(3402 S. K. m. 14, 18)
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabul, ... Belediyesi yönünden pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olup, hükmün davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
KARAR
Davacı; ... ili, ... ilçesi, 104 ada 199 parselde kayıtlı takriben 4000 m2'lik sulu tarla vasfındaki taşınmazda mirasçılar arasında rızai taksim yapıldığını, dava konusu taşınmazın 1/2 hissedarı olduğunu, hissesine vaki 2000 m2' lik kısmı kendisinin kullandığını, kadastro tespit çalışmaları sırasında dava konusu yerin zuhulen Hazine adına kayıt ve tescilinin yapıldığını, 104 ada 199 parselde kayıtlı taşınmazın tapusunun iptali ile rızai taksim sonucu 1/2 oranındaki hissesine vaki takriben 2000 m2'lik kısmının kendi adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Belediyesi vekili; kadastro sonrasında davacının kadastro tutanaklarına ait sınırlandırma ve tespitlere karşı hiçbir şekilde itiraz etmediğini, bu sebepten dolayı belirlenen sınırların kesinleştiğini, yine taşınmazın zamanaşımı ile kazanılabilecek yerlerden olup olmadığı ve imar ihya ile de olsa iktisap edilip edilemeyeceğinin, zilyetlik hususunun kesintisiz ve ihtilafsız bulunup bulunmadığının, yine taşınmazın mera ya da orman vs yerlerle ilgisinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalı Hazineye izafeten ... davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, davaya konu taşınmazın öncesinde bir bütün olarak davacı ...'in babası ...'e ait olduğu, ...'in nizalı yeri arpa ve buğday ekmek suretiyle kullandığı, vefatından sonra taksim ile davaya konu taşınmazın 1/2'sinin ...'e intikal ettiği, ...'in de kendine kalan kısmını buğday ve arpa ekmek suretiyle kullanmaya devam ettiği, yine davacının 15-20 yıl önce taşınmazın bulunduğu yerden göçtüğü ancak davaya konu taşınmazı kiralayarak üzerindeki zilyetlik hakkını devam ettirdiği, aynı şekilde kiralayanların da arpa ve buğday ekerek taşınmazı kullanmaya devam ettikleri, yapılan keşif sonrasında aldırılan ziraat mühendisi raporunun da davacının iddialarını destekler nitelikte bulunduğu gerekçesiyle, davanın ... bakımından pasif husumet yokluğundan reddine, fen bilirkişilerince düzenlenen raporda ... ilçesi, ... mahallesi 104 ada 199 parselde A harfiyle sınırları yeşil renkli olarak gösterilen 2475,03 m2’lik kısmın tapusunun iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, kadastro öncesi nedenlere dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
Dosya kapsamından, tanık ve mahalli bilirkişi beyanları doğrultusunda Mahkemece kabul edilen hususların yanında, dava konusu 104 ada 199 parsel sayılı taşınmazın 31.01.2006 tarihinde kesinleşen kadastro sonucu 3402 sayılı Kanunu'nun 18. maddesine göre ham toprak vasfıyla 36.685,84 m2 olarak Maliye Hazinesi adına tescil edildiği, gerekçede davacının babası olarak bahsedilen ... ...’in aslında ...’nin kayınpederi olduğu, veraset ilamına göre de; davacı ...’nin 1993 yılında ölen eşi ... ...’in mirasçısı olduğu, kadastro sırasında ... adına ... mahallesinde senetsizden zilyetliğe dayalı 101/18, 101/30, 103/35, 104/54, 104/84, 105/36, 105/53, 107/39, 105/42, 106/116, 108/8, 108/9, 113/3, 139/36, 139/37 parsel sayılı taşınmazların tespitinin yapıldığı ve tescil edildiği, öte yandan ziraat bilirkişisince düzenlenen raporda; 104 ada 199 parsel içerisinde bulunan dava konusu bölümün dava dışı Hazineye ait bölümle toprak yapısı benzerliği olmadığı, üzerinde 4 adet erik ağacı bulunduğu, taşınmazın emek ve para sarfedilerek imar ve ihya edildiği, 2. sınıf tarım arazisi vasfında olduğunun belirtildiği, davacı tanıklarının da davaya konu yer ile Hazine’nin alakasının olmadığı, bu taşınmaza komşu taşınmaz mera olduğu için burasının da Hazine adına tescil edilmiş olabileceğini beyan ettikleri anlaşılmaktadır.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir. Öncelikle kadastro tespit tarihinden 15, 20 ve 25 yıl öncesine ait farklı evrelerde çekilmiş hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulması, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve fen bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümünün geçmişteki ve şimdiki niteliği, üzerindeki bitki örtüsü, ne kadar süredir tarım arazisi olarak kullanıldığı, taşınmazın toprak yapısıyla ilgili ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli, fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe elverişli krokili raporlar alınması, yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmaz bölümünün öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi ve tespit tarihine kadar davacı yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin eklemeli zilyetlik hükümleri de gözetilerek dolup dolmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması, hava fotoğraflarının jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisine incelemesi yaptırılarak; çekişme konusu taşınmaz bölümünün hava fotoğraflarında göstertilmesi, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılması, keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadelerinin bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmesi, ayrıca davacı murisinin de kadastro tespitiyle edinmiş olduğu taşınmazların yüzölçümü miktarının belirlenmesi ve 3402 sayılı Kanunu'nun 14. maddesindeki edinme sınırını geçip geçmediğinin saptanması suretiyle iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulması doğru olmamıştır.
SONUÇ: Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 10.02.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi. (¤¤)