(4721 S. K. m. 713) (1086 S. K. m. 409) (743 S. K. m. 639)
Dava: Orman Genel Müdürlüğü ile Bıçkıdere Köyü Tüzel Kişiliği aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair Akyazı Asliye Hukuk Hâkimliğinden verilen 19.06.2008 gün ve 185/298 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Orman Genel Müdürlüğü vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı Orman Genel Müdürlüğüne izafeten Akyazı Orman İşletme Müdürlüğü vekili, 110 ada 3 parsel üzerinde orman idaresinin lojman binasının bulunduğunu, 591,8 m2 yüzölçümlü taşınmazın kadastro tespitinde Bıçkıdere Köyü tüzel kişiliği adına tespit edilip kesinleştiğini, bu taşınmazın davalı köy tüzelkişiliğince orman idaresine devredildiğini, köy tüzel kişiliği adına yapılan tespitin yanlış olduğunu açıklayıp 110 ada 3 parselin tapu kaydının iptali ile Orman Genel Müdürlüğü adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı köy temsil olunmamıştır.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu taşınmazın 13.03.2005 tarihinde yapılan kadastro tespiti sırasında düzenlenen kadastro tutanağında; taşınmazın Bıçkıdere Köyü tüzel kişiliğinin zilyet ve tasarrufunda iken 1960 yılında üzerine lojman binası yaptırıldığı ve halen bu amaçla kullanıldığı açıklanarak davalı köy tüzel kişiliği adına tespit görmüş ve bilahare tapuya tescil edilmiştir.
Mahallinde yapılan keşifte hazır bulunan kadastro teknikeri bilirkişi, 110 ada 3 parselin avlulu kargir lojman olarak kullanıldığını tespit etmiştir. Ziraat mühendisi bilirkişi de taşınmazın çevresinde mer'a parseli bulunmadığını, dava konusu taşınmazın bitki örtüsü, toprak yapısı dikkate alındığında mer'a özelliği taşımadığını açıklamıştır. Yine keşifte hazır bulunan orman mühendisi bilirkişi taşınmazın bulunduğu Bıçkıdere Köyünde orman kadastrosunun 26.04.1993 tarihinde kesinleştiğini ve taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğunu raporunda belirtmiştir. Mahalli bilirkişiler ve şahit dava konusu taşınmazın köy boşluğu iken lojman binası yapılmak üzere orman idaresine yaklaşık 50-55 yıl önce köy idaresince tahsis edildiğini açıklamışlardır.
Toplanan deliller ve mahalli bilirkişiler ile şahit beyanlarıyla taşınmazın orman yada orta malı mer'a olmadığı, 50 yılı aşkın süreyle orman idaresinin lojman binası ve bahçesi olarak zilyet ve tasarrufunda olduğu anlaşılmıştır. Davacı idarenin taşınmaz üzerinde sürdürdüğü zilyetlik, ekonomik amaca uygun ve malik sıfatıyla sürdürülen zilyetlik niteliğindedir.
Böyle bir zilyetlik TMK. nun 713/1 maddesinin aradığı davasız ve aralıksız 20 yıl süreyle sürdürüldüğünde davacı yararına iktisap sağlamalıdır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle usul ve kanuna aykırı bulunan hükmün HUMK. nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03.11.2008 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Davacı Orman Genel Müdürlüğü vekili, dava konusu Sakarya ili, Karapürçek ilçesi, Bıçkıdere köyü 110 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 20 yılı aşkın süreden beri idarenin zilyetliği altında bulunduğunu, davalı köy tüzel kişiliği adına yapılan tespit ve tescilin hatalı olduğunu ileri sürerek davalı adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, ilk oturumda Akyazı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/373 esas, 2008/196 karar sayılı dosyası dikkate alınarak davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm süresi içerisinde davacı Orman Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; Dava konusu 110 ada 3 nolu parsele ait kadastro tutanağı ekteki dosya içerisinde olduğu görülmüştür. Bu yerin avlulu kargir lojman niteliği ile senetsizden 13.3.2005 tarihinde köy tüzel kişiliği adına tespitinin yapıldığı, süresi içerisinde itiraz edilmediğinden tespitin kesinleştiği, Asliye Hukuk Mahkemesine aynı sebeple idare tarafından açılan davanın HUMK. nun 409/5. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmüştür.
Hemen belirtmek gerekir ki, TMK. nun 713/1. maddesine dayalı olarak açılan yada açılacak tescil davalarının kişiler tarafından açılması, yada köy tüzel kişiliği tarafından açılması veya kuruluş kanunlarında yada tüzük ve yönetmeliklerinde özel hüküm bulunan kurum ve kuruluşların açması asıldır. Bir başka anlatımla, kuruluş kanunlarında kamulaştırma yetkisi, satın alma yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının MK. nun 639/1 yada TMK. nun 713/1. maddesine dayanarak tescil davalı açmaları olanaklı değildir. Aksine tutum kamulaştırma yetkisi yada satın alma yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının bu tür bir dava ile yer kazanması hakkın su istimali anlamına gelir. Özellikle Belediyelerin ve somut olayda Orman İdaresinin yasada olmayan böyle bir hakkı kullanması vahim sonuçlar doğurur. Açıkladığım nedenlerle, somut olayın özelliği dikkate alındığı kanaatiyle Dairenin sayın çoğunluğunca böyle bir yolun açılması doğru olmamıştır.
Bundan ayrı Akyazı Asliye Hukuk Mahkemesinin 31.3.2008 tarih ve 2006/373 esas, 2008/196 karar sayılı dosyasında verilen karar taraflara tebliğ edilmediği için kesinleşmemiştir. Aynı konuda derdest olan bir dava mevcut iken aynı hukuki sebebe dayanılarak aynı taraflar arasında aynı yerle ilgili olarak açılan iş bu davanın derdestlik sebebiyle HUMK. nun ilgili maddeleri dikkate alınarak reddedilmesi gerekir idi. Kaldı ki, yerel mahkeme hakiminin başka bir nedene dayanarak vermiş olduğu red kararı yukarıda açıkladığım nedenlerle ve sonucu itibariyle doğrudur. Öyle ise, belirtilen tüm bu nedenlerle red kararının onanması gerekirken aksine düşüncelerle ve yasal dayanağı olmayan bir sebeple davanın kabulü anlamında kesin bozma kararı verilmesi usul ve yasaya uygun olmamıştır. Belirtilen bu sebeplerle Dairenin sayın çoğunluğunun görüşlerine katılmam mümkün değildir. Netice olarak, sonuç itibariyle doğru olan red kararının onanması yada derdestlik nedeniyle davanın reddine değinilerek yerel mahkeme kararının bozulması gerekir kanaatindeyim. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy