(4721 S. K. m. 713)
Dava: Davacı-birleştirilen dosya davalısı Hazine ile davalı-birleştirilen dosya davacısı B. Pembeci aralarındaki tescil ve elatmanın önlenmesi davasının asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne dair İskenderun 2.Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 21.03.2005 gün ve 213/74 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı-birleştirilen dosya davalısı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı Hazine vekili, dava dilekçesinde mevkii ve sınırlarını açıkladığı taşınmazın Hazine adına tapuya tesciline, davalı B. Pembeci'nin taşınmaza yaptığı müdahalenin önlenmesine, davalı-karşı davacı B. Pembeci vekilleri ise; dava dilekçesinde yer ve sınırlarını açıkladıkları 5 ila 10 dönüm arasında bulunan aynı taşınmazın vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemişlerdir.
Mahkemece, Hazinenin açtığı davanın reddine, davalı-karşı davacı B.'ın davasının kabulüne karar verilmesi üzerine; hükmün, tamamı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece her ne kadar Hazinenin davasının reddine, kazanma koşullarının davalı-karşı davacı yararına gerçekleştiği görüşünden hareketle karşı davanın kabulüne karar verilmiş ise de, somut olayda taraf teşkilinin sağlanmadığı saptanmıştır. Hazine; B. Pembeci'ye karşı tescil ve müdahalenin önlenmesi davasını açmıştır. Davalı-karşı davacı B. vekilleri ise sadece Hazineyi davalı göstermek suretiyle tescil davası açtıkları anlaşılmıştır. Her iki davada da köy tüzel kişiliğinin yer almadığı belirlenmiştir. Kural olarak, Davalı-karşı davacı TMK. nun 713/1. maddesi uyarınca açtıkları tescil davasında aynı Kanunun 713/3. maddesi uyarınca yasal hasım durumunda bulunan Hazineyle birlikte ilgili kamu tüzel kişisi sayılan ve taşınmazın bulunduğu Karapelit Köyü Tüzel Kişiliğine davayı yönelterek açmaları gerekirdi. Taraf teşkili (dava koşulu) kamu düzeniyle ilgili olup, yargılamanın her safhasında mahkemece kendiliğinden gözönünde tutulur. Davalı-karşı davacının açtığı tescil davasında anılan köy tüzel kişiliği yer almadığı gibi, savunma ve delilleri de sorulmadan hükmün kurulmuş bulunması usul ve yasaya aykırıdır. O halde, mahkemece yapılacak iş; öncelikle TMK. nun 713/3. maddesi uyarınca tescil davasının Karapelit Köy Tüzel Kişiliğine yöneltilmesi, davaya katıldıkları takdirde savunma ve delillerini bildirmeleri konusunda kendilerine süre ve imkan tanınması, ondan sonra toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek açılan asıl dava ve karşı dava hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken kamu düzenini ilgilendiren dava koşulu yerine getirilmeden yazılı gerekçeyle asıl davanın reddine, karşı davanın ise kabulüne karar verilmesi doğru değildir.
Sonuç: Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile yerel mahkeme hükmünün açıklanan nedenlerle ve HUMK. nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına 16.06.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy