(743 S.K m.639) (3402 S.K m.14,17)
Dava: Mustafa Kızılkaya ile Hazine ve Çağlar Köyü Muhtarlığı aralarındaki tescil davasının kabulüne dair Elazığ 1.Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 10.05.2001 gün ve 458-271 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: 1- Dava MK.nun 639/1. maddesine dayanan tescil davasıdır. Bu tür uyuşmazlıklarda nizalı taşınmazın öncelikle özel mülkiyete konu, özel hukuk hükümlerine tabi, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunmayan yerlerden olup olmadığının tespiti gerekir. "Ancak özel mülkiyete konu olabilecek taşınmaz mallar olağanüstü zamanaşımı yoluyla kazanılabilir. "Nizalı taşınmaz tapulama tespiti sırasında tespit dışı bırakıldığına göre hangi tarihte neden ve ne suretle tapulamaya konu yapılmadığının, tespit dışı bırakılma sebebinin Tapu ve Kadastro Müdürlüğünden sorulması, gerekiyorsa paftası getirtilerek onun üzerinde inceleme yapılması ve komşu parsellere ait tutanak ve dayanağı belgeler incelenerek mahallinde uygulanmak suretiyle dava konusu taşınmazı ne şekilde gösterdikleri araştırılıp niteliği belirlenerek inceleme yapılması gerekir.
Yargıtay'ın kararlılık kazanan uygulamalarına göre, tespit dışı bırakılan bir yerin MK.nun 639/1 ve 3402 sayılı Kanunun 14. ve 17. maddelerine göre tapuya tescil edilebilmesi için bu yer üzerindeki tasarruf ve zilyetliğin en erken hangi tarihte başlayacağının tespiti ile dava tarihine kadar 20 yıldan fazla süre ile Yasada belirtilen koşullar altında zilyedliğin sürdürülmesi gerekir. ( HGK. 22.3.1995 T. 1994/8-873 E.1995/216 K.; 19.2.1997 T.1996/8-768 E, 1997/100 K.;18.2.1998 T.1998/8-15-129; 3.2.1999 T. 1999/8-7 E.33 K. )
Tespit dışı bırakılan yerlerle ilgili mülkiyet uyuşmazlıklarında mülkiyeti kazanma koşullarının hangi tarih esas alınarak inceleneceği ve zilyedliğin hangi tarihte başlamış sayılacağı hususlarının belirlenmesi bakımından Yargıtay uygulamasına göre tespit dışı bırakılan bir taşınmaz hakkında itiraz üzerine Kadastro Yasasının 7/4. maddesine göre tutanak düzenlenerek komisyonca tespit dışı bırakılmasına karar verilmesi veya Kadastro Mahkemesi kararı ile tespit dışı bırakılması hallerinde kadastro komisyonu ve mahkeme kararı ile taşınmazın hukuksal durumu belli olduğundan bu kararların kesinleştiği tarihte tespit dışı bırakma işlemi kesinlik kazanır. Bu tarih zilyedliğin başlangıcında esas alınır. Tespit dışı bırakılan yer hakkında komisyon veya mahkeme kararıyla bir belirleme yapılmamış ve kadastro tutanağı düzenlenmeden pafta düzenlenmesi suretiyle hukuksal durumu belirlenerek tespit dışı bırakma işlemi tamamlanmış ise paftasının düzenlendiği tarih kazanma süresinin ve koşullarının hesaplanmasında esas alınmalıdır ( HGK.11.10.2000 T., 2000/8-1264-1250 ).
Mahkemece, paftanın düzenlendiği tarih Kadastro Müdürlüğünden sorularak gerekli araştırma yapılmadan ve düzenleme tarihi ile dava tarihi arasında kazandırıcı zamanaşımı ile iktisap süre ve koşullarının tamamlanıp tamamlanmadığı tespit edilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsizdir.
2- Dava konusu taşınmazın kuzey sınırlarında, Elazığ Bingöl Karayolunun bulunduğu dosyadaki teknik bilirkişi raporunda anlaşılmaktadır. 6333 sayılı Kanun ile Medeni Kanunun 639. maddesine eklenen 3. fıkraya göre, tescil davasının Hazine ile birlikte ilgili kamu tüzel kişisine de yöneltilmesi şarttır. Davanın Karayolları Genel Müdürlüğü'ne de yöneltilmesi, savunmasının alınması varsa delillerinin toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.
Sonuç: İlgili Kamu Tüzel Kişiliği davaya katılmadan, taşınmaz malın hukuksal niteliği ve iktisap şartları araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm verilmiş olması isabetsiz ve Hazine vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA 01.11.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy