(4721 S. K. m. 202, 225) (743 S. K. m. 170) (4722 S. K. m. 10)
Dava: Davacı S. M. vekili, tarafların uzun süre gayriresmi olarak birlikte yaşadıktan sonra resmi olarak evlendiklerini, evlilik birliği içinde alınan arsa ve üzerine yapılan binalarla satın alınan araç ve açılan dondurma salonuna vekil edeninin ziynetlerini bozdurarak, babası tarafından verilen büyük ve küçükbaş hayvanları satarak katkıda bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 35.000 YTL katkı payından doğan alacağının davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı Celal M. vekili, malların evlilik birliğinden önce edinildiğini, davacının ev kadını olup gelirinin bulunmadığını, babası tarafından da ekonomik olarak yardım edilmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüyle 13.455,07 YTL'nın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Nüfus kaydına göre taraflar 25.6.1997 tarihinde evlenmişler, 28.07.2004 tarihinde açılan boşanma davasının kabul edilmesi üzerine boşanmalarına karar verilmiş, hüküm 21.06.2007 tarihinde kesinleşmiştir. Eşler arasında 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı (eski MK 170.m), bu tarihten sonra edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu (4722 s. Kanunun 10.md., TMK.202 md.) anlaşılmaktadır. Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona ermiştir (TMK.nun 225/son).
Dosya kapsamına, tanık ifadelerine, tapu kayıtlarına göre, taraflar 1980'li yıllardan resmi nikahın yapıldığı tarihe kadar geyriresmi olarak birlikte yaşamışlar ve dava konusu 29 ada 158 parsel bu dönem içinde 30.4.1991 tarihinde satın alınarak davalı adına tescil edilmiş, 1993-1994 yıllarında da üzerindeki binalar yapılmıştır. Görülmekte olan dava, mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacağa ilişkindir. Söz konusu taşınmaz evlilik birliği içinde edinilmediğinden taraflar arasındaki uyuşmazlık Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerine göre çözüme kavuşturulması gerekmekte olup TMK.nun mal rejimini düzenleyen hükümlerinin uygulanma yeri yoktur. Bu açıklamaya göre, davanın taşınmazdan kaynaklanan katkı payı alacağına ilişkin bölümünün reddine karar verilmesi gerekirken nitelendirmede yanlışa düşülerek yazılı şekilde kısmen kabul kararının verilmesi doğru olmamıştır.
Davalı adına kayıtlı 23 EF 254 plakalı araç ve dondurma salonunun açılmasına katkıdan dolayı istenen katkı payı alacağına yönelik davaya gelince; mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir. Plakası belirtilen aracın davalı eş adına kayıtlı olduğu dosya kapsamından anlaşılmakta ise de hangi tarihte edinildiği anlaşılmamaktadır. Trafik şube müdürlüğünden söz konusu aracın hangi tarihte davalı adına tescil edildiği sorulup belirlenmeli, diğer yandan belediye ve vergi dairesinden dondurma salonunun davacı tarafından işletilmeye başlanıldığı tarih sorularak belirlendikten sonra, edinme tarihine göre iddia ve savunma çerçevesinde toplanan taraf delilleri tartışılıp değerlendirilerek davacı eşin edinilmelerine katkısının bulunup bulunmadığı, katkısının bulunduğunun anlaşılması durumunda oranının belirlenmesi, gerekli görülmesi durumunda yeniden uzman bilirkişilerden rapor alınması, bundan sonra uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırmaya dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetli görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan gerekçelerle, davacı vekiliyle davalı vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle usul ve kanuna aykırı olan mahkeme hükmünün açıklanan nedenlerle HUMK.nun 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, 727,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalı Celal Mercan'a ve yine 180,00 TL peşin harcın da istek halinde temyiz eden davacı Sıdıka Mercan'a iadelerine 26.05.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy