(2004 S. K. m. 33) (6098 S. K. m. 139) (YHGK. 12.10.1994 T. 1994/12-251 E. 1994/593 K.)
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
... vekili, müvekkilinin ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2007/210 Esas, ... 12. İcra Müdürlüğü'nün 2006/4946 Esas ve 2007/727 Esas sayılı takip dosyalarındaki borçlarının ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2013/3615 Esas sayılı takip dosyasındaki alacağından takas mahsubunu, alacaklı olduğu ... 6. İcra Müdürlüğünün 2013/3615 Esas sayılı dosyada talep ettiklerini, taleplerinin müdürlükçe reddedildiğini beyanla anılan ret kararının kaldırılmasını, alacaklar hakkında takas mahsup işlemi yapılmasını istemiştir.
Mahkemece talebin kabulüne, ... 6. İcra Müdürlüğünün 2013/3615 Esas sayılı dosyasından 23.07.2013 tarihli takas mahsup talebinin reddine dair verilen kararın iptaline karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı ... vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
HGK'nun 12.10.1994 tarih ve 1994/251-593 sayılı kararında da benimsendiği üzere İcra Mahkemesi'nin yargılama usulü gözönünde tutularak takas iddiası takip hukuku bakımından değerlendirilebilir.
Buna göre, ilamlı takipte takas (yani borçlunun alacaklıdan olan karşılık alacağı ile borcunu takas ettiğini bildirmesi de) 33. madde anlamında itfa terimine dahildir.
Bir başka anlatımla borçlu, alacaklıdan olan karşılık alacağı ile borcunu takas ettiğini bildirerek İİK.nun 33. maddesine göre icranın geri bırakılmasını isteyebilir. Bu durumda borçlunun takas ettiğini bildirdiği karşılık alacağını yetkili merciilerce res'en düzenlenmiş veya imzası alacaklı tarafından ikrar olunmuş bir belge ile ispat etmesi gerekir (İİK m. 33).
Takas için ileri sürülen alacak aynı (alacaklının takibe konu yaptığı) ilamda tespit edilmiş ise veya başka bir mahkeme ilamında (yahutda kesinleşen bir takip ile) tespit edilmişse, borçlu karşılık alacağını ispat (m.33/1, 2) etmiş sayılır.
Borçlunun karşılık alacağı ilama veya yukarıdaki (33/1) belgelere dayanmamakla beraber icra mahkemesinde alacaklı tarafından ikrar edilirse borçlu bu ikrar ile de alacağını ispat etmiş olur.
Buna karşılık takas için ileri sürülen alacak alacaklı tarafından inkar edilirse (yani çekişmeli) ise İcra Mahkemesi borçlunun takas itirazını reddetmelidir. Her ne kadar TBK.nun 139/II maddesine göre çekişmeli alacak için de takas ileri sürülebilir ise de İ.İ..... madde 33/1 deki belgelerden biri ile ispat edilemeyen bir karşılık alacağa dayanarak ileri sürülen takas takip hukuku yönünden madde 33 anlamında itfa sayılamaz (Prof Dr. Baki Kuru İcra İflas Hukuku El Kitabı S. 946-947).
Somut olayda, takas talep eden ..., takas talebinde bulunduğu ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2013/3615 Esas sayılı dosyasının alacaklısı konumunda olup takas (itfa) iddiası bu dosya üzerinden yapılamayacağından, alacaklı ...'ın takas isteminin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde talebin kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz eden davalılara iadesine, 13.11.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)