(743 S. K. m. 642)
Dava: Şemsettin Öner ile Hazine, Güçlü Köyü Muhtarlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kısmen kabulüne kısmen karar verilmesine yer olmadığına dair Yüksekova Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 14.06.2000 gün ve 236-98 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar Hazine ve Karayolları Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, Toprak Tevzii Komisyonunca belirtilen 42 ve 43 parsellerin kapsamında kalan 4 parça taşınmazın Hazine üzerindeki tapu kayıtlarının iptali ile adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir. Hazine ve Karayolları İdaresi vekilleri davanın reddine karar verilmesini savunmuş,mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine hüküm Hazine ve Karayolları vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu taşınmazların keşiflerinde; Hazineye ait 8.11.1963 gün ve 290/480, yine aynı tarih ve 272/462, yine aynı tarih 273/463 numaralı tapu kayıtlarının iptal ve tescili isteğine ilişkindir. Dava mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin bulunduğuna göre davanın kayıt maliki Hazineye yöneltilmesi yeterli olup ayrıca Köy Tüzel Kişiliğine ve Karayolları Genel Müdürlüğüne davanın yöneltilmiş olması doğru değildir. Köy Tüzel Kişiliği ile Karayolları hakkındaki davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesi gerekirken bu konuda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması doğru değildir. Karayolları vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde bulunmaktadır.
Hazine vekilinin temyiz itirazlarına gelince: Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir. Dava konusu taşınmazlar 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu uyarınca oluşturulan Toprak Komisyonu tarafından düzenlenen belirtmeliklere dayanılarak Hazine adına belirtilmiştir. Davacı vekili dilekçesinde taşınmazların 42 ve 43 parseller içerisinde kaldığını ileri sürmüş ise de, daha sonra bu yerlerin 11, 12 ve 14 parseller kapsamında kaldığı bildirilmiştir. Belirtmeye göre tapu ve vergide kayıtlı dava konusu taşınmazların köy mer'asından açılmak suretiyle tarla haline getirildiği açıklanmıştır. Mahkemece belirtmelikte geçen tapu ve vergi kayıtları eksiksiz olarak getirtilip uyuşmazlığın çözümünde gözönünde tutulmamıştır. Belirtmelikte sözü edilen tapu ve vergi kayıtlarının getirtilip dosya arasına konulması, kayıt malikleri ile davacı ve satıcıları arasındaki bağlantı üzerinde durulması, ayrıca taşınmazların mer'adan açıldığı belirtmelikte açıklandığına göre Yargıtayın yerleşmiş uygulamaları gözönünde tutularak yerel bilirkişi ve tanıkların komşu köyler halkı arasından gösterilmek üzere taraflara süre ve imkan tanınması,ondan sonra yerel, teknik ve ziraatçı bilirkişiler aracılığıyla taşınmazların bulunduğu yerde keşif yapılması,yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların öncesi itibariyle niteliği, mer'a olup olmadıkları, mer'a niteliğinde yerler değil ise belirtme tarihine kadar kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının kendilerinden sorulması, belirtmelikte geçen tapu ve vergi kayıtlarının yerel bilirkişi tarafından yerlerine uygulanması, sınırlarının ve kapsamlarının belirtilmesi, revizyon durumunun gözönünde tutulması, gerekir ise komşu parsellere ait belgelerinde getirtilerek yerlerine uygulanmak suretiyle bu belgelere göre dava konusu taşınmaz bölümlerinin nasıl gösterildiğinin belirlenmesine çalışılması, Karayolunun geçmesi nedeniyle yapılmış kamulaştırma ve ifraz durumları mevcut ise bunların getirtilip yerlerine uygulanması, tüm bu uygulamaların Yargıtay denetimi sırasında izlenmesi bakımından teknik bilirkişi tarafından düzenlenecek krokide işaret edilmesi, tüm bu yönler eksiksiz olarak yerine getirildikten sonra uyuşmazlık hakkında hüküm kurulması gerekir.
Sonuç: Hazine ve Karayolları İdaresi vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA ve 2.080.000 lira peşin harcın istek halinde Karayolları Genel Müdürlüğüne iadesine 21.12.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy