(4721 S. K. m. 202, 219, 225, 229, 230, 231, 236)
Dava: Davacı - karşı davalı E. K. vekili tarafların 2002 yılında evlendiklerini evlilik birliği içerisinde her iki tarafın çalışmalarından elde edilen gelirlerle 448 ada 13 parsel üzerindeki 18 nolu daire ile 38 EK 250 plakalı otomobilin alındığını açıklayarak taraflar üzerindeki daire ve otomobilden oluşan mal varlığının tasfiyesiyle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 7000 TL katılma alacağının davalı taraftan alınmasına karar verilmesini istemiş, karşı davacının açtığı davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı karşı davacı L. K. vekili, evlilik birliği içerisinde edinilen 38 EK 250 plakalı otomobil üzerinde katılma alacağı bulunduğunu, yine evlilik sırasında vekil edenine takılan ve kişisel malı niteliğindeki dava dilekçesinde cins ve miktarı yazılı ziynet eşyalarının evlilikten hemen sonra davalı kocaya borç olarak verildiğini, davalının söz konusu ziynet eşyalarını iade etmediğini açıklayarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere ziynet eşyalarından dolayı 2000 TL araçtan dolayı 2500 TL katılma alacağının karşı taraftan alınmasına karar verilmesini istemiş, karşı davacı tarafından açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuş, harcını yatırmak suretiyle verdiği 24.03.2011 tarihli ıslah dilekçesiyle talep miktarını araç yönünden 3.750 TL, ziynet eşyaları yönünden 10.671 TL'ya yükseltmiştir.
Mahkemece asıl davanın kabulüne, taşınmaz yönünden taleple bağlılık ilkesi uyarınca 7.000 TL katılma alacağının davalı L.'dan alınarak davacı E.'a verilmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, karşı davacı L. tarafından açılan davanın kabulüne, araç üzerinden belirlenen 3.750 TL katılma alacağı ile 6 adet 22 ayar ortalama 15'er gram ağırlığında düz bilezik (4.212 TL), 1 adet 14 ayar 45 gram ağırlığında altın set (2.115 TL), 1 adet 22 ayar 35 gram ağırlığında saat arkası bilezik (1.995 TL) ile 27 adet darphane çeyrek altın (2.349 TL)'nin aynen, olmadığı takdirde bedellerinin toplamı olan 10.671 TL'nin davalı E. K.'dan alınmasına karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı - karşı davalı E. K. vekiliyle davalı - karşı davacı L. K. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Karar: Taraflar 06.05.2002 tarihinde evlenmiş, 09.07.2008 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün 14.11.2009 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Sözleşmeyle başka rejim seçilmediğinden eşler arasında yasal "edinilmiş mallara katılma" rejimi geçerlidir (TMK.m.202). Söz konusu mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona ermiştir (TMK.nun 225/son). Dava konusu 448 ada 13 parsel üzerindeki 18 nolu bağımsız bölüm 07.09.2005 tarihinde satış yoluyla davalı - karşı davacı L. adına tescil edilmiş, 38 EK 250 plakalı otomobil ise 2005 yılından önce davacı - karşı davalı E. K. adına tescil edilmiş, 11.10.2005 tarihinde dava dışı O. Y.'ye devredilmiştir.
Dosya kapsamına, dava evrakıyla yargılama tutanakları içeriğine, dava konusu 38 EK 250 plakalı otomobil edinilmiş mal niteliğinde olduğuna, mahkemece aracın sürüm değeri belirlenerek davacı L.'nın 1/2 oranındaki katılma alacağı usulüne uygun olarak belirlendiğine, kararda cins ve miktarı yazılı ziynet eşyalarının davacı L.'ya ait olduğu evlendikten hemen sonra ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla davacı - karşı davalı E. tarafından borç olarak alındığı ve iade edilmediği belirlendiğine ve davacı - karşı davalı E. tarafından kullanılan tüketici kredilerinin evlilik birliği içerisinde olağan ihtiyaçların karşılanması ve kredi kartı borçlarının ödenmesi amacıyla kullanıldığı anlaşıldığına ve ziynet eşyalarının değeri uzman bilirkişi tarafından tespit edildiğine göre taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle, tüketici kredisi, otomobil ve ziynet eşyalarına ilişkin hüküm bölümlerinin açıklanan nedenlerle ONANMASINA,
Taraf vekillerinin 18 nolu daireye yönelik temyiz itirazlarına gelince; dosyadaki bilgi ve belgelere göre, dava konusu taşınmaz davalı - karşı davacı L.'nın 27.09.2005 tarihinde kullanmış olduğu 40.000 TL. tutarındaki konut kredisiyle alınmış ve ödeme planına bağlanmıştır. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, dava konusu daire 50.000 TL bedelle satın alınmış, 10.000 TL peşinat olarak verilmiş, kalan bölüm için konut kredisi kullanılmıştır. Ayrıca taşınmazın alınması sırasında L.'nın annesi tarafından kızına yardım amacıyla 5 adet bilezik verdiği belirlenmiştir. Mahkemece, taşınmazın karar tarihine en yakın değerinin 92.441,37 TL olduğu, ödeme planına göre mal rejiminin sona erdiği tarihte 26.408 TL bakiye kredi borcu kaldığı, davalı - karşı davacı L.'nın annesi tarafından verilen 5 adet bileziğin 2.490 TL değerinde bulunduğu, bakiye kredi borcu ve 5 adet bilezik bedeli taşınmaz bedelinden düşüldükten sonra kalan 63.543 TL'nin artık değer olarak tespit edildiği ve davacı - karşı davalı E. K.'nın katılma alacağının artık değerin yarısına tekabül eden 31.771,40 TL miktarında olduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme yeterli olmadığı gibi katılma alacağının belirlenmesindeki hesaplama yöntemi de usulüne uygun bulunmamaktadır. Bankanın karşılık yazısı ve ödeme planına göre, davalı - karşı davacı L.'nın 27.09.2005 tarihinde 119 ay taksitli 40.000 TL konut kredisi kullanmış, son ödeme tarihinin 18.08.2012 ve dönem sonunda ödenecek toplam borç miktarının 61.617 TL olduğu, boşanma davasının açıldığı tarihe kadar 44 taksitin ödendiği anlaşılmaktadır. Bilahare davalı - karşı davacı L. tarafından borç yapılandırması suretiyle son ödeme 18.08.2015 tarihine uzatılmıştır. O halde; boşanma davasının açıldığı tarihe kadar evlilik birliği içerisinde ödenen 44 taksitlik bölümün edinilmiş mal, kalan bölümlerin ise davalının kişisel malı olduğu ve onun tarafından ödemelerin yapılacağı hususunda duraksamamak gerekir. Diğer yönden peşinat olarak verilen 10.000 TL aksi ileri sürülmediğinden edinilmiş mal olup katılma alacağının hesabında dikkate alınmalıdır.
Dosya içeriğine göre, dava konusu 18 numaralı bağımsız bölüm, 07.09.2005 tarihinde kısmen peşin kısmen de banka kredisi kullanılarak üçüncü kişiden satın alınıp davalı L. K. adına tescil edilmiştir. Alım değerinin 50.000 TL olduğunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Banka kayıtlarına göre edinme tarihinde Finansbank'tan 40.000 TL konut kredisi kullanılmış, söz konusu kredinin geri ödemesine 27.09.2005 tarihinde başlanılmıştır. Tanıklar, davacı - karşı davalı L.'nın annesinin taşınmazın satın alımı sırasında L. adına 5 adet bilezik vermek suretiyle yardımda bulunduğunu bildirmişlerdir.
Buna göre, eklenecek değerden (TMK.m 229) ve denkleştirmeden (TMK.m.230) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere davalı L. adına kayıtlı edinilmiş mal (TMK.m.219) olan evin toplam değerinden bu mala ilişkin borçlar toplamı (ana para ve faizden oluşan kalan kredi borçlarıyla davalı annesi tarafından verilen 5 adet bileziğin değeri) çıkarıldıktan sonra kalan artık değerin (TMK.m.231) yarısı üzerinden (TMK.m.236/1) tarafların kazanılmış hakları da gözönünde bulundurularak davacı E.'ın katılma alacağının belirlenmesi hesaplama yapılırken taraflarca ödenen peşinatla boşanma davasının açıldığı tarihe kadar ödemesi yapılan kredi taksitler toplamının, kullanılan toplam kredi miktarına oranının ayrı ayrı belirlenmesi, yine davalının annesi tarafından verildiği anlaşılan 5 adet bilezik bedelinin davalının kişisel malı olduğunun gözönünde tutulması, bulunacak oranların taşınmazın karar tarihine en yakın tarihteki değeriyle çarpılması sonunda elde edilecek miktarın artık değer (TMK.nun 231 ve 236/1) olarak kabul edilmesi, boşanma tarihinden sonraki kredi taksitlerinin ise davalı L.'nın kişisel malı olduğunun göz önünde tutulması, açıklanan ilke ve esaslar çerçevesinde davacının katılma alacağının belirlenmesi, gerekirse hukukçu, mali müşavir ve bankacıdan oluşan bilirkişi kurulundan denetime açık rapor alınması, ondan sonra elde edilecek deliller çerçevesinde bir sonuca ulaşılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün 18 nolu bağımsız daireye ilişkin bölümünün açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla HUMK.nun 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı 265,00 TL peşin harcın onama harcına mahsubuyla kalan 591,61 TL'nin temyiz eden davacı-karşı davalıdan alınmasına ve 265.00 TL peşin harcın da istek halinde temyiz eden davalı-karşı davacıya iadesine 25.04.2012 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy