(743 S. K. m. 170) (4721 S. K. m. 202, 219, 220, 227, 230) (4722 S. K. m. 10)
Dava: Davacı vekili, dava dilekçesi ve yargılama sırasındaki beyanlarında tarafların 1983 yılında evlendiklerini, Kadıköy 2. Aile Mahkemesinin kesinleşen hükmüyle boşandıklarını, Büyükçekmece İlçesinde bulunan 866 parsel, 1996 yılında alınan Seat Toledo marka otomobil ve Ezine İlçesinde bulunan 119 ada 1 parsel üzerindeki 21 nolu bağımsız dubleks yazlığın alınmasına müvekkilinin katkı ve destekte bulunduğunu açıklayarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 12.000 YTL'nin yasal faiziyle birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiş, 05.06.2008 tarihli son oturumda uyuşmazlık konusu taşınmazın 116 ada 1 parsel üzerindeki 21 nolu bağımsız bölüm olduğunu ileri sürerek istekte bulunmuştur.
Davalı vekili, dava konusu yazlığın müvekkilinin 1999 yılında almış olduğu emekli ikramiyesiyle satın alındığını, trafik kazası geçirmesi nedeniyle satılarak borçların ödendiğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Yerel mahkeme, uyuşmazlık konusu taşınmazın davacının emekli ikramiyesi ve kişisel malıyla satın alındığını bu nedenle edinilmiş mallar kapsamında değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar vermesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Karar: Taraflar 27.01.1983 tarihinde evlenmiş, 07.10.2004 tarihinde açılan dava sonucu boşanmalarına karar verilmiş, hüküm 27.12.2006 tarihinde kesinleşmiştir. Eşler arasında boşanmayla evliliğin sona erdirilmesine karar verilmesi halinde, mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (TMK.nun 225/son).
Taraflar arasında evlilik tarihinden 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı (TMK. m. 170.), bir yıl içinde başka mal rejimini seçmediklerinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar ise edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir.(4722 s. K. md. 10/1, 4721 s. K. TMK md. 202/1.)
Dava konusu 116 ada 1 parsel üzerindeki 21 nolu dubleks yazlık, 24.09.2002 tarihinde yani edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde davalı İ. Ç. adına tescil edilmiş, 20.12.2004 tarihinde satış yoluyla dava dışı E. K.'ya devredilmiştir.
Dava, TMK.nun 219, 220, 227 ve 231 inci maddeleri uyarınca değerlendirilecek edinilmiş mallara katılma rejiminden kaynaklanan değer artış payı ve katılma alacağına ilişkindir. TMK.nun 219. maddesinde; Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacıyla kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemelerin edinilmiş mallar kapsamında değerlendirileceği açıklanmıştır. Ne var ki, davacı emekli ikramiyesini yeni TMK.nunun yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihinden önce 1999 yılında almıştır. TMK. 220/2 nci maddesine göre, edinilmiş mallara katılma rejiminin başlangıcında bu para kocanın kişisel malıdır. İddiayla savunmaya göre dava konusu taşınmazın alımında davalı kocanın 13500 TL emekli ikramiyesi; davacının ise babası M. tarafından verilen 7000 ABD dolarıyla kardeşi A. H. tarafından verilen 1500 ABD doları harcanmıştır. İddia ispatlandığında yapılan bu katkı ve harcamaların davacıya bağışlandığının kabulü gerekir ve TMK 220/2 nci maddesi gereği davacının kişisel malı sayılır.
Toplanan deliller hüküm vermeye yeterli değildir. Davalı kocanın kişisel malı olan ve 1999 yılında edindiği 13500 TL emekli ikramiyesini taşınmazı satın aldığı 24.09.2002 tarihleri arasında başka bir iş ve amaçla kullandığı yeterince araştırılmamış bu hususta ispat külfetinin bulunduğu taraf da dikkate alınarak şahit ifadeleri yeteri açıklıkta alınmamıştır. Davanın açıklığa kavuşması için şahit beyanlarına yeniden başvurulmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Öte yandan davacı kadının şahitleri babası M. T. ile ağabeyi A. H. T.'nin özellikle satın alma sırasındaki ödemeler konusundaki eksik ve çelişkili beyanları üzerinde durulmamış HUMK.nun 265 inci maddesi uyarınca çelişki giderilmemiştir. Ayrıca taraflar yasal delillerden bahsederek yemin deliline de dayanmışlardır. İddia ve savunma çerçevesinde taraflara karşılıklı yemin teklif etme haklarının da bulunduğu hatırlatılmalıdır. Ayrıca taşınmazın alımına ilişkin Tapu Sicil Müdürlüğünden akit tablosu getirtilmeli, alım sırasındaki gerçek değer bilirkişiler ve resmi belgelerle araştırılmalıdır.
Usulüne uygun olarak toplanacak delillere göre; dava konusu yazlığın davalının kişisel malı olan 13500 TL emekli ikramiyesiyle alındığı davacının herhangi bir katkısının bulunmadığı anlaşılırsa davanın şimdiki gibi reddine karar verilmeli; aksine davacıya babası ve ağabeyi tarafından yapıldığı ispat edilebilen katkı miktarıyla alındığı anlaşılırsa değer artış payı alacağının hesabı için davacının katkı yaptığı 24.09.2002 tarihi itibariyle taşınmazın rayiç değerinin belirlenmesi, rayiç değerle davacının katkıda bulunduğu miktarın toplamı gözetilerek davacı kadının yaptığı katkının sözü edilen değer içindeki katkı oranının bulunması, rayiç değerle çarpılarak çıkacak miktarın değer artış payı olarak hüküm altına alınması bu konuda TMK.nun 227 nci maddesine göre hesaplama yapabilecek uzman bilirkişilere dosyanın verilmesi ve elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün HUMK.nun 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 14,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine 24.12.2009 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy