(4721 S. K. m. 202, 218, 219, 222, 225, 231, 235, 236) (743 S. K. m. 170) (4722 S. K. m. 10) (1086 S. K. m. 74) (6100 S. K. m. 26)
Dava: Ö. ile M. aralarındaki katılma alacağı davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair İzmir 10. Aile Mahkemesinden verilen 25.05.2011 gün ve 589/596 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacı Ö. vekili, dava dilekçesinde, tarafların 25.10.1998 tarihinde evlendiklerini, İzmir 2. Aile Mahkemesinin 2008/550 Esas sayılı dosyası ile açılan boşanma davası sonucu boşandıklarını, evlilik birliği içerisinde 4140 ada 1 sayılı parselde 13 numaralı bağımsız bölüm ile aynı ada 1 nolu parselde, 16 sayılı bağımsız bölümün satın alındığını, her iki taşınmazın da edinilmiş mallara katılım rejimi süresi içinde edinildiklerini, her bir dairenin şu andaki değerinin yaklaşık 100.000,00'er YTL olduğunu bunlar üzerinde 1/2 oranında vekil edeninin hakkı bulunduğunu açıklayarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte 5.000,00 YTL alacağının tahsiline karar verilmesini istemiş, 07.11.2008 havale tarihli açıklama içeren dilekçesinde ise; dava dilekçesinde hatalı olarak katkı payı alacağından söz ettiğini esasen isteklerinin TMK.nın 236/1. maddesine dayalı olarak katılma alacağının 1/2 oranında hüküm altına alınmasına ilişkin bulunduğunu belirterek istekleri doğrultusunda katılma alacağının hüküm altına alınmasını istemiştir.
03.03.2011 tarihli ıslah dilekçesiyle de, yine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte her iki taşınmaz açısından toplam 99.900,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili 28.10.2008 tarihli cevap dilekçesiyle daha sonra verdiği dilekçelerinde esasen davacının edinilen taşınmazlara bir katkısının bulunmadığını, 4140 ada 1 sayılı parseldeki 13 nolu bağımsız bölümün daha önce vekil edeninin mevcut olan evinin satılmasından elde edilen para ve vekil edeninin babasından sağladığı yardım da katılmak suretiyle edinildiğini, davacının bu taşınmaz üzerinde katkı payı ya da katılma alacağının söz konusu olamayacağını, aynı ada 1 sayılı parseldeki 16 nolu bağımsız bölümün ise, borçlanarak satın alındığını daha sonra borçluların vekil edenine karşı icra takibi yaptığını bu nedenle bu taşınmazın üçüncü kişiye devredildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, 13 nolu mesken yönünden 11.562,50 TL ve 16 nolu bağımsız bölüm bakımından ise 46.250,00 TL katılma alacağının karar tarihi olan 25.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi üzerine hüküm; davacı vekili tarafından sadece 13 nolu bağımsız bölüm için hükmedilen miktarın az olduğu gerekçesiyle temyiz edilmiştir.
Dava, 4721 sayılı Kanun gereğince yasal mal rejimi olarak kabul edilen edinilmiş mallara katılma rejimi süresi içerisinde edinilen mallardan kaynaklanan katılma alacağı isteğine ilişkindir (TMK. m.202, 218, 219, 231, 235 ve 236).
Taraflar, 25.11.1998 tarihinde evlenmişler, 08.07.2008 tarihinde açılan boşanma davasının kabul ile sonuçlanması ve 14.09.2010 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Eşler arasında 743 sayılı TKM.nın 170. maddesi uyarınca evlenme tarihinden 4721 sayılı TMK.nın yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı, eşler başka bir mal rejimini seçtiklerini ileri sürmediklerine göre bu tarihten boşanma davasının açıldığı 08.07.2008 tarihine kadar edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (TMK. m. 202, 4722 SK. m. 10). Eşler arasındaki mal rejimi, TMK.nın 225/2. maddesi uyarınca boşanma davasının açıldığı tarihte sona ermiştir.
Uyuşmazlık konusu 4140 ada 1 sayılı parselde bulunan 16 nolu bağımsız bölüm için hükmedilen katılma alacağı miktarı taraflarca temyiz konusu yapılmamıştır. Sadece aynı ada ve parselde bulunan 13 nolu bağımsız bölüm bakımından hükmedilen miktarın az olduğu gerekçesiyle davacı vekili tarafından hükmün temyiz edildiği anlaşılmıştır. Mahkemece, dosya bilirkişilere tevdii edilerek uzman bilirkişiden rapor alınmış ise de; bu rapora değer verilmemiş, bizzat mahkemece değerlendirme yapılarak 13 nolu bölüm bakımından hüküm kurulmuştur. Mahkemenin hesaplama yöntemi dosya kapsamına ve edinilmiş mallara katılma rejiminden kaynaklanan katılma alacağı hesaplama yöntemine uygun bulunmamaktadır. Gerek uzman bilirkişinin gerekse mahkemenin davalıya ait olup satılan 9404 ada 1 sayılı parseldeki ev bakımından da katkı payı alacağı olduğunu kabul ederek bu bağımsız bölümün satım tarihinde bilirkişilerce belirlenen değeri olan 26.000,00 TL göz önünde tutularak ayrıca katkı payı alacağı hesaplanmış ise de; davacı tarafın katkı payı alacağına ilişkin herhangi bir dava ve isteklerinin olmadığı dosya kapsamı ile sabittir. Davacı vekili, dava dilekçesinde katkı payı alacağından söz etmekte ise de; daha sonra yukarıda tarihi belirtilen dava dilekçesiyle isteklerini TMK.nın 236/1. maddesi gereğince katılma alacağının 1/2'sine ilişkin olduğunu bildirmiş ve isteğini bu şekilde sınırladığı saptanmıştır. Bu bakımdan 9404 ada 1 sayılı parselde bulunan ev bakımından davacı için katkı payı alacağının ayrıca hesaplanması HUMK.nın 74. ve HMK.nın 26. maddesine aykırı bulunmaktadır. Hakim, istekle bağlı olup ondan fazlasına ve başka bir şeye karar veremez.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile tapu kayıtlarına göre 4140 ada 1 sayılı parselde bulunan 13 nolu bağımsız bölüm 11.02.2002 tarihinde edinilmiş ve resmi akit tablosundaki satış değeri 8.500,00 TL olarak gösterilmiştir. Uzman bilirkişiler raporlarında, 13 nolu bağımsız bölümün edinme tarihindeki değerinin 25.000,00 TL olduğunu açıklamışlardır. Tanık olarak dinlenen davalının babası H. ise, davalı oğlunun 9404 ada 1 parselde bulunan bağımsız bölümü esasen 14.000,00 TL'ye sattığını, kendisinin de 2.000,00 TL katmak suretiyle ve 9.000,00 TL borç alıp eklenerek toplam 25.000,00 TL'ye 13 nolu bağımsız bölümün edinildiğini, borcun da oğlu tarafından iki-üç yıl içinde kapatıldığını açıklamıştır. Davalı vekili cevap dilekçesinde, açık bir şekilde belirtmemekle birlikte eski evin satımından elde edilen para ve vekil edeninin babasının yaptığı yardım ile 13 nolu bağımsız bölümün alındığını bildirmiş, bunlar dışında herhangi bir başka alacak ya da borçtan söz edilmemiştir. Paranın miktarları da açıklanmamıştır. Saptanan bu somut ve hukuki olgular ile dosya kapsamındaki diğer bilgi ve belgeler göz önünde tutulduğunda ilk evin satımından elde edilen 14.000,00 TL ile davalının babasının yardım olarak verdiği 2.000.00 TL ve bu durum karşısında edinilmiş maldan karşılandığı kabul edilmesi gereken 9.000.00 TL olmak üzere 13 nolu bağımsız bölümün alım tarihinde 25.000,00 TL'ye satın alındığının kabulü gerekir. Davalı tarafından 9.000,00 TL'nin borç alındığına dair herhangi bir savunması bulunmadığı gibi, TMK.nın 6. ve 222. maddeleri gereğince herhangi bir aksi kanıtlama da söz konusu değildir. Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır (TMK. m. 222/2 fıkrası). Kaldı ki, taşınmazın alım tarihindeki değeri konusunda davalının babasının beyanı ile, bilirkişilerin raporundaki 25.000.00 TL'lik değer örtüşmektedir.
O halde mahkemece yapılacak iş; 13 nolu bağımsız bölümün satın alındığı 11.02.2002 tarihindeki gerçek değeri 25.000,00 TL olarak kabul edilmesi gerektiğine göre bu miktarın 16.000.00 TL/25.000,00 TL oranındaki miktarın satılan ilk evin parası ile davalının babası tarafından karşılanan para 9.000,00 TL/25.000,00 TL oranındaki miktarın ise, edinilmiş mal olarak düşünülmesi, buna göre oranların bulunması ve karar tarihine yakın tarihte tespit edilecek 13 nolu bağımsız bölümün sürüm değeri ile çarpılmak suretiyle davacının katılma alacağının bulunması, bu konuda mahkemece gerek görüldüğü takdirde bir uzman görüş sahibi ile bir mali müşavirin bilirkişi olarak atanması dosya kendilerine tevdii edilerek istenen konuda raporun sunulmasının istenmesi (9.000,00 TL:25.000,00 TL=%36 X sürüm değer=çıkan miktar:2=davacının katılma alacağı hakkı TMK. m. 236/1) gerekirken hatalı hesaplama sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK.nın Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nm 428. maddesi uyarınca yalnızca 4140 ada 1 nolu parselde bulunan 13 nolu bağımsız bölümden kaynaklanan katılma alacağı yönünden BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nın 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nın 440/1 maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve istek halinde peşin harcın temyiz eden davacıya iadesine 21.06.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy