağı da açıklanmıştır. Başka anlatımla, davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararlar için karar düzeltme kanun yolu kapalıdır.
Sonuç: Bu sebeplerle davacı tarafın karar düzeltme istemi yerinde bulunmadığından REDDİNE, red sebebine göre para cezası alınmasına yer olmadığına, 18.09.1992 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy