(818 S. K. m. 213, 232) (4721 S. K. m. 706) (2644 S. K. m. 26)
Dava: Davacı-davalı Ayfer ile davalı-davacı Hacı ve birleşen davanın davacısı Aziz aralarındaki tapu iptali, tescil ve alacak davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair Ankara 9. Asliye Hukuk Hakimliği'nden verilen 15.07.2003 gün ve 550n65 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ile karşı davacılar vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı-davalı Ayfer vekili, vekil edeniyle davalı Hacı arasında haricen düzenlenen 13.02.1997 günlü protokol uyarınca vekil edeninin 2 ve 497 parsellerdeki paylarını davalı Hacı'ya, davalının da 90 parseldeki 16/96 payını vekil edenine vermesi hususunda anlaştıklarını, davalının protokol uyarınca uyuşmazlık konusu payın takririni vermekten kaçırdığını açıklayarak 90 parseldeki davalıya ait 16/96 payın iptaliyle vekil edeni adına tapuya tesciline,
Davalı-karşı davacı Mesut vekili, davalı Ayfer'in protokol uyarınca vekil edenine verilmesi gereken 2 ve 497 parsellerdeki paylarını üçüncü kişilere tapuda satıp devrettiğini, bu parsellerdeki davalıya ait payların satış tarihindeki gerçek değeri üzerinden fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere 150 Milyar TL' nin satış tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte, faiz isteği yerinde görülmediği takdirde dava tarihindeki değerinin aynı tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece 530.990.000.000.-TL'nin davalıya ödenmesi halinde 90 parseldeki 16/96 payın iptaliyle davacı Ayfer adına tapuya tesciline, karşı davacı Hacı'nın davasının kabulüne, 530.990.000.000.-TL'nin 90 parseldeki paylarını davalıya devretmesi halinde bu miktarın Ayfer'den alınarak karşı davacı Hacı'ya verilmesine, dava konusu paylara ilişkin taşınmazın zilyetliği devredilmediği için faiz isteminin reddine karar verilmesi üzerine, davacı Ayfer vekili hükmedilen tazminat miktarının yüksek olduğunu, davalı-karşı davacı Mesut vekili de hükmün esasını temyiz etmiştir.
Dava konusu paylara ve alacak isteğine ilişkin 2, 90,497 parseller 09.09.1953 yılında davacı Ayfer, Mesut ile davada taraf durumunu almayan diğer paydaşlar adına kadastro yoluyla paylı olarak tapuya tescil edilmişlerdir. Taraflar 13.02.1997 tarihinde düzenlenen sözleşme uyarınca karşılıklı olarak istekte bulunmuşlardır. Sözleşmenin düzenlendiği tarihte 2, 90 ve 497 parseller tapuda kayıtlı bulunan yerlerdir.
Tapulu taşınmaza ilişkin satış, bağış ve trampa gibi benzeri işlemlerin Tapu Sicil Müdürlüğü önünde resmi şekilde yapılmayan satış ve devirleri hukuken geçersizdir. 13.02.1997 günlü belgenin içeriğine göre, taraflar arasındaki ilişki trampa niteliğindedir. BK'nun 232. maddesi hükmüne göre satım hükümleri trampada da tatbik olunur. TMK'nun 706, BK'nun 213 ve Tapu Kanunu'nun 26. maddesi hükümleri uyarınca, tapulu bir taşınmazın haricen satışı geçersizdir. Böyle bir satış veya trampaya dayanılarak iptal ve tescile karar verilemez. Ancak harici satışta taraflar verdiklerini geri isteyebilirler.
Görülmekte olan davada, haricen düzenlenen protokol uyarınca tarafların karşılıklı olarak birbirlerine vermiş oldukları herhangi bir ayın veya para bulunmamaktadır. Bu nedenle davacı Ayfer'in iptal ve tescil, karşı davacı Mesut'un satış parasını istemesi mümkün olamaz. Bundan ayrı iptal ve tescile ilişkin hüküm koşullu olarak konulmuştur. Başka bir anlatımla belirlenen paranın ödenmesi koşuluyla iptal ve tescilin yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Böyle bir hükmün infaz kabiliyeti de bulunmamaktadır. Tüm bu açıklamalar karşısında tarafların karşılıklı olarak açmış oldukları davaların reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.
Sonuç: Davacı Ayfer vekili ile karşı davacılar vekilinin temyiz itirazları bu bakımlardan yerinde olduğundan kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerle HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve istekleri halinde 1.3596,00.- YTL peşin harcın davacıya, 1.3595,85.- YTL peşin harcın da karşı davacılara ayrı ayrı iadelerine 23.06.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy