(4721 S. K. m. 706) (743 S. K. m. 634) (2644 S. K. m. 26) (818 S. K. m. 213)
Dava: G. Ö. (B.) ile S. Ö. mirasçıları; B. B. ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair İskenderun 1. Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 27.09.2002 gün ve 417/663 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, dava konusu yapılan 103 nolu parseldeki davalı adına olan 480/4320 arsa paylı 2. kat 7 nolu bağımsız bölüme ilişkin tapu kaydının iptali ile vekil edeni adına hükmen tapuya tesciline, bu mümkün olmadığı takdirde satış bedeli olarak ödenen 61.200 Alman Markının ödeme tarihi olan 28.05.1997 tarihinden itibaren yıllık %10 hesabıyla döviz olarak faizi ile birlikte ödeme tarihindeki kur üzerinden davalılar S. Ö. mirasçılarından tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Be. B. kayyumu vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalılar B. B. ve B. B. ilanen yapılan tebliğe rağmen yargılama oturumlarına katılmamış, cevap ve delil bildirmemişlerdir.
Mahkemece, iptal ve tescil isteğinin kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava öncelikle satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, bu mümkün olmadığı takdirde satış bedelinin iadesi isteğine ilişkindir.
Davacı, kardeşi durumundaki S. Ö.'in dava konusu 7 nolu bağımsız bölüm niteliğindeki dairenin satışını kendisine vaat ettiğini, bedeli olan 61.200 Alman Markını kardeşine ödenmek üzere babası Hüseyin'e 28.05.1997 tarihinde ödediğini, takiben tapu işlemlerinin ikmaline çalışılırken satıcı S.'nın vefat ettiğini bu yüzden tapudaki satış işleminin gerçekleştirilemediğini belirtmek suretiyle iptal ve tescil, olmadığı takdirde satış bedelinin iadesi isteğinde bulunmuştur.
Davacı 28.05.1997 tarihinde bedeli ödenen harici satışa dayanarak iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur. Dava konusu taşınmaz 103 parsel numarası ile cilt 1 sayfa 87'de 480/4320 pay itibari ile S. Ö. adına tapuda kayıtlıdır. Tapulu bir taşınmazın mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmeler TMK. nun 706 (MK. nun 634) Borçlar Kanunu'nun 213 ve Tapu Kanunu'nun 26. maddesi hükümleri uyarınca resmi şekilde düzenlenmedikçe geçerli olmaz. Geçersiz bir harici satışa dayanılarak iptal ve tescil isteğinde bulunulamaz. Böyle bir satış haricen satın ve devir alan kişiye herhangi bir hak bahşetmez Bu itibarla harici satışa değer verilmek suretiyle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir. Tapu iptali ve tescil isteğinin reddi gerekir.
Ancak davacı dava dilekçesinde iptal ve tescil isteği kabul edilmediği takdirde ödediği satış bedelinin iadesini istemektedir. Mahkemece davacının bu isteği göz önünde tutularak yöntemine uygun olarak satış bedeli konusunda gerekli araştırma yapılmak suretiyle kademeli bir şekilde bedelin belirlenmesi, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak duruma göre satış bedeli hususunda hüküm kurulması gerekmektedir. Bu husus nazara alınmaksızın yazılı şekilde hüküm verilmiş olması doğru ve yerinde görülmemiştir.
Sonuç: Davalılar vekilinin temyiz itirazları bu bakımlardan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle ve HUMK. nun 428. maddesi hükmü uyarınca BOZULMASINA ve 95.800.000 liranın temyiz edene iadesine 19.03.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)