(4721 S. K. m. 713) (3402 S. K. m. 14) (2863 S. K. m. 11)
Dava: Yasin Çan ile Hazine ve dahili davalı Hüseyin Hamamcı aralarındaki tapu iptali, tescil ve zilyetliğin silinmesi davasının reddine dair Kale/Antalya Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 31.10.2002 gün ve 9/137 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi:
Karar: Davacı vekili, dava dilekçesinde Hazine adına tapuda kayıtlı 214 nolu parselin tapu kaydının iptali ile vekil edeni adına tapuya tesciline, bu mümkün olmadığı takdirde satıcısı Hüseyin Hamamcıoğlu adına kadastro tutanağında yazılı bulunan zilyetlik şerhinin silinmesine bunun yerine davacı adına şerh verilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, Kaş Kadastro Mahkemesi'nin 1989/138 esas, 1990/417 karar sayılı dosyasının kesin hüküm teşkil ettiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, harici satın alma, eklemeli zilyetlik ve zilyetlik hukuksal sebeplerine dayalı olarak TMK.nun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.
Davacı vekili, dava dilekçesinde uyuşmazlık konusu taşınmazı 25.12.2001 tarihinde Taşınmaz alım-satım sözleşmesi başlığını taşıyan harici satış senedi ile Hüseyin Hamamcıoğlu'ndan vekil edeni tarafından satın alındığını, kadastrodan önce Hüseyin Hamamcıoğlu'nun taşınmazda zilyet olduğunu, zilyetliğini devraldığını belirterek 214 nolu parselin tapu kaydının iptaline, olmadığı takdirde kadastro tutanağında satıcısı Hüseyin adına bulunan zilyetlik şerhinin silinmesine bunun yerine davacının zilyed olduğunun yazılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, Kaş Kadastro Mahkemesi'nin 09.11.1990 gün ve 1989/138 esas, 1990/417 karar sayılı dosyanın görülmekte olan bu dava açısından kesin hüküm teşkil ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, kadastro dosyasında davacının Hazine, davalının, davacı Yasin Çan'ın satıcısı Hüseyin Hamamcıoğlu olduğu, Hazine tarafından Hüseyin Hamamcıoğlu adına kadastro tutanağında yer alan zilyetlik şerhinin silinmesi hukuksal sebebi nedeniyle davanın açıldığı, derdest davada ise zilyetlik ve eklemeli zilyetlik hukuksal sebebine dayanılarak tapu iptali ve tescil davasının açılmış bulunduğu, her iki davanın hukuki sebeplerinin farklı olduğu, kaldı ki birinci davada mülkiyet uyuşmazlığının söz konusu yapılmadığı, ikinci davada ise mülkiyet uyuşmazlığının dava konusu yapıldığı anlaşılmış olup, bu nedenle kadastro dosyası anılan dava açısından HUMK. nun 237. maddesi anlamında kesin hüküm teşkil etmez. Ne var ki; yukarıda tarih ve sayısı verilen Kaş Kadastro Mahkemesi'nde yapılan keşif sonucu alınan arkeolog uzman bilirkişi Nihat Bulut tarafından dosyaya sunulan 26.05.1990 tarihli raporda ...Parsel üzerinde yer alan tek katlı ev ve bahçesinde yaptığı gözlemde, Roma Döneminden kalma Likya Mezar Kültürü örneği, lahit mezara ait bir kapağın parsel sınırları içinde olduğunu, taşınmazın belirlenen arkeolojik sit alanı sınırları içinde kaldığını açıklamıştır. Taşınmazın belirlenen bu niteliğine ve özelliğine göre dava konusu yerin korunması gerekli kültür ve tabiat varlıkları ile bunların korunma alanları kapsamında kalan yerlerden olduğunun kabulü gerekir. O halde uyuşmazlık konusu yerin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 11/1.fıkrası uyarınca zilyetlikle iktisap edilebilecek yerlerden olmadığı açıktır. Davanın bu gerekçeyle reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle reddine karar verilmesi doğru değil ise de, dava retle sonuçlanmış olup, sonucu itibariyle verilen hüküm doğru görülmektedir.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde bulunmadığından reddi ile sonucu itibariyle doğru bulunan yerel mahkeme hükmünün açıklanan nedenlerle ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 10,10 YTL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 1,10 YTL'nin temyiz edenden alınmasına, 21.02.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy