(3402 S. K. m. 14, 17) (4721 S. K. m. 713)
Dava: Hayrettin ve arkadaşları ile Hazine, H Köyü Tüzel Kişiliği ve A Büyükşehir Belediye Başkanlığı aralarındaki tescil davasının kabulüne dair G Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 18.9.2003 gün ve 343-1182 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalılar Hazine vekili ile A Büyükşehir Belediye Başkanlığı taraflarınca süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, dava dilekçesinde mevkii ve sınırlarını açıkladığı taşınmazın vekil edenleri adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Hazine vekili, "Uyuşmazlık konusu taşınmazın taşlık olduğunu, işgalin ziraat yapmak amacıyla yapıldığını, yıllar itibariyle peyderpey genişletmek suretiyle sürüldüğünü, imar ve ihyanın başlangıç ve bitiş tarihlerinin, ekonomik amaca uygun kullanım şeklinin bilirkişiler vasıtasıyla belirlenmesi gerektiğini" belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı A Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı H Köyü Tüzel Kişiliğine dava dilekçesi tebliğ edilmesine karşın yargılama oturumlarına katılmamıştır.
Mahkemece kazanma koşullarının davacı yararına gerçekleştiği gerekçesiyle Teknik Bilirkişinin 29.09.2000 tarihli krokisinde A ve B harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümleri açısından davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, Hazine ve A Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, kazanmayı sağlayan zilyetlik, imar ve ihya hukuksal sebeplerine dayalı olarak TMK.nun 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17.maddeleri gereğince açılan tescil davasıdır.
Davacılar vekili dava dilekçesinde; Hazine adına tapuda kayıtlı bulunan 371 nolu parselin vekil edenleri tarafından Hazineye ecrimisil ödemek suretiyle kullanıldığını, uyuşmazlık konusu ve tescili istenen taşınmaz bölümlerinin bu parselin çevresinde yer aldığını, 20 yılı aşkın zilyetliklerinde bulunduğunu, emek ve para sarfedilmek suretiyle vekil edenleri tarafından imar ve ihya edildiğini belirterek tescil isteğinde bulunmuştur. Hazine, taşınmazın taşlık olduğunu, taşınmazın güney yönünden Yusuf tarafından açılan dava bulunduğunu, mer'a araştırması nedeniyle 8.Hukuk Dairesince bozma yapıldığını ( 8.Hukuk Dairesi 2001/5831-6459 sayılı ilamı ), belediye vekili ise temyiz dilekçesinde imar ve ihya koşullarının oluşmadığını belirtmek suretiyle hükmü temyiz etmişlerdir.
Uyuşmazlık konusu taşınmazın, 1957 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında "taşlık niteliğiyle" tespit dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. Davacılar tarafından Hazineye ecrimisil ödemek suretiyle kullanıldığı, 371 nolu parsel "05.07.1957 tarihinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında hali yerlerden olduğu halde, 1956 yılında Yusuf oğlu Bekir tarafından sürülerek tarla haline dönüştürüldüğü" gerekçesiyle senetsizden Hazine adına tespit edildiği belirlenmiştir. Dava konusu ve kabulüne karar verilen yerlerin dört tarafı halen taşlık kısımlarla çevrili olduğu karara esas olan teknik bilirkişi krokisi ile saptanmıştır. Batıda bulunan taşlık kısımdan sonra 369 ve 371 nolu parseller yer almaktadır. 371 parsele uygulanan 1937 tarih 66 tahrir nolu vergi kaydı taşınmaz yönünü "mer'a" 369 nolu parsele revizyon gören aynı tarih 67 nolu vergi kaydı taşınmaz tarafını "taşlık" okumaktadır. Vergi kayıtlarının taşınmaz yönünü mer'a ve taşlık okuduğu anlaşıldığına göre, kadim ve tahsisli mer'a araştırmasının yapılması gerekir. Çünkü, uyuşmazlık konusu taşınmazda; etrafındaki taşlık kısımdan sürülerek tarla haline getirilmiş olup, vergi kayıtlarının okuduğu mer'a ve taşlık kısımlarının bütünü niteliğinde olduğu görülmektedir.
Bu bakımdan, dava konusu yeri etrafındaki taşlık alanı ve komşu parselleri gösterir biçimde haritasının Kadastro Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulması, H Köyü'ne ait kadim ve tahsisli mer'a kaydının olup olmadığının Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü, Tapu Sicil, Kadastro ve Özel İdare Müdürlüklerinden sorulması, varsa bu kayıtların getirtilerek dosya arasına konulması, bunun dışında uyuşmazlık konusu taşınmaz ve çevresini kapsayan yöreye ait 1957 tarihinden önce ve sonrasına ait hava fotoğrafları ile topoğrafik haritanın bulunduğu yerden getirtilerek dosyaya eklenmesi, yeniden yapılacak keşifte uzman harita, ziraat ve jeoloji mühendisleri vasıtasıyla tüm harita kayıt ve belgelerin uygulamasının yapılması, bu konuda teknik ve yerel bilirkişi ile tanıklardan yararlanılması, yerel bilirkişi ve tanıkların mer'adan yararı bulunmayan komşu köyler halkı arasından seçilerek ve HUMK.nun 258 ve 259.maddeleri gereğince keşifte dinlenmelerinin sağlanması, 370 ve 369 nolu komşu parseller dışında taşlık kısma bitişik 372, 373 nolu kadastro parsellerine ait kadastro tutanak ve ekleri ile kadastro sırasında revizyon gören tapu ve vergi kaydı varsa bunlar da getirtilerek az önce açıklandığı şekilde uygulamasının yapılması, tüm komşu kayıtların taşınmaz yönünü ne gösterdikleri üzerinde durulması, uyuşmazlık konusu yer ile etrafındaki taşlık kısmın bir bütün olarak düşünülmesi, taşınmazın kadim ve tahsisli mer'a sayılan yerlerden olup olmadığının saptanması, 1957 yılından önce ve sonrasına ait hava fotoğrafları ve topoğrafik haritaya göre taşınmazın niteliğinin ayrıca belirlenmesi, bu konuda jeolog ve ziraat mühendisinden gerekçeli denetime açık rapor alınması, dava konusu yere yakın taşınmazlarla ilgili olduğu anlaşılan G Asliye Hukuk Mahkemesine ait 1995/794 esas, 1998/1003 karar, aynı yer Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/343 esas sayılı dosyaları da getirtilerek uyuşmazlığın çözümünde gözönünde tutulması, bu dosyalarda bulunan bilgi ve belgelerin dava dosyasındaki bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilmesine çalışılması, ondan sonra toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu hüküm kurulmuş bulunması usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Davalı Hazine ve A Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekillerinin temyiz itirazları bu bakımlardan yerinde görüldüğünden kabulü ile yerel mahkeme hükmünün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA ve 1.190.700.000 lira peşin harcın istek halinde temyiz edenlerden A Büyükşehir Belediye Başkanlığına iadesine 06.07.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy