(1475 S. K. m. 14) (4857 S. K. m. 2, 17, 23, 46, 47, 57) (6100 S. K. m. 26)
Dava: Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı, izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatil ücreti ile bayram genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ş. K. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı davalı Tempo Güvenlik Hizm. Ltd. Şirketi işçisi olarak İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı bünyesindeki Mezarlıklar Müdürlüğü'nde güvenlik elemanı olarak işe başladığını sonra tüm haklarıyla diğer davalı Akdeniz Güvenlik Hizm. Ltd. Şirketine geçişinin yapıldığını, 2009 yılı temmuz ayında haksız bir şekilde iş akdinin feshedildiğini, asıl işverenin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı olduğunu, tüm çalışma süresi boyunca İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Mezarlıklar Müdürlüğü bünyesinde çalıştığını, davalı şirketlerin gerek işçi alımında ve gerekse işçilerin işine son vermede Büyükşehir Belediyesinin emir ve talimatlarına sıkı sıkıya riayet ettiklerini iddia ederek ihbar ve kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ücretlerinin hüküm altına alınmasını istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili, davacının davalı idarenin işçisi olmadığını, ihaleyi alan diğer davalı şirketlerin işçisi olduğunu, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, belediyenin ihale makamı olarak güvenlik işini ihale yolu ile tüzel kişiliği bulunan diğer davalı firmalara verdiğini, bu hizmetlerin yürütülmesinde kendi işçilerini görevlendirmediğini, davacının diğer davalıların denetim/gözetim ve tasarrufunda çalışmasını yürüttüğünü, eksik ödenen ücret var ise diğer davalıların sorumlu olduğunu, davacının işe alınması, işten çıkarılması, özlük haklarının belirlenmesi hususlarında belediyenin herhangi bir belirleyiciliği bulunmayıp, bu işlerin tamamen ihaleyi alan firma ile davacı arasında gerçekleştiğini savunmuştur.
Tempo Güvenlik Hizmetleri Ltd Şirketi vekili; belediyenin 2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında ki güvenlik hizmeti ihalelerini kazandıklarını, belirli süreli hizmet akitleri ile güvenlik elemanı çalıştırdıklarını, şirketlerinin taahhütlerinin 31.12.2008 de sona ermesi ile işçilerin akitlerinin de kendiliğinden sona erdiğini, işyeri devrinin olmadığını, ihaleyi kazanan şirketle aralarında herhangi bir ortaklık anlaşma, sözleşme olmadığını, davacının yeni ihaleyi alan şirkette çalışmasına devam ettiğini savunmuştur.
Akdeniz Güvenlik Hizmetleri Ltd Şirketi vekili; Büyükşehir Belediyesi'nin 01.01.2009- 31.12.2009 arası için açtığı ihaleyi kazandıklarını ancak Belediyenin ihale sürecinin kesinleşmesine kadar sözleşme imzalamadığını ve işyerinin teslim edilmediğini, sözleşmenin ancak 19.01.2009-18.04.2009 tarihleri bakımından imzalandığını ve işyerinin 19.01.2009 da teslim edildiğini davacının 19.01.2009 da iş müracaatında bulunması üzerine işe alındığını ve belirli süreli akit imzaladıklarını, işyeri devri bulunmadığını, 19.02.2009-31.08.2009 dönemi için belirli süreli iş akdinin yenilendiğini, işçilerin alınmasında değiştirilmesinde ve çıkarılmasında belediyenin yetkili olduğunu, çalışma süresi nazara alındığında kıdem tazminatına hak kazanamadığını, ihbar tazminatının ise ödendiğini, fazla çalışma yapmadığını, genel tatillerde ise çalıştığını ve ücretlerinin ödendiğini savunmuştur.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile diğer davalı şirketler arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi kurulmuş olduğu ve davacının talep konusu alacaklarından 4857 sayılı kanunun 2/6.maddesi gereğince alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu, davacının 18.04.2007-31.07.2009 tarihleri arasında asıl işverenden alınan iş kapsamında değişen alt işverenler nezdinde aralıksız çalıştığı, iş sözleşmesinin son işvereni tarafından ihbar ve kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde feshedildiği, işyeri devri olgusunun gerçekleştiği ve işyeri devri kurallarına göre ihbar tazminatı ve izin ücretinden iş sözleşmesini fesheden son işveren davalı Akdeniz Güvenlik Hizm. Ltd. Şti.nin İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile birlikte sorumlu olacağı, tüm süreye göre hesaplanacak kıdem tazminatından ise tüm işverenlerin birlikte sorumlu olacağı, ancak önceki alt işverenin sorumluluğunun işçiyi çalıştırdığı süre ve devir sırasındaki ücretle sınırlı olacağı, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacaklarından ise, devir tarihi 01.01.2009 tarihinden itibaren 2 yıl geçmemiş olmakla Tempo Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. dönemindeki işçilik alacaklarından Akdeniz Güvenlik Hizm. Ltd. Şti.nin birlikte sorumlu olduğu kabul edilerek fazla çalışma ücretinin reddine diğer işçilik alacaklarının ise kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalılar temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacının son işvereni olan Akdeniz Güvenlik Hizmetleri Ltd Şirketi tarafından sunulan davacıya ait işyeri şahsi dosyası içerisinde davacının adı ve soyadının yazılı olduğu, imzalı bir adet ihbar tazminatı ödeme bordrosu mevcut olup davalı şirkette ihbar tazminatının ödendiğini savunmuştur.
Mahkemece davacıdan söz konusu bordroya karşı diyecekleri sorulmalı, ödeme olgusunun varlığı tespit edildiğinde hesaplanan miktardan mahsup edilmesi gerektiği hususu dikkate alınarak sonuca gidilmelidir. Bordro değerlendirilmeden karar verilmesi hatalıdır.
3- Bilirkişi raporunda ihbar tazminatı 1602.41 TL olarak hesaplanmış ve mahkemece söz konusu miktar hüküm altına alınmıştır.
Davacı ıslah dilekçesinde ihbar tazminatı talebini 875.55 TL olarak arttırmasına rağmen mahkemece 6100 Sayılı HMK 26. maddesine aykırı talebin aşılarak 1602.41 TL. nin hüküm altına alınması hatalıdır.
4- Davalılar Akdeniz Güvenlik ve Tempo Güvenlik Ltd Şirketleri tarafından sunulan işyeri şahsi dosyalarının içinde resmi tatil ve bayram ücretleri ödeme çizelgeleri mevcuttur.
Bilirkişi hesap raporunda bordro da tahakkuk bulunan günlerin hesaplanan ulusal bayram genel tatil ücretlerinden mahsup edeceğini ifade etmiş, ancak ibraz edilen listeleri değerlendirmemiştir.
Davalı şirketler davacının ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığını ancak ücretlerinin ödendiğini savunarak ödeme listeleri sunmuştur.
Mahkemece söz konusu ödeme çizelgelerine karşı davacıdan diyecekleri sorulmalı, gerekirse banka kayıtları getirtilmeli, ödeme olgusu tespit edilirse hesaplanan miktardan mahsup edilmesi gerektiği düşünülmeli, sonucuna göre ulusal bayram genel tatil alacakları hüküm altına alınmalıdır. Yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.
5- Hüküm fıkrasında ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin ve ulusal bayram genel tatil alacakları için faiz başlangıcı temerrüt tarihinden itibaren olarak gösterilmiştir.
Temerrüdün hangi tarih olduğunun belirtilmemesi infazda karışıklığa sebebiyet vereceği için hatalı olup başka bir bozma nedenidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 05.07.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy