(1086 S. K. m. 428, 440)
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, ecrimisil davasında davalı ... yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
Davacılar vekili, 2011/312 Esas sayılı dosya ile birleşen ve yargılama sonunda tefrikine karar verilen, 2011/593 Esas ve 2011/610 Esas sayılı dosyalarında, vekil edenlerinin 13672 ve 13673 parsel sayılı taşınmazların hissedarları olduğunu, davalının 1994 yılından sonra başlattığı yol genişletme, otoyol ve yan yolların yapılması çalışması sırasında, dava konusu taşınmazların bir bölümüne yol yapmak suretiyle fiilen el koyduklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, son beş yılın ecrimisil bedelinin tahakkuk ettiği süreden başlayarak faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, sorumluluğun Karayolları Genel Müdürlüğünde olduğunu belirterek, idareleri açısından davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ... vekili, vekil edeni idarenin dava konusu yere el atmadığını, dava konusu yerin civarında bulunan tüm yollar için istimlak yaptığını ve bu yolla ilgili inşaat çalışmalarını da istimlak hudutları dahilinde yaptığını, bunun haricinde herhangi bir inşaatı ve el koyması olmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, birleşen 2011/610 Esas sayılı dava yönünden ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına karşı açılan dava atiye terk edildiğinden bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına, Karayolları Genel Müdürlüğüne karşı açılan davada davacıların davasının kabulü ile, 19.032,24 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile 2011/610 Esas sayılı dosyasının davacılarına veraset belgelerindeki hisseleri oranında ödenmesine, birleşen 2011/593 Esas sayılı dosyada, davalı ... Başkanlığına karşı açılan dava atiye terk edildiğinden bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı ... Müdürlüğüne karşı açılan davada, davacıların davasının kabulü ile; 31.842,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Müdürlüğünden tahsili ile 2011/593 Esas sayılı dosyasının davacılarına veraset belgelerinde hisseleri oranında ödenmesine karar verilmesi üzerine hüküm davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1.Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesinde,
Dava, ecrimisil isteğine ilişkindir.
Tüm dosya içeriği ve toplanan delillerden, dava konusu 13672 ve 13673 parsel sayılı taşınmazların yol niteliğinde davacılar murisleri ..., ... ve dava dışı malikler adına tapuda kayıtlı olduğu, ... mirasçıları tarafından 09.05.2011 tarihinde ... Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/312 Esasında aynı parsellerle ilgili kamulaştırmasız el atma nedeni ile tazminat davası açıldığı, (eldeki dava, bahsi geçen dosya ile birleştirilmesine karar verildikten sonra hükümle tefrik edilen 2011/610 Esas sayılı dosya ve aynı dosya ile birleştirilen 2011/593 Esas sayılı dosyalar olmakla) 26.11.2013 tarihli karar ile, dava konusu parsellerin A harfi ile gösterilen 1027,12 m2’lik kısmının yol olarak, B harfi ile gösterilen 1319,65 m2 lik kısmının yeşil bant alanı olarak, C harfi ile işaretli 1506,31 m2’lik alanlın yol olarak kullanıldığından bu alandaki davacılar murisi ...’a ait hissesinin tapusunun iptali ile ... lehine tapuya terkinine ve davacılar lehine tazminata hükmedildiği, yine, davacılar murisi ... mirasçıları tarafından, 22.04.2011 tarihinde Ümraniye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/264 Esasında aynı parsellerle ilgili kamulaştırmasız el atma nedeni ile tazminat davası açıldığı, 04.06.2012 tarihli kararla, dava konusu parsellerdeki davacılar murisi ...’ye ait hissenin iptali ile yol olarak terkinine ve davacılar lehine tazminata hükmedildiği anlaşılmaktadır.
Yapılan yargılamada, davalı İdarenin tarafların paydaşı olduğu taşınmaza yol yaparak müdahale ettiği belirlenmek suretiyle ecrimisile hükmedilmesinde kural olarak bir isabetsizlik yoktur. Zira, kamulaştırma kararı alınmadan veya kamulaştırma işlemlerini tamamlamadan taşınmaza el koyan idarenin haksız işgalci konumunda olacağı sabittir.
Bununla birlikte, HGK'nin 19.09.2019 tarihli ve 2017/1-1273 Esas, 2019/911 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, kamulaştırmasız elatma nedeniyle taşınmaz mal malikinin, idarenin bu fiili durumuna razı olup, bedeli mukabilinde taşınmazın mülkiyetini idareye devretme iradesini ortaya koyduğu, eş söyleyişle kamulaştırmasız el koyma karşılığının tahsili talebiyle dava açtığı tarihe kadar idarenin taşınmaza elatması haksız fiil niteliğindedir. Sonuç olarak kamulaştırmasız elatma nedeniyle mal sahibi, taşınmazın dava tarihindeki değerini isteyebileceği gibi, ecrimisil de isteyebilir. Ancak kamulaştırmasız elatma nedeniyle tazminat davasından sonraki dönem için ecrimisil istenemeyeceği kuşkusuzdur.
Somut olayda, Mahkemece, dava tarihi olan 30.09.2011 tarihinden geriye doğru 5 yıllık (30.09.2006-30.09.2006) ecrimisile hükmedilmiş ise de, bu görüşe katılma olanağı bulunmamaktadır. Şöyle ki, Mahkemece, az yukarıda açıklanan ilke ve esaslara aykırı olarak, kamulaştırmasız elatma nedeniyle tazminat davalarının açıldığı tarihten sonrası içinde ecrimisil hesaplanmıştır. O halde, Mahkemece yapılması gereken iş, birleşen 2011/610 Esas sayılı dosya davacılarının (... mirasçıları) kamulaştırmasız el koymaya ilişkin açtıkları davanın tarihi olan 09.05.2011 tarihi ile birleşen 2011/593 Esas sayılı dosya davacılarının ( ... mirasçıları) kamulaştırmasız el koymaya ilişkin açtıkları davanın tarihi olan 22.04.2011 tarihine kadar hesaplanan ecrimisile hükmetmek olmalıdır. Mahkemece, yanılgılı değerlendirmeyle dava tarihinden geriye doğru beş yıllık dönem için ecrimisile hükmedilmesi doğru olmadığından hükmün açıklanan bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan kararın (2) sayılı bentte açıklanan nedenle 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle reddine, taraflarca HUMK'un 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 16.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)