(743 S. K. m. 641)
Dava: Şahabettin Sonkaya ile Hazine ve Çaybağı Köyü Muhtarlığı aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair Van-Saray Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 23.03.2000 gün ve 2-6 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine Temsilcisi tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacı 134, 481 ve 674 parsellerin tapu kayıtlarının 179 ve 474 parsellerin sınırlandırmalarının iptali ile adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir. Hazine Temsilcisi davanın reddine karar verilmesini savunmuş, Mahkemece 674 parsel hakkındaki davanın reddine, diğer parseller hakkındaki davanın kabulüne karar verilmesi üzerine hükmün kabule ilişkin bölümleri Hazine Temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.
Tapulama tutanağına göre; 179 ve 474 parseller köy orta malı mera olarak sınırlandırılmıştır. Davacı taşınmazların muris babası Mehmet'den kaldığını, kazanmayı sağlayan zilyedlik nedeniyle sınırlandırmanın iptal ve adına tescilini istemiş, yerel bilirkişi ve tanıklarda davacının iddiasını doğrular mahiyette anlatımda bulunmuşlardır. Mahkemece, her iki parselin öncesi itibariyle mera olmadığını kültür arazisi niteliğinde bulunduğunu kabul etmek suretiyle bu parseller hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiştir. Her iki parselin niteliği bakımından yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.474 ve 179 parsellerin bulunduğu yerde 1966 yılında 4753 sayılı Kanun hükümleri uyarınca uygulama yapıldığı belirtilmiş,tutanaklarında da 179 parselin sınırında mera bulunduğu ve 474 parselin davacının işgalinde, 179 parselin de Süleyman isimli bir kişi tarafından işgal edildiği açıklanmıştır. Taşınmazlar tapulamada mera olarak sınırlandırıldığına göre taşınmazların bulunduğu yerde tahsisli mera haritası olup olmadığı Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu hükmü uyarınca yapılan inceleme sırasında taşınmazın niteliğinin nasıl belirlendiği üzerinde durulmamıştır. Gerekirse, komisyonca düzenlenen pafta Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünden getirtilerek o tarihteki niteliğinin araştırılıp belirlenmesi, tahsisli mera olup olmadığının sorulması,her iki parselin niteliği kesin olarak belirlendikten sonra esası hakkında hüküm kurulması gerekir.
Kadastro Kanununun 14.maddesi hükmü uyarınca yapılan araştırma ve inceleme de noksandır. Dava konusu parsellerin davacı ile diğer Mirasçılara muris Mehmet Şenkaya'dan kaldığı ileri sürülmüş ve bu husus yerel bilirkişi ve tanıklar tarafından ifade edilmiştir.
Sonuç: Mirasçılık belgesine göre muris Mehmet Şenkaya 19.12.1987 tarihinde vefat etmiştir. Bu durumda muris Mehmet'in sağlığında ve Mirasçılarının aynı çalışma alanı içerisinde belgesizden kazanacakları miktar Kadastro Kanununun 14.maddesine göre sulu toprakta 40, kuruda 100 dönümü geçemez. Tesbitler, Toprak ve Tarım Reformu Öntedbirler Kanununun yürürlülük gününden sonra yapılmış bulunduğuna, murisin ölüm tarihinden tescil tarihine kadar bağımsız kazanma süresi de geçmemiş bulunduğuna göre Kadastro Kanunun 14.maddesindeki kazanma limitleri bakımından tüm Mirasçılar tek kişi sayılırlar. Bu ilkeler gözönünde tutularak aynı çalışma alanı içerisinde muris Mehmet'in sağlığında ve Mirasçıları adına belgesizden tesbit ve tescil edilen taşınmazların miktar ve tesbit ve tescil tarihlerinin Tapu Sicil Müdürlüğünden aynı nedene dayanarak açmış oldukları davalar olup olmadığının o yer Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulması,ayrıca geri çevirme yazısı üzerine istenilen davacı ile diğer müşterekler adına kayıtlı bulunan diğer parsellerin edinme sebebi sütunundaki açıklamalar gözönünde tutularak hüküm dosyalarının getirtilip miktar sınırlandırması bakımından nazara alınması, davacının 179 ve 358 parsellere karşı yapmış olduğu itiraz üzerine komisyonca verilen 22.12.1988 gün ve 1373 sayılı komisyon kararında davacının daha önce belgesizden 100 dönüm dışında taşınmaz iktisap ettiği açıklandığına göre bu iktisapların dahi araştırılarak davacının kazanabileceği miktarın kesin olarak belirlenmesi,ondan sonra uyuşmazlık hakkında hüküm kurulması gerekmektedir. Hazine Temsilcisinin temyiz itirazlarının kabulü ile 134, 474, 481 ve 179 parsellere ilişkin hüküm bölümlerinin BOZULMASINA 19.09.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy