(3402 S. K. m. 16) (743 S. K. m. 639) (4721 S. K. m. 713)
Dava: Alacaatlı Köyü Tüzel Kişiliği ile Hazine ve müdahil Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair Ankara 7. Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 07.10.2003 tarih ve 363/820 s. hükmün duruşma yapılması suretiyle Yargıtay'ca tetkiki davacı vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 02.03.2004 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz eden davacı vekili Avukat Metin Kayaçağlayan ve karşı taraftan Hazine vekili Avukat Ulviye Sarp ile Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü vekili Avukat Cengiz Çoban geldiler. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içerisinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı köy vekili, kadimden beri köy hayvanlarının otlatılmasına mahsus orta malı olarak tasarruf edilen dava konusu taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında tarıma elverişsiz arazi niteliği ile tesbit dışı bırakıldığını, daha sonra idari yoldan 851 parsel numarası ile Hazine adına tapuya tescil edildiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile vekil edeni köy tüzel kişiliği adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu, idari yoldan Hazine adına tescil edildikten sonra eğitim ve sağlık tesisleri yapılmak üzere Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne tahsis edildiğini, bu tür yerlerin kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yolu ile edinilemeyeceğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü vekili, Hazine vekilinin beyanlarına katılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı köy vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Kadastro Müdürlüğü'nün karşılık yazısındaki bilgiler ve dosya içeriğine göre dava konusu taşınmaz 1958 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması sebebiyle tesbit dışı bırakılmış, 08.10.1996 gününde idari yoldan ham toprak niteliği ile Hazine adına tapuya tescil edilmiş, tapu kütüğünün beyanlar hanesinde eğitim ve sağlık tesisleri yapılmak üzere Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne tahsis edildiği açıklaması verilmiştir.
Davacı Köy vekili, dava konusu taşınmazın öncesi itibariyle köy hayvanlarının otlatılmasına mahsus orta malı olduğunu, daha sonra taşınmazın 200 dönümlük bölümünün kültür arazisi, geriye kalan bölümünün de hayvan otlatmak ve benzeri faaliyetler de kullanılmak suretiyle tasarruf edildiğini açıklayarak iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur.
Komşu köyler halkı arasından dinlenen yerel bilirkişi ve davacı tanıkları taşınmazın öncesinin köy hayvanlarının otlatıldığı bir yer olduğunu, keşif gününden geriye doğru 8 yıl kadar önce taşınmazın bir bölümünün tarım arazisi olarak kullanıldığını bildirmişlerdir. Mahkemece, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan, hayvanların otlatıldığı bir yer olduğu, bu tür yerlerin kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlikle edinilemeyeceği ve kazanmayı sağlayan 20 senelik zilyetliğin kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava Hazine adına tapuda kayıtlı bulunan taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yolu ile iptal ve tescili isteğine ilişkindir. Bu tür uyuşmazlıklarda taşınmazın niteliği itibariyle kazanılmaya elverişli yerlerden olması ve tapuya tescil edildiği tarihe kadar yasada belirtilen koşullar altında tasarruf edilmiş olması gerekir. Dava dilekçesinde dava konusu taşınmazın kadimden beri köy hayvanlarının otlatıldığı orta malı bir yer olduğu belirtilmiştir. Her ne kadar taşınmazın tahsisli veya kadim mera olup olmadığı araştırılmamış ise de, dava dilekçesindeki açıklamalar ve hukuki nitelendirmeye göre dava konusu yer 3402 s. Kadastro Yasasının 16. maddesinde belirtilen mera niteliğinde bulunan bir yerdir. Bu tür yerlerin yasalarda belirtilen yetkili organlarca nitelikleri değiştirilmedikçe zilyetlik ve kazandırıcı zamanaşımı yolu ile edinilmeleri mümkün olmaz. Başka bir anlatımla mer'alar süresi neye ulaşırsa ulaşsın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yolu ile edinilemez. Bundan ayrı, davacı köyün dava konusu taşınmaz üzerinde Hazine adına tapuya tescil edildiği tarihe kadar TMK. nun eski 639/1. yeni 713/1. maddesinde yazılı koşullar altında tasarrufta bulunduğu da kanıtlanmamıştır. Yerel bilirkişi ve tanıklar taşınmazın 200 dönümlük kadar bölümünün 8 sene kadar önce kültür arazisi olarak kullanıldığını bildirmiş ise de, taşınmazın niteliği kazanmaya elverişli olsa bile geçen süre kazanma bakımından yeterli değildir. Sair taraftan TMK. nun 713/1. maddesinin uygulaması bakımından hayvan otlatmak kazanma sağlamaz. Taşınmazın kazanılması olası yerlerden olsa bile davalı Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne tahsis edilmiş olup tahsis ve amaca uygun kullanma sebebi ile taşınmaz kamu malı niteliğini alacağından böyle bir yerin de iptal ve tescili istenilemez. Bütün bu açıklamalar karşısında redde ait hüküm doğru olmaktadır.
Davacı Köy vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, Yargıtay duruşmasının yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 375.000.000'er TL. Avukatlık ücretinin davacıdan ayrı ayrı alınarak Yargıtay duruşmasında Avukat marifetiyle temsil edilen davalı Hazine ve Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne verilmesine ve aşağıda dökümü yazılı 7.900.000 TL. peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 2.200.000 liranın temyiz edenden alınmasına 02.03.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy