(1086 S. K. m. 445)
Dava: Hazine ile Celalettin Sayın, İsmail Sayın ve Salih Sayın aralarındaki yargılamanın yenilenmesi davasının kabulüne dair Muradiye Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 30.09.2004 tarih ve 138/141 s. hükmün duruşma yapılması suretiyle Yargıtay'ca tetkiki davalı Celalettin Sayın vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 22.03.2005 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz eden davalı Celalettin Sayın vekili Avukat Sait Bingöl ve karşı taraftan Hazine vekili Avukat Keriman Altay geldi. İsmail Sayın ve Salih Sayın gelmediler. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içerisinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Yargılamanın yenilenmesi isteğinde bulunan Hazine temsilcisi, dava konusu 101 ada 1, 105 ada 1, 102 ada 3, 4, 5 ve 6 parsel s. taşınmazlara ait Muradiye Asliye Hukuk Mahkemesinin kesinleşen 29.02.1996 tarih 32/32 s. hükmüne aykırı olarak, aynı mahkemece 19.06.2002 tarih ve 23/88 s. hükmü ile karar verildiğinden HUMK. nun 445/10 maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi isteğinde bulunarak kesinleşmiş ilk hükme aykırı olan Muradiye Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.06.2002 tarih 23/88 s. ikinci hükmünün iptaline karar verilmesini istemiştir.
Aleyhine yargılamanın yenilenmesi istenen Celalettin Sayın vekili, konusu, tarafları ve dava nedeni aynı olmadığından yenileme isteğinin reddini savunmuş, sair davalılar yargılama oturumlarına katılmamış, savunma yapmamışlardır.
Mahkemece, yargılamanın yenilenmesi isteğinin kabulü ile 19.06.2002 tarih 23/88 s. hükmün iptal edilmesine karar verilmesi üzerine, aleyhine yenileme istenen Celalettin Sayın vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu 101 ada 1, 105 ada 1, 102 ada 3, 4, 5 ve 6 parsellerin, Hazine adına tesbit edilmesi üzerine, Celalettin, İsmail ve Salih Sayın tarafından tesbit maliki Hazine aleyhine Muradiye Kadastro Mahkemesine açılan davada yapılan yargılama sonunda verilen 11.2.1994 tarih 7/15 s. karar ile Sarımehmet Baraj Gölü altında kaldığından kadastro dışı bırakılmasına karar verilmiş ve hüküm temyiz edilmeden 04.04.1994'de kesinleşmiştir.
Celalettin, İsmail ve Salih Sayın, 101 ada 1, 105 ada 1, 102 ada 3, 4, 5 ve 6 parsel s. toplam altı adet taşınmaz için, Hazine aleyhine Muradiye Asliye Hukuk Mahkemesine açtıkları davada mülkiyet ve zilyetliklerinin tespitine karar verilmesini istemişler, yargılamanın devamı sırasında 105 ada 1 ve 102 ada 6 parsel hakkındaki davayı atiye terk ettiklerini açıklamışlardır. Yapılan yargılama sonunda verilen 29.02.1996 tarih 32/32 s. hüküm ile 101 ada 1, 102 ada 3, 4 ve 5 parsel s. dört adet taşınmaz hakkında davanın kanıtlanmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiş temyiz edilmeden 27.05.1996 gününde kesinleşmiştir. Bu kez Celalettin Sayın tek başına Hazine aleyhine açtığı ikinci dava ile ada ve parsel numaraları belirtilen altı kıt'a taşınmaz hakkında aynı dava sebebe dayanarak mülkiyet ve zilyetliğinin tespitine karar verilmesini istemiş, Hazine tarafından kesin hüküm itirazında bulunulmamış ve yapılan yargılama sonunda verilen 19.06.2002 tarih ve 23/88 s. hüküm ile davacı Celalettin ve miras bırakanlarının 60-70 yıldan bu yana zilyet oldukları gerekçesi ile mülkiyet ve zilyetliğinin tespitine karar verilmiş bu karar da temyiz edilmeksizin 13.09.2002 gününde kesinleşmiştir.
Hazine temsilcisi, eldeki dava dosyasında yargılamanın yenilenmesi isteğinde bulunarak yukarda gün ve sayısı yazılı hükme aykırı olarak alınan Muradiye Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.6.2002 gün, 23/88 s. ikinci hükmün iptal edilmesine karar verilmesini istemiştir. HUMK. nun 445/10 maddesi hükmüne göre; yargılamanın yenilenmesi isteğinde bulunulması için birbirine çelişik iki kesinleşmiş kararın bulunması, taraflarının, dava sebebinin ve dava konusunun aynı olması ve ikinci davanın görülmesi sırasında ilk karardan haberdar olunmaması gerekmektedir. Bu olumlu ve olumsuz koşulların bir arada bulunmasından sonra ilk hüküm lehine olan taraf 10 yıl olarak kabul edilen zaman aşımı süresi içerisinde ikinci hükmün iptali için yenileme isteğinde bulunabilir. Somut olayda; 29.02.1996 tarih 32/32 s. kararda 101 ada 1, 102 ada 3, 4 ve 5 parsellerle ilgili olarak Celalettin, İsmail ve Salih Sayın hakkında zilyetlik ve mülkiyet haklarını kanıtlayamadıklarından ret kararı verilmiştir. İptali istenen 19.06.2002 tarih 23/88 s. kararda ise az yukarda belirtilenlerle birlikte 105 ada 1, 102 ada 6 parseller hakkında yalnızca Celalettin Sayın'ın açtığı davada zilyet ve mülkiyet hakkının bulunduğu yönünde kabul kararı verilmiştir. Görüldüğü gibi her iki hükümde Celalettin Sayın taraf olmakta ve 101 ada 1, 102 ada 3, 4 ve 5 parseller hakkında birbirine mütenakız karar bulunmaktadır. Bütün bu açıklamalar sebebi ile 101 ada 1, 102 ada 3, 4 ve 5 parseller hakkında verilen kabul kararının usul ve kanuna uygun görülmesi sebebiyle ONANMASINA,
105 ada 1 ve 102 ada 6 parsellere ait temyiz itirazlarına gelince; ilk defa açılan davada davacılar 105 ada 1 ve 102 ada 6 parsel hakkındaki davayı atiye terk etmişlerdir. Bu parseller yönünden verilmiş bir hüküm bulunmamaktadır. Davalı Celalettin'in Hazineye karşı açtığı ikinci dava sonunda tesbit kararı verilmiştir. Bu parseller yönünden HUMK. nun 445/10 maddesindeki sebep gerçekleşmemiştir. Bu parseller hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerekirken 19.06.2002 tarih 23/88 s. hükmün tamamının iptal edilmesine karar verilmesi isabetli değildir.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile 105 ada 1 ve 102 ada 6 parsellere ait hüküm bölümünün BOZULMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 10,10 YTL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 1,10 YTL'nın temyiz edenden alınmasına 22.03.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy