(3402 S. K. m. 14) (4721 S. K. m. 713/1)
Dava: Sultana ile Hazine aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair G Asliye Hukuk Hâkimliğinden verilen 11.05.2004 gün ve 16/54 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, Hazine adına tapuda kayıtlı 253 ada l nolu parselin tapu kaydının iptali ile vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, Hazine vekili tarafından "bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği" gerekçesiyle temyiz edilmiştir.
Dava; kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuksal sebebine dayalı olarak TMK.nun 7l3/l ve 3402 sayılı Kanunun 14. maddesi gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.
Mahkemece; bozma ilamına uyulduğu halde, bozma gereklerini tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamına uyulmakla taraf yararına usulü kazanılmış hak doğacağından mahkemece uyulan bozma ilamı çerçevesinde araştırma ve inceleme zorunluluğu vardır. Usulü kazanılmış hak kamu düzeni ile ilgilidir. Bozma ilamında "taşınmazın 2863 sayılı Kanun hükümleri uyarınca korunması gerekli yerlerden olup olmadığının veya kültür ve tabiat varlıklarını kapsayıp kapsamadığının uzman arkeolog bilirkişi tarafından incelenmesi gerekmektedir. Mahkemece uzman bilirkişi dinlenilmeden yerel bilirkişi ve inşaat mühendisi görüşüne dayanılarak hüküm kurulmuş olması doğru değildir. Paftaya göre dava konusu parselin bitişiğinde yer alan aynı ada 3 nolu parselin kadastro tutanağında koruma kurulu kararına ekli envanter listesinin 7. sıra numarasında kayıtlı taşınmazın korunması gerekli kültür varlığı olduğu açıklanmıştır. Bu açıklamalar karşısında taşınmazın 2863 sayılı Kanun hükümleri uyarınca korunması gerekli kültür ve tabiat varlıkları veya alanı olup olmadığının araştırılması" istenilmiştir.
Mahkemece bozma ilamında belirtilen bozma nedenlerinde sadece komşu 3 nolu parsel açısından gereğini yerine getirmiştir. Uzman bilirkişi arkeologun, bu konuda dinlenmediği gibi, uyuşmazlık konusu parselin 2863 sayılı Kanun hükümleri uyarınca korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarından sayılan yerlerden olup olmadığı konusunda herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Daha açık bir deyimle taşınmazın altında ve üstünde korunması gerekli kültür ve tabiat varlığının bulunup bulunmadığı konusunda arkeolog bilirkişi dinlenmek suretiyle olayın çözümlenmesi gerekir. Bu nedenle G ilçesi, Çınarlı mahallesi, Tuzlu sokağında bulunan 253 ada l sayılı parsel üzerinde bulunan 2 katlı kargir ev vasfındaki taşınmazın korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarından olup olmadığının uzman arkeolog bilirkişi vasıtasıyla yapılacak keşifle tespit edilmesine çalışılması, uzman bilirkişiden gerekli raporun alınması, bundan ayrı Ç Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Müdürlüğünün 27.05.2004 ve 280/1061 sayılı yazıları ekinde gönderilen aynı yer koruma kurulunun l5.4.2004 tarih 2862 sayılı kararlarında sözü edilen Ç Kültür ve Tabiat Varlıklarını Korumu Kurulu Müdürlüğü uzmanlarının düzenlediği açıklanan 14.04.2004 gün ve 1391 sayılı raporun onaylı bir fotokopisi, Ç Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulundan istenerek dosyaya eklenmesi, yapılacak keşifte bu raporunda gözönünde tutulması, ondan sonra toplanacak deliller çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir. Eksik araştırma ve inceleme sonucu hüküm kurulmuş bulunması usul ve kanuna aykırıdır.
Sonuç: Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görüldüğünden kabulü ile yerel mahkeme hükmünün açıklanan nedenlerle HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 08.07.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy