(3402 S. K. m. 14)
Dava ve Karar: (M.K.) ile Hazine aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair (İ.) Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 29.07.2011 gün ve 365/231 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde; babasının zilyetliğinde iken ölümünden sonra mirasçılar arasında yapılan taksimle vekil edenine düşen bir parça taşınmazın kadastro çalışmalarında 112 ada 78 parsel içinde Hazine adına tespit ve tapuya tescil edildiğini açıklayarak Hazine üzerindeki tapu kaydının iptali ile vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, taşınmazın 2004 yılında yapılan kadastro tespitlerinde ham toprak vasfı ile Hazine adına tespit ve tapuya tescil edildiğini, davacının taşınmazda hak sahibi olması halinde dava tarihine kadar beklemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 14.06.2011 tarihli teknik bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen 1.819,92 m2 yüzölçüme sahip yerin Hazine üzerindeki tapu kaydının iptaline ve davacı adına tesciline karar verilmiştir. Hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Toplanan deliller; tüm dosya kapsamından; dava konusu 112 ada 78 parsel ham toprak vasfı ile senetsizden, 11.12.2003 tarihinde Hazine adına tespit edilmiştir. Tutanak itirazsız olarak 16.04.2004 tarihinde kesinleşmiş ve aynı tarihte Hazine adına tapuya tescil edilmiştir. Yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıklar; dava konusu taşınmazın öncesinde davacının babasına ait iken ölümünden sonra davacıya düştüğünü açıklamışlardır. Ancak dosyada bulunan hava fotoğraflarının dava tarihi itibariyle, uyuşmazlığın çözümünde yeterli olmadığı gibi uygulaması da usulüne uygun değildir.
Bilindiği üzere bir arazinin kullanım süresi ve niteliğini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının tespit tarihinden önceki yıllara ait en az iki ayrı ilişkin olması gerekir. Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit tarihinden geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait (1970-1980 yılları arası) en az iki farklı tarihe ait stereoskopik hava fotoğraflarının dosyada yer almış olması ve bu fotoğrafların stereoskopla üç boyutlu olarak incelenmesi gerekir. Ayrıca, stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde, arazinin üç boyutlu görüleceği, taşınmazın sınırlarının belirlenebileceği ve bu amaçla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılabileceği görülecektir.
Mahkemece yapılacak iş; ziraat mühendisi, kadastro fen bilirkişisi, jeodezi ve fotoğrametri mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle yukarıdaki açıklamalar gereğince iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının bulunup bulunmadığının usulüne uygun şekilde Harita Genel Komutanlığından sorularak getirtilmeli, stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazın niteliği ve kullanım süresinin ne zaman başladığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi sözleri, bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazın niteliği ve tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihi ile süresi ayrı ayrı tespit edilmeli ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca ulaşılması gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Ayrıca 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi hükmüne göre; zilyetliğin bu Kanunda yazılı belgelerden birisi ile ispatı yoluna gidilmeyen hallerde, zilyedin aynı çalışma alanı içinde kazanabileceği miktar sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönümü geçmeyecektir. Mahkemece Tapu Sicil Müdürlüğünden gerekli araştırma yapılmış ise de belgesizden edinilen taşınmazlar olup olmadığı mahkeme Yazı işleri Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğünden sorulmamıştır. Belgesizden edinilen taşınmaz bulunup bulunmadığı o yer Hukuk Mahkemeleri Yazı işleri Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğünden sorularak ve davacı adına belgesizden tespit veya hükmen tescil edilen taşınmazlara ait tutanaklar ile hüküm dosyalarının getirtilerek 3402 sayılı Yasanın 14. maddesindeki limitlerin göz önüne alınmamış olması da doğru değildir.
Sonuç: Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05.04.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy