(4721 S. K. m. 909) (403 S. K. m. 29, Geç. m. 1)
Dava: Metin Hacımustafaoğlu ile Hazine ve Belediye Başkanlığı aralarındaki dava hakkında Gökçeada Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 20.10.1997 tarih ve 140-139 sayılı hükmün Dairenin 29.09.1998 gün ve 4148-9515 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Hazine vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Mahkemece davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinme koşullarının oluştuğundan bahisle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş hüküm Hazine tarafından temyiz edilmiş Dairenin 29.09.1998 tarih 4148-9515 sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Bu kere Hazine vekili tarafından süresinde karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına göre davaya konu taşınmazın evveliyatta Paraşkevi ve Dimosten'den çocuklarına kaldığı Paraşkevi ve Dimosten'in 40 yıl evvel ölümü ile çocukları olan Arazmia, Aristonik, Dimitri ve Yorgi Paraşkevi'ye kaldığı bunlardan Arazmia, Aristonik ve Dimitri kendilerine ait hisselerini 25.09.1989 tarihli adi senet ile bayii İrfan Işık'a sattıkları, İrfan Işık'ın da 06.05.1996 tarihli adi senet ile davacımıza sattığı geri kalan 1/4 hissenin de 18.07.1997 tarihli adi senet ile davacımıza satıldığı, zilyetlik ve tasarrufun da buna uygun olarak yapıldığı sabittir. Dosyaya gönderilen 17.05.1999 tarihli nüfus aile kayıt tablosunda mirasçılardan Dimitri Maşiyako ve Yorgi Maşiyako'nun 403 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca 22.05.1964 tarihinde vatandaşlıktan çıkarıldıkları bildirilmiştir. Davacı eklemeli zilyetliğe dayanmaktadır. MK. nun 909. maddesine göre müruru zamandan istifade etmek hakkına malik olan zilyet, bu haktan istifade salahiyetine malik olan evvelki zilyedin zilyetliği müddetini kendi müddetine zam edebilir. Madde metninden anlaşıldığı gibi yeni zilyet davacının, evvelki zilyedin (zilyetlerin) zilyetliklerini kendi zilyetliğine ekleyebilmesi için, eklenecek zilyetliklerinde kazandırıcı zamanaşımına elverişli olması gerekir.
Bu yön halefiyet kuralının gereğidir. Davacının kendisinden önceki zilyetlerin sahip bulunmadıkları bir haktan halefiyet (satın alma) nedeniyle yararlanması hukuken mümkün değildir. İlçe Nüfus Müdürlüğünden bildirilen aile nüfus tablosuna göre davacının bayileri Dimitri Maşiyako ve Yorgi Maşiyako 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun geçici 1. maddesine göre Türk vatandaşlığını kaybettikleri bildirilmiştir. 403 sayılı TVK. nun 29. maddesine göre;
Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin kayıp tarihinden itibaren yabancı muamelelerine tabi tutulacakları, taşınmaz mal edinme ve ferağı ve miras gibi konularda da ancak Türk kanunlarının yabancılara tanıdığı haklardan yararlanabilecekleri hükme bağlanmıştır. Mahkemece Dimitri ve Yorgi'nin Türk vatandaşlığını kaybetme tarihinden sonra hangi ülke vatandaşlığını aldıkları, vatandaşlığını aldığı ülke ile Türkiye arasında taşınmaz mal edinme ferağ yönünden mütekabiliyet karşılıklılık esassının bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır.
Sonuç: Eksik inceleme ile hüküm verilemez. Değinilen yönlerin nazara alınması ondan sonra bir karar verilmesi gerekir. Yerel mahkeme kararının açıklanan nedenlerle bozulması gerekirken eksik bilgilere dayalı olarak onanması yeniden yapılan inceleme sonucu anlaşılmakla dairenin 29.09.1998 tarih 4148/9515 sayılı kararının kaldırılmasına 20.10.1997 gün 140/139 sayılı yerel mahkeme kararının açıklanan nedenlerle BOZULMASINA 28.09.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy