(4721 S. K. m. 581, 639) (3402 S. K. m. 14)
Dava: Dursun ve M. Turan Gürbaş ile Hazine ve Kadıçayır Köyü Muhtarlığı aralarındaki tescil davasının kabulüne dair Battalgazi Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 26.02.2001 gün ve 28-34 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacılar, dava dilekçesi ve yargılamalardaki açıklamalarında, dava konusu taşınmazın imar ihya yoluyla ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülkiyetin kendilerine ait olduğunu ileri sürerek tescil talebinde bulunmuşlar, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, MK.nun 639/1. maddesine ve 3402 sayılı Yasanın 14. maddesine dayanan tescil talebine ilişkin bulunmaktadır. Bu tür davaların kabulüne karar verilebilmesi için anılan Yasalardaki hükümlerin tamamının yerine getirilmesi ve taşınmazın hukuksal niteliğinin iktisaba elverişli olması gerekir. Bu nedenle, öncelikle taşınmazın hukuksal niteliği araştırılarak belirlenmelidir. Bu yönden mahkemece yapılan araştırma yeterli değildir. Taşınmaz 1970 yılında yapılan kadastro işlemi sırasında taşlık yerlerden olması nedeniyle tespit dışı bırakıldığı Kadastro Müdürlüğünce açıklanmıştır. Bu cevapla birlikte taşınmazın niteliğinin belirlenmesi yönünden sair araştırmaların yapılması gerekir. Bu araştırmalardan olmak üzere taşınmaza bitişik ve komşu olan yeni 561 eski 335 parsel numaralı taşınmazın tutanağı ve varsa dayanağı belgeler getirtilip incelenmesi ve bunlar mahallinde uygulanarak taşınmaz yönünü ne şekilde gösterdikleri araştırılmalıdır.
Sonuç: Dava, MK.nun 639/1. maddesine dayanarak açıldığına göre, aynı maddenin 3.fıkrası uyarınca ilgisi ve haklarının korunması nedeniyle keşifte dinlenen mahalli bilirkişi sudan ve sahil yolundan, fenni bilirkişi ise istimlakten, sahil yolu ve kottan bahsetmiş olmakla taşınmazın kuzeydoğu sınırından baraj gölüne sınır olduğu anlaşılmaktadır. Bu husus araştırılıp, buna göre DSİ ya da başka ilgili kurumun davaya dahil edilmesi savunmasının tesbiti, varsa delillerinin de toplanmasından sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, Yasanın bu açık hükmü yerine getirilmemiştir. Taşınmaz 1970 yılında yapılan kadastro işlemi sırasında taşlık niteliği ile tespit dışı bırakıldığına göre, bu tür yerlerin kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisabı ancak 3402 sayılı Yasanın 17. maddesi hükmü uyarınca imar ihya yoluyla mümkündür. Bu nedenle, anılan maddede açıklanan olumlu ve olumsuz tüm koşulların araştırılıp yerine getirilmesi gerekir. Bu koşullardan olan emek ve masrafla ilgili araştırma yeterince yapılmamış, bilirkişi ve tanıklardan davacının taşınmazı ne şekilde ihya ettiği, özellikle ihya fiilinin ne zaman başlayıp ne zaman sonuçlandığı açıklattırılmamıştır. Her ne kadar ziraatçi bilirkişi bu hususta rapordaki açıklamasında imar ihya çalışması yapıldıktan sonra 20 yıldır tarım arazisi olarak kullanıldığını belirtmiş ise de, teknik bilirkişi ihyanın ne zaman başlayıp ne şekilde sürdürüldüğü ve ne zaman tamamlandığı hususunda bilimsel bir açıklama yapmadan taşınmazın 20 yıllık tarım arazisi olduğunu bildirmiştir. Rapor bu haliyle imar ihyayı açıklamaya yeterli değildir. Ayrıca yapılan araştırma sonucu DSİ taşınmaza bitişik 561 parselin kuruma ait şebekeden sulandığını bildirmiş olmasına rağmen davaya konu taşınmaz için 3083 sayılı Kanun uygulaması açısından araştırma yapılmamıştır. Bu nedenle, ilgili kurumlardan taşınmaza bu niteliğinin belirlenmesi gerekir. Bundan ayrı yerel bilirkişi ve davacı tanıkları taşınmaza davacıların babası zilyetken 1994'de ölümü ile davacılara kaldığını bildirmiş ve taksimden bahsetmemişlerdir. Bu halde; davacılar murisi babalarından kalıp iştirak halinde olduğunun kabulü ile veraset ilamının ibrazı ve buna göre varsa diğer mirasçıların MK.nun 581. maddesine göre davaya katılıp taraf teşkili sağlanması gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulmuş olması isabetsiz ve temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.05.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy