(6100 S. K. m. 240, 243, 259, 261, 290, Geç. m. 3) (1086 S. K. m. 258) (3402 S. K. m. 14)
Dava: F. B. ile Hazine ve Güvenli Köyü Tüzel Kişiliği aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair Ağrı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 20.07.2010 gün ve 395/258 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, kendisine ait 128 ada 4 ve 124 ada 111 parsel sayılı taşınmazların kadastro sırasında davalı köy adına mera vasfı ile tespit ve tescil edildiğini bildirerek mera sınırlandırmasının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, dava konusu yerlerin Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olup zilyetlikle kazanılamayacağını bildirerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı köy tüzel kişiliği temsilcisi dava konusu yerlerin davacıya ait olduğunu bildirmiştir.
Mahkemece, davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanma koşullarının oluştuğundan davanın kabulüne, 128 ada 4 ve 124 ada 111 nolu parsellerin tapularının iptaliyle davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir. Hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu 128 ada 4 parsel; 13.02.2006 tarihinde, arsa vasfı ile davalı Güvenli Köyü Tüzel Kişiliği adına tespit edilmiş, tutanağa yönelik itiraz üzerine Ağrı Kadastro Mahkemesi'nin 2006/331 Esas, 2007/177 Karar sayılı ilamı ile köy halkına ait mera olduğu gerekçesi mera olarak sınırlandırılmıştır. Adı geçen mahkeme dosyasında davacı kişi taraf durumunda bulunmuyor ise de, söz konusu davada taşınmazın niteliği usulüne uygun şekilde mera olarak tespit edildiğinden, davamız açısından ve davacı aleyhine kuvvetli delil niteliğindedir. Davacı tarafından aynı derecede bir delil ibraz edilmediğine göre bu yerin mera olarak kabulü ile davanın reddi yerine kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir.
Dava konusu 124 ada 111 parsele yönelik temyiz itirazlarına gelince; taşınmaz 13.02.2006 tarihinde Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ekonomik yarar sağlanması mümkün yerlerden olduğu belirtilerek taşlık vasfı ile Hazine adına tespit edilmiştir. Tutanağın itirazsız olarak kesinleşmesi ile 28.07.2006 tarihinde Hazine adına tescil edilmiştir. Mahkemece 09.06.2010 tarihinde mahallinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar; taşınmazın davacıya atasından ve dedesinden intikal ettiğini, üzerinde 30-40 yıllık elma ağaçlarının bulunduğunu, taşlık vasfında olmadığını bildirmişlerdir. Ne var ki, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir. Şöyle ki, öncelikle davacının babası, annesi ve kardeşlerini gösterir nüfus kayıt örneğinin nüfus müdürlüğünden, davaya konu taşınmaza komşu aynı ada 112, 121, 122, 109 ve 77 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydı ile tapu kaydına esas teşkil eden kadastro tutanakları ve dayanak (tapu ve vergi kayıtlarının) belgelerinin tapu sicil müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulması, yeniden yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve davacı tanıklarının 6100 sayılı HMK.nun 243 ve 240 (1086 sayılı HUMK m. 258). maddeleri uyarınca keşif mahalline davetiye ile çağrılmaları, uyuşmazlığın taşınmazın aynına ilişkin olması nedeniyle HMK.nun 259 ve 290/2. maddeleri gereğince yerel bilirkişi ve tanıkların mümkün olduğunca taşınmaz başında dinlenmeleri, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde yüzleştirme yapılarak çelişkinin giderilmeye çalışılması (HMK.nun 261. maddesi), taşınmazın hangi tarihten beri kimin zilyetliğinde olduğu ne şekilde kullanıldığının araştırılması, komşu parsellere revizyon gören tapu ve vergi kayıtlarından yararlanılarak taşınmazın niteliğinin belirlenmesi, imar-ihyası gereken yerlerden ise kim tarafından ne şekilde hangi tarihte imar-ihyasına başlanıp hangi tarihte bitirildiğinin ve imar ihya ile kazanılacak yerlerden olup olmadığının göz önünde tutulması gerekmektedir.
Öte yandan; davacı ve babası hakkında, babasının ölü olması halinde ölüm tarihine göre belirlenecek kişiler bakımından 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi gereğince, miktar araştırmasının yapılması, belgesizden taşınmaz edinip edinmediklerinin Tapu Sicil ve Kadastro Müdürlüklerinden sorulması, zilyetliğe dayalı olarak açılan tescil davalarına ait dosyaların bulundukları mahkemelerden getirtilerek miktar sınırlamalarının göz önünde bulundurulması gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve kanuna aykırı görülen mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK. nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 29.12.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy