(4721 S. K. m. 152, 170, 202, 228)
Dava: M.Z. ile N.Z. aralarındaki katkı payı alacağı ve katılma alacağı davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair Karşıyaka 1.Aile Mahkemesinden verilen 27.12.2007 gün ve 471/1250 sayılı hükmün duruşma yapılması suretiyle Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ile davalı vekili taraflarından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 14.07.2009 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz edenler davalı vekili ve karşı taraftan davacı vekili geldiler. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı M.Z. vekili, evlilik birliği içinde edinilerek davalı eş adına tescil edilen 1054 ada 1 parseldeki 11 numaralı daire, 29 numaralı dükkan ile 35 ... ... plakalı otomobil ve davalı adına açılmış banka hesaplarında bulunan toplam 71.363,00 TL nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 30.000 TL mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak isteğinde bulunmuştur.
Davalı N. Z. vekili, taşınmazlara ve banka hesaplarındaki paraya davacının katkısının bulunmadığını, otomobilin mal rejimi sona erdikten sonra satın alındığını, ayrıca önceden davacının aynı nedenle açtığı davadan feragat ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile daire ve dükkan nedeniyle 28.035,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, her iki taraf vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
Taraflar 16.8.1980 tarihinde evlenmişler, 24.6.2003 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün 30.3.2005 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Eşler arasında başka mal rejimi seçilmediğinden 1.1.2002 tarihine kadar mal ayrılığı (TKM.nin 170. m), bu tarihten mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı tarihe kadar (TMK.nun 225/2.m) yasal edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (TMK.nun 202 ve 4722 s.y. 10. m). Dava konusu ev ve dükkan mal ayrılığının geçerli olduğu dönemde edinilmiş, otomobil ise mal rejimi sona erdikten sonra 10.2.2005 tarihinde satın alınarak davalının adına tescil edilmiştir. TMK.nun 228/1 maddesine göre, eşlerin kişisel ve edinilmiş malları mal rejiminin sona ermesi anındaki durumlarına göre ayrılır. Bu açıklama ışığında, mal rejiminin sona ermesinden sonra edinilen otomobil hakkında davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Diğer yandan, her ne kadar davacı 11 numaralı daireden dolayı 20.5.1998 tarihinde davalı aleyhine Karşıyaka 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açtığı davadan 10.9.1998 tarihinde feragat etmesi nedeniyle davanın reddine karar verilmişse de o tarihte evlilik birliği devam edip, mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak davası yönünden dava koşulu oluşmadığından eldeki dava bakımından kesin hüküm teşkil etmez.
Ne var ki; dava dilekçesindeki açıklamalara göre evlilik birliği içinde edinilerek ve davalı adına açılan banka hesaplarında biriktirilen paralar nedeniyle de alacak isteğinde bulunulmasına rağmen, bu konuda bir isteğin olmadığı gerekçesiyle olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması da doğru değildir.
Mahkemece yapılacak iş; davalı vekilinin, davacı tarafça bağışlandığı yönündeki savunması karşısında kooperatif üyeliği sonucu 24.8.1995 tarihinde edinilmiş olan dava konusu 11 ve 29 numaralı taşınmazların önceki tapu ve kooperatif kayıtları getirtilerek öncesinin davacıya ait iken davalıya devredilip devredilmediği, devredilmiş ise bunun bağış niteliğinde olup olmadığının tartışılıp değerlendirilmesi, bundan sonra bankada biriken para miktarı ve edinme tarihleri de göz önünde bulundurularak tarafların edinme tarihine kadar toplam gelirlerinin hesaplanması, davacı kocanın TKM.nin 152. maddesi uyarınca evin geçiminden sorumlu olduğu da göz önünde bulundurularak gerekirse uzman bilirkişiden edinme tarihi itibarıyla davacı kocanın katkı oranının tespit edilmesi, bu yolla belirlenen oranın önceden belirlenmiş olan dava tarihinde ki değerleri ile çarpılması, bu şekilde davacının katkı payı alacağının hesaplanmasıdır. Bu açıklamalar göz önünde bulundurulmadan tarafların gelirleri hesaplanırken edinme tarihinden sonraki gelirlerinin de dikkate alınması, davacının iddiasında kendisine miras kaldığını ve satarak gelir elde ettiğini belirttiği dava dışı Kütahya İli Soma ilçesindeki 153 ada 13 parsele ilişkin tapu kaydı ile satış akdine dair resmi senet akit tablosu getirtilip hüküm kurulurken nazara alınmaksızın karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Tüm bu nedenlerle davacı vekili ile davalı vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle usul ve kanuna aykırı bulunan hükmün açıklanan bölümlerinin HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 378,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacı ve davalıya ayrı ayrı iadesine, 14.07.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy