(2004 S. K. m. 96, 366)
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup, hükmün duruşma yapılması suretiyle Yargıtayca incelenmesi davalı üçüncü kişiler vekilleri tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 17.03.2020 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmaya son verilerek, karar için belirlenen 02.06.2020 tarihinde dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR
Davacı alacaklı vekili, üçüncü kişi ...nin ortağının, borçlu şirket ortağı Abdurrahman’ın eşi olduğunu, anılan şirketin borcun doğumundan sonra kurulduğunu, haciz mahallindeki bilgisayarlarda borçlu şirkete ait belge bulunduğunu, diğer üçüncü kişi ....nin haciz uygulanan adresle bağı olmadığını açıklayarak, davanın kabulü ile üçüncü kişilerin istihkak iddiasının reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı üçüncü kişi ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; hacze konu malların diğer üçüncü kişi ....den kiralandığını, mahcuzların ....ne ait olduğunu savunmuştur.
Davalı üçüncü kişi ... Kağ. Kır. Bilg. Büro Mak. Tiz. Ltd.Şti vekili, hacze konu menkulleri 13.06.2015 tarihinde borçludan satın aldığını, bedelinin ödendiğini, müvekkilinin ticari faaliyetini sürdürürken kullandığını, ihtiyacın azalması nedeni ile 02.12.2015 de diğer üçüncü kişiye kiraladığını, kira bedelinin ödendiğini savunmuştur.
Mahkemece, üçüncü kişi ....nin haciz adresi ile ilgisinin bulunmadığı, onun yönünden istihkak iddiasının samimi olmadığı, diğer üçüncü kişi ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. yönünden ise, borçlu şirketle ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. arasında organik bağ olduğu, haciz mahallinde borçlu şirkete ait çok sayıda belge bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı üçüncü kişiler ... Kağ. Kır. Bilg. Büro Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, alacaklının İİK’nin 99. maddesine dayalı istihkak iddiasının reddi talebine ilişkindir.
Davalı üçüncü kişi ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi, mahcuz malların diğer davalı üçüncü kişi ....ne ait olduğunu beyan ederek, kiracılık sıfatına dayalı olarak istihkak iddiasında bulunmuştur.
İİK'nin 96/1. maddesinde, üçüncü kişinin haczedilen mal ve hak üzerinde mülkiyet veya rehin hakkına dayanarak istihkak iddiasında bulunabileceği öngörülmüştür. Gerek doktrinde ve gerekse Yargıtay uygulamasında “mülkiyet ve rehin hakları” sözcüklerinin sınırlandırıcı anlam taşımadığı, ayrıca sınırlı ayni haklara, tapuya şerh verilmiş kişisel haklara, hapis hakkına, mülkiyeti muhafaza sözleşmesine, intifa hakkına dayanarak da istihkak iddiasında bulunulabileceği kabul edilmektedir.
Ancak somut olayda, davalı üçüncü kişi ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ve vekili gerek davaya konu haciz sırasında gerekse de yargılama safahatındaki beyanlarında, hacze konu makinelerin kiralandığını beyan etmiştir. O halde Mahkemece, davalı ...nin mülkiyete dayalı istihkak iddiasında bulunmadığı kiracılık sıfatına dayalı istihkak iddiasının ise geçerli olmadığı nazara alınarak, davalı ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. yönünden pasif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken esastan reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.
Öte yandan; Mahkemece, davalı üçüncü kişi ... Kopyalama Kağ. Kır. Bilg. Büro Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin haciz yapılan adresle ilgisinin bulunmadığı, istihkak iddiasının samimi olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme yeterli olmamıştır. Davalı üçüncü kişi ... Kopyalama Kağ. Kır. Bilg. Büro Mak. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin dilekçesinde delil olarak ileri sürdüğü faturaların dip koçanları ile davalı üçüncü kişi ... Kopyalama Kağ. Kır. Bilg. Büro Mak. San. Tic. Ltd. Şti. ve borçlunun tutması zorunlu ticari defterlerin getirtilerek makine mühendisi ve mali müşavir bilirkişilerden oluşacak bilirkişi heyetine inceleme yaptırılmak sureti ile haczedilen mahcuzların davalının dayandığı faturalarda belirtilen menkuller olup olmadığı, faturanın davalı üçüncü kişinin ticari defterlerine işlenip işlenmediği, işlenmişse bu defterlerin usulune uygun tutulup tutulmadığı, açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığı hususlarının yapılan ödemeler ve banka kayıtları da dikkate alınarak açıklığa kavuşturulması, bu doğrultuda elde edilen bilgilerin dosyada bulunan diğer delillerle birlikte değerlendirilerek, oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı üçüncü kişilerin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün İİK'nin 366. ve HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca İİK'nin 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 02.06.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)