(3402 S. K. m. 14) (4721 S. K. m. 713) (1086 S. K. m. 258, 259)
Hüseyin Sarıbal ile Hazine ve Akbağ Köyü Tüzel Kişiliği aralarındaki tescil davasının kabulüne dair Refahiye Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 08.09.2003 tarih ve 326/491 s. hükmün Yargıtay'ca tetkiki Hazine temsilcisi tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı, dava dilekçesinde mevkii ve sınırlarını açıkladığı taşınmazın adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine temsilcisi, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı Köy tüzel kişiliğini temsilen yargılama oturumlarına katılan muhtar; davanın doğru olduğunu bildirmiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne, harç peşin alındığından ayrıca alınmasına gerek olmadığına karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava; kazanmayı sağlayan zilyetlik, mirasen intikal ve taksime dayalı olarak TMK. nun 713/1 ve 3402 s. Kadastro Yasasının 14. maddesi gereğince açılan tescil davasıdır.
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Bu bakımdan taşınmazın bulunduğu çalışma alanında kadastronun yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise kadastroca uyuşmazlık konusu taşınmaz hakkında ne gibi bir işlem yapıldığının, tespit dışı bırakılan yerlerden olup olmadığının, tespit dışı bırakılan bir yer ise hangi tarihte ve ne niteliğiyle tespit dışı bırakıldığının Kadastro Müdürlüğü'nden sorulması gerekmektedir.
Bunun dışında, davacı yapılan keşifte taşınmazın babasından kaldığını, taksim sonucu payına düştüğünü, üzerinde ev yaptığını açıkladığına göre, davacının babasının ölüm tarihinin saptanması için gerekli ölümlü aile nüfus kayıt tablosunun veya babasına ilişkin veraset ilamının kendisinden istenilmesi, babasının ölüm gününden itibaren davacının bağımsız 20 senelik kazanmayı sağlayan zilyetliği yok ise o takdirde; 3402 s. Kadastro Yasasının 14. maddesi uyarınca veraset ilamındaki mirasçılar ile ölen babaları tarafından belgesizden taşınmaz edinip edinmediklerinin Kadastro ve Tapu Sicil Müdürlükleri'nden, zilyetliğe dayalı mirasçılar tarafından açılmış tescil davaları olup olmadığının o yer Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğü'nden sorulması ve aynı Yasanın 14. maddesindeki limitlerin gözönünde tutulması gerekir. Öte yandan, uyuşmazlık konusu taşınmaz tapuda kayıtlı ise, tescil davasının olumlu sonuçlanması halinde verilecek hükümle çifte tapuya yol açar. Bu husus kamu düzenini ilgilendirmektedir. Bu sebeple teknik bilirkişinin rapor ve krokisi de eklenmek suretiyle taşınmazın tapuda kayıtlı olup olmadığı hususu ayrıca Tapu Sicil Müdürlüğü'nden sorulmalıdır.
Bundan ayrı; teknik bilirkişinin rapor ve krokisi esas alınarak TMK. nun 713/4. fıkrası uyarınca gazete ve kanuni ilanların usulüne uygun olarak yapılması, aynı maddenin 5. fıkrası gereğince son ilandan başlayarak 3 aylık sürenin beklenilmesi, yeniden yapılacak keşifte uzman bilirkişi ziraat mühendisi kanalı ile taşınmazın niteliğinin açık bir şekilde belirlenmesine çalışılması, belirtilen konularda delillerini ve tanıklarını bildirmeleri için taraflara süre ve imkan tanınması, tanık bildirdikleri takdirde HUMK. nun 258. ve 259. maddeleri esas alınarak keşifte dinlenmelerinin gözetilmesi ve ondan sonra toplanacak deliller çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır.
Kabule göre de, harç peşin alındığından bakiye harcın alınmasına yer olmadığına karar verilmiş olması da doğru değildir. TMK. nun 713/3. fıkrası hükmüne göre, Hazine ve kamu tüzel kişileri tescil davalarında doğal (yasal) hasım durumunda olup, harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulamazlar. Bu nedenle, davanın değeri üzerinden hesaplanacak harçtan peşin alınan ¼ harç düşürüldükten sonra eksik kalan harcın davacıdan alınıp, Hazineye gelir yazılmasına karar verilir.
Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları bu bakımlardan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi hükmü uyarınca BOZULMASINA, 09.02.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy