(1086 S. K. m. 409) (492 S. K. m. 16, 30)
Dava: Şükrü ve müşterekleri ile Mesut ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının açılmamış sayılmasına dair Bursa 1. Asliye Hukuk Hakimliği'nden verilen 27.02.2008 gün ve 265/71 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, 4310 ada 2 parselde davalılar adına olan tapu kayıtlarının (hisselerin) iptal edilerek vekil edenleri adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar ise, davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.
Mahkemece, keşif yerinde belirlenen harca esas değer üzerinden ikmal edilmesi gereken eksik harcın, davacı tarafça belirlenen kesin süre içerisinde yatırılmadığı gerekçesi ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi üzerine; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, davacı dava dilekçesinde müddeabihin değerini göstermek zorundadır. Yargılama sırasında müddeabihin değerinin dava dilekçesinde bildirilen değerden daha fazla olduğu anlaşılırsa; mahkemece, yalnız o oturum için davaya devam edilir. Ondan sonraki oturuma kadar belirlenen yeni değer üzerinden hesaplanacak peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Diğer bir anlatımla, peşin alınması gereken karar ve ilam harcı tamamlanıncaya kadar dosya işlemden kaldırılır (Harçlar Kanunu m, 16/IV, m. 30; HUMK. m. 409). Davacı işlemden kaldırma tarihinden sonra 1 ay içerisinde eksik karar ve ilam harcını tamamlar ise davaya devam edilir. Buna karşılık, davacı, dosyanın işlemden kaldırılması tarihinden 1 ay geçtikten sonra noksan karar ve ilam harcını tamamlamak isterse, bu halde davaya devam olunabilmesi için davacının hem noksan harcı yatırması, hem de mahkemece belirlenen yeni değer üzerinden yeniden karar ve ilam harcının tamamını, başvurma harcı ile birlikte ödemesi gerekir. Davacı, davanın işlemden kaldırıldığı tarihten sonra 3 ay içerisinde yukarıda açıklandığı şekilde işlem yapmadığı taktirde HUMK'nun 409/5. maddesi hükmü gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilebilir.
Somut olayda; 09.04.2007 günü yerinde, dava konusu taşınmazın değerinin belirlenebilmesi için bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılmış ve bu keşif sonunda dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle m2 birim değerinin 200. YTL, toplam arsa değerinin 4.882.844.40. YTL ve taşınmaz üzerindeki yapıların toplam değerinin ise 9.147.560.04. YTL olduğu belirlenmiştir. Taşınmaz malların aynına ilişkin davalarda harca esas değer, taşınmazın zemin değeridir. Mahkemece yukarıda açıklanan prosedür uygulanmadan ve taşınmazın arsa değeri yerine, üzerinde bulunan tüm yapıların değeri dikkate alınarak eksik harcın yatırılmasının istenilmesi doğru olmamıştır.
Kabule göre de kesin mehilden söz edebilmek için verilen sürelerin amaca uygun, yapılması istenilen hususların açık ve yapılması gereken yapılmadığı takdirde sonuçlarının ne olacağının belirtilmesi ile mümkün olabilir. Somut olayda, davacı tarafa eksik harcın tamamlanması için süre verilirken yatırılacak harcın ne miktar olacağı, nereye yatırılacağı, harç ikmal edilmez ise sonucunun ne olacağı açıklanmamış, harç ikmal edilmediği taktirde usul hükümlerine göre işlem yapılacağı şeklinde yetersiz uyarı ile yetinilmiştir.
Sonuç: Davacılar vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve yasaya aykırı bulunan hükmün HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 14,00. TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 19.03.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy