(4721 S. K. m. 713) (1086 S. K. m. 438, 440)
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
Davacı vekili, 31, 43 ve 98 parsellerin ½ oranındaki payının, babası tarafından 24.06.2004 tarihinde tapuda vekil edenine hibe suretiyle edinildiğini, ancak taşınmazların tamamının yaklaşık 40-50 yıldır malik sıfatıyla nizasız fasılasız önce babası ... tarafından, sonrasında da kendisi tarafından eklemeli olarak zilyet edildiğini, diğer ½ pay sahibi ... kızı ...’ın 21.05.1967 tarihinde öldüğünü açıklayarak, TMK'nin 713/2. maddesi hükmü gereğince ... adına bulunan ½ paya ait tapu kaydının iptali ile vekil edeni adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, dava konusu taşınmazların yarı oranındaki payının maliki ...’nın öldüğü tarihte vekil edeninin 12 yaşında olup, mirasçı olduğunu bilmesinin mümkün bulunmadığını, akabinde de memuriyeti sebebiyle taşınmazlardan haberdar olamadığını, davacının tüm bunları bildiğini, kötüniyetli olduğunu, kaldı ki davacının 2004 yılında taşınmazları edindiğinden TMK'nin 713/2. maddesi şartlarının da oluşmadığını açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, TMK'nin 713/2. maddesinde belirtilen “ölmüş ya da” ibaresinin 23.07.2011 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 17.03.2011 tarihli ve 2009/58 Esas, 2011/52 Karar sayılı Anayasa Mahkemesinin kararı ile iptal edildiğinden, derdest olan eldeki davaya da uygulanmasının gerektiği ayrıca malikinin de kim olduğunun bilindiği, buna göre TMK'nin 713/2. maddesinde belirtilen kazanma koşullarının davacı yararına oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 2014/8022 Esas, 2014/9234 Karar sayılı ilamı ile, davanın TMK'nin 713/2. maddesinde belirtilen ölüm sebebine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin olduğu, TMK'nin 713/2. fıkrasında yer alan ''...ölmüş...'' sözcüğünün Anayasa Mahkemesinin 17.03.2011 tarihli ve 2009/58 Esas, 2011/52 Karar sayılı kararıyla iptaline, bu sözcüğün uygulanmasından doğacak sonradan giderilmesi güç veya olanaksız durum ve zararların önlenmesi ve iptal kararının sonuçsuz kalmaması için kararın Resmi Gazetede yayımlanacağı güne kadar yürürlüğünün durdurulmasına 17.03.2011 tarihinde karar verildiği, somut olaya gelince; TMK'nin 713/2. fıkrasında açıklanan üç ayrı hukuki sebepten biri olan ''...ölmüş...'' sözcüğünün Anayasa Mahkemesince iptalinden sonra elde bulunan veya açılacak olan davalara etkisinin ne olacağı üzerinde durulması gerektiği, Anayasa Mahkemesince yürürlüğün durdurulması kararının verildiği 17.03.2011 tarihinden önce dava açanlar (eldeki davalar) ile açmayanlar bakımından 20 yıllık kazanma süresi ve 2. fıkrada açıklanan maliki 20 yıl önce ölmüş olan kişi bakımından söz konusu süreler dolmuş ise bunlar açısından kazanılmış (müktesep) hakkın kabul edilip edilmeyeceğinin değerlendirilmesi gerektiği, TMK'nin 713/5. fıkrasına eklenen ibare ile mülkiyet hakkının tüm kazanma koşullarının oluşması ile 20 yıllık kazanma süresinin dolduğu anda kazanılacağı açıklandığına ve bu konuda hiçbir duraksama söz konusu olmayacağına göre az önce açıklanan durumlar bakımından kazanılmış hakkın varlığının kabulü gerektiği, Anayasa Mahkemesinin verdiği iptal kararıyla birlikte 17.03.2011 tarihinde aynı zamanda; ''...Kararın Resmi Gazete'de yayımlanacağı güne kadar yürürlüğünün durdurulmasına'' karar verildiği, yürürlüğün durdurulması kararının verildiği 17.02.2011 tarihinden önce açılmış bulunan davalar bakımından maliki 20 yıl önce ölmüş ve o tarihten dava tarihine veya kayıt maliki adına bulunan tapu kaydının intikal gördüğü tarihe kadar diğer kazanma koşullarının yanında 20 yıllık kazanma süresi de dolmuş ise, bu tür davalar bakımından kazanılmış (müktesep) hakkın kabulü gerektiği, somut olayda, davanın görülebilmesi için öncelikle taraf teşkilinin sağlanması gerektiği, davacının dava dilekçesinde TMK'nin 713/2. maddesinde yer alan ölüm sebebine dayandığına göre, öncelikle kayıt malikinin dosya arasında yer alan veraset belgesindeki mirasçılarına davanın yöneltilmesi için davacıya süre ve imkan tanınması, davanın bu mirasçılara yöneltilmesi, taraf teşkilinin bu suretle sağlanması, yanların delillerinin toplanması, olayda, TMK'nin 713/2. maddesindeki olumlu olumsuz koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olmasının doğru olmadığına işaret edilerek bozma kararı verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kabulü ile 106 ada 50 parsel (Eski 43 parsel),106 ada 51 parselde (Eski 31 parsel), 114 ada 18 parselde (Eski 98 parsel) kayıtlı tarla vasıflı taşınmazların davalıların murisi ... adına kayıtlı olan 1/2 paya ait tapu kaydının iptali ile davacı ... ve ... oğlu davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davalı ... vekilinin aşağıda belirtilen hususlar dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dava TMK’nin 713/2. fıkrasında yer alan, “…maliki 20 yıl önce ölmüş…” hukuki sebeplerine dayalı olarak açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.
TMK’nin 713/2. maddesindeki yollama nedeniyle bu tür davaların aynı maddenin diğer fıkralarında yazılı koşullara tabi olması gerektiği sonucuna ulaşılır. Aynı maddenin 3. fıkrasındaki “tescil davası” sözcüğünün 1. ve 2. fıkraya göre açılacak davaları kapsadığının kabulü gerekir. (Yargıtay HGK’nin 17.02.2010 tarihli ve 2010/8-58 Esas, 2010/78 Karar, M.R.Karahasan–İ. Özmen, Zilyetlik-Tescil-Tapu İptali Davaları, 1983-sh;1451). Buna göre, iptal ve tescil isteği nedeniyle davada taraf durumunu almış bulunan kayıt malikinin mirasçıları bakiye harç, avukatlık ücreti ve diğer yargılama giderlerinden sorumlu tutulamaz. Bu durum karşısında eksik harcın davacıdan alınmasına, tüm yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve davacı yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken bu husus gözden kaçırılarak davalılar aleyhine harç, yargılama gideri ve avukatlık ücreti yükletilmiş olması da usul ve yasaya aykırıdır.
Ne var ki; bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hükmün 3,4 ve 7. fıkralarının HUMK'un 438/7 maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
Sonuç: Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile, hükmün üçüncü fıkrasındaki “....(Davalı ... 1/3 oranında sorumlu olmak üzere) davalılardan ....” kelimesinin hüküm fıkrasından çıkarılmasına, yerine “.... davacıdan ....” kelimesinin yazılmasına, hükmün dördüncü fıkrasındaki “....davalılardan(davalı ... hariç olmak üzere) alınarak davacıya ödenmesine” ibarelerinin hüküm fıkrasından çıkarılmasına, yerine “.... davacı üzerinde bırakılmasına ....” kelimesinin yazılmasına, hükmün 7. fıkrasının hükümden çıkarılmasına, yerine “Davanın niteliği gereği, davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına” cümlesinin yazılmasına, 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 438/7. fıkrası gereğince hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 15.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)