(743 S. K. m. 641)
E.... miras şirketi mümessili Ahmet ile Hazine ve A... Köyü Muhtarlığı aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair, Emirdağ Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 6.2.1997 gün ve 382/28 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi Hazine tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü.
Davacı ve miras şirketi mümessili Ahmet murisinden intikal eden dava konusu taşınmazın eklemeli zilyetliğe dayanarak mirasçılar adına tescilini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu taşınmaz hakkında Emirdağ Asliye Hukuk Hakimliğinin 1964/108 esas, 1966/732 karar sayılı kesinleşen dava dosyası ile A... Köyü hükmü şahsiyeti adına köy muhtarı tarafından Hacı Emin, Mevlüt ve Ahmet aleyhine açılan men'i müdahale davası sonunda davaya konu 177 dekar yüzölçümündeki taşınmazın köy mer'ası olması nedeniyle davalıların müdahalelerinin men'ine karar verilmiş ve hüküm kesinleşmiştir. Bu hükmün dayanağı olan ve dosya içerisindeki bilirkişiler Şükrü ve Nuri tarafından düzenlenen 8.7.1966 tarihli krokinin temyize konu dava dosyasının yargılamasında yapılan keşifte teknik bilirkişi Abdurrahman tarafından dava konusu yere uygulanması yapılmış ve krokideki yeri dava konusu yerlere aynen uyduğu belirlenmiştir. Bu belirleme ve tespite ve fen memurunun düzenlediği kroki ve rapora karşı taraflarca herhangi bir itiraz vukuu bulmadığı gibi mahkeme hükmünde men'i müdahale davasına konu yer ile tescil davasına konu yerlerin aynı olduğu kabul edilmiş, ancak tescil davasına konu edilen yerlerden davacı Ahmet ve mirasçılarının men edilmedikleri anlaşıldığından ve bu nedenle kesin hüküm itirazı yerinde görülmediğinden bahisle davanın kabulüne kara verilmiştir. Mahkemenin gerekçesindeki yanılgısı kesinleşen 1964/108 esas sayılı men'i müdahale davasına konu yer ile tescil davasına konu yerlerin aynı olduğu kabul edilmiş, ancak tescil davasına konu edilen yerlerden davacı Ahmet ve mirasçılarının men edilmedikleri anlaşıldığından ve bu nedenle kesin hüküm itirazı yerinde görülmediğinden bahisle davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkemenin gerekçesindeki yanılgısı kesinleşen 1964/108 esas sayılı men'i müdahale dava dosyası ile tescil davasının kesin hüküm teşkil edip etmeyeceği hususundadır. Gerçekten men'i müdahale davasına konu taşınmaz ile tescil davasına konu taşınmazlar aynı olmakla beraber her iki davada taraflar ve dava sebebi farklı olması nedeniyle mahkemenin de ileri sürdüğü gibi ortada kesin hükümden söz etmek mümkün değildir. Ne var ki, kesinleşen men'i müdahale davasında davaya konu yerin köy mer'ası olduğu hususu belirlenmiş ve bu nedenle davalıların müdahalelerinin menine karar verilmiş ve taşınmazın niteliğinin mer'a olduğu kesinleşen bu hükümle sabit olmuştur. Yukarıda açıklandığı gibi teknik bilirkişi Abdurrahman'ın rapor ve krokisinde men'i müdahale davasına konu yerle tescile konu yerlerin aynı olduğu saptandığına ve bu hususta tarafların bir itirazı bulunmadığı gibi mahkemece de yerlerin aynı olduğu kabul edildiğine ve men'i müdahale dava dosyası ile dava konusu taşınmazın öncesinin köy mer'ası olduğu belirlendiğine göre kesinleşen men'i müdahale dava dosyası ile dava konusu taşınmazın öncesinin köy mer'ası olduğu belirlendiğine göre kesinleşen men'i müdahale kararı taşınmazın hukuki niteliğini belirleyen güçlü delil teşkil eder. Güçlü delilin usul hakkındaki şartlara uygun şekilde aksinin aynı güçte bir delille kanıtlanması mümkün ise de, davacı böyle bir delil ileri süremediğine ve dava konusu yerlerin öncesinin mer'a olduğu açıklanan men'i müdahale dava dosyasındaki güçlü delille belirlenip kanıtlandığına göre ve mer'alar devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kamu malı niteliğindeki orta mallardan olup, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisapları ve özel mülke dönüştürülmeleri mümkün olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, değişik düşünce ile kabulüne karar verilmiş olması isabetsiz ve temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 22.05.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy