(4721 S. K. m. 713) (3402 S. K. m. 14)
Dava: Hüseyin ile Hazine aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair N Asliye Hukuk Hâkimliğinden verilen 31.03.2004 gün ve 177/73 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hüseyin tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, Hazine adına tapuda kayıtlı l70 nolu parselin tapu kaydının kısmen iptali ile adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Hazine temsilcisi taşınmazın davacıya kiralandığını, ecrimisil ödediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuksal sebebine dayalı olarak TMK.nun 7l3/l ve 3402 sayılı Kanunun 14. maddesi gereğince açılan tapu iptali ve tescil davasıdır.
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Uyuşmazlık konusu l70 nolu parsel ilk defa 24.8.l963 tarihinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında Hazine adına tespit edilmiş ve dava dışı kişilerin itiraz etmesi üzerine İ Kadastro Mahkemesinde dava açılmıştır. Yargılama devam ederken mahkemenin yeniden kadastro yapılması için dosyaları İ Kadastro Müdürlüğüne iade ettiği anlaşılmıştır. Bunun üzerine, l4.12.l998 tarihinde "mahkemenin yeniden kadastro yapılması yönündeki gönderme sebebi de" gerekçe yapılmak suretiyle l70 nolu parsele ilişkin tutanak düzenlendiği, anılan tutanağın askı ilanından sonra 8.3.l999 tarihinde kesinleştiği tutanak kapsamından anlaşılmaktadır.
Davacı dava dilekçesinde ve sonraki aşamalarda verdiği bilgiler ile temyiz dilekçesinin kapsamı gözönünde tutulduğunda; ilk defa 24.8.l963 tarihinde yapılan kadastrodan önceki zilyetliğe dayandığı, taşınmazın l940 yılından beri babası tarafından kullanıldığı l959 yılında haricen babasının taşınmazı kendisine sattığı, o tarihten beride davacının zilyet olduğu, l963 yılında taşınmazın Hazine adına kadastroca tespit edilmesi üzerine, Hazineye bu tarihten sonra ecrimisil ödediği belirlenmiştir. Bu açıklamalar karşısında davacının Hazineye ecrimisil ödediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olması yönündeki mahkeme gerekçesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Her ne kadar mahkeme gerekçesinde kadastro tespitinden önce ve sonra ecrimisil ödediğini belirtmiş ise de, yargılama tutanaklarının ve keşif tutanağının incelenmesinde davacının l963 kadastrosundan önce Hazineye ecrimisil ödediği konusunda bir beyanı bulunmadığı gibi yerel bilirkişi ve tanıklarda l960 tarihinden önce davacının ve babasının ecrimisil ödeyip ödemediği konusunda bilgilerinin olmadığı saptanmıştır. Kaldı ki ecrimisil ödenmesi, zamanaşımını kesen unsur olarak kabul edilemez. Bu bakımdan davacının l940 yılından beri önce babası daha sonra kendisinin taşınmazı kullandığı iddia ettiğine göre, l963 yılından geriye doğru davacının kazanmayı sağlayan 20 yıllık zilyetlik süresinin dolup dolmadığının ve 3402 sayılı Kanunun 14. ve TMK.nun 7l3/l. maddesindeki koşulların davacı yararına gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılıp belirlenmesi gerekir.
Bunun dışında l4.12.l998 tarihinde l70 nolu parselle ilgili olarak yapılan kadastro tutanağının edinme sebebinde açıklanan I Kadastro Mahkemesinin l97l/48 esas ve l985/95 karar sayılı dosyasının bulunduğu yerden getirtilerek dosya arasına konulması, uyuşmazlığın çözümünde bu dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerinde gözönünde tutulması, l963 yılından önceki zilyetlik konusunda tarafların delillerini bildirmeleri için kendilerine süre ve imkan tanınması, Hazine ile davacı veya babası arasında kiracılık ilişkisinin olup olmadığı hususu üzerinde durulması, ondan sonra toplanacak deliller çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, l963 tespitinden sonraki deliller gözönünde tutularak davanın reddine karar verilmiş bulunması usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Davacının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görüldüğünden kabulü ile yerel mahkeme hükmünün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA ve 35.900.000.-lira peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 30.06.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy