(4721 S. K. m. 320) (Koruyucu Aile Yönetmeliği m. 20, 22)
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Muğla Aile Mahkemesinin 05/12/2017 tarihli ve 2017/490 Esas, 2017/709 sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, Mahkeme hükmüne karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, bu kez davacı vekilince Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Dava dilekçesinde, davacının koruyucu aile olarak davalı kurumdan ... ve ... kardeşleri teslim aldığı, küçüklere çok iyi şekilde baktıkları, ancak FETÖ/PDY terör örgütü ile hiçbir ilişkisi olmadığı halde çalıştığı kurumdan ihraç edilmesi üzerine koruyucu aile sözleşmesinin iptal edilerek çocukların kurum tarafından teslim alındığı ileri sürülerek koruyucu aile sözleşmesinin iptalinin kaldırılarak küçüklerin davacıya iadesi istenmiş; Mahkemece, Koruyucu Aile Yönetmeliği gereği koruyucu aile komisyonu tarafından sosyal inceleme raporları çerçevesinde değerlendirme yapılarak koruyucu ailenin çocuğa uygun olup olmadığı, hangi çocuğun hangi aileye koruyucu aile olarak yerleştirileceği, koruyucu aile sözleşmesinin imzalanması ve iptali konularının davalı kurumun yetkisi dahilinde olduğu ve kurumun yetkisi dahilinde usül ve yasaya uygun olarak koruyucu aile sözleşmesini sonlandırdığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Davanın reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davacı vekilince istinaf isteminin esastan red kararı temyiz edilmiştir.
Dava, davalı idare tarafından koruyucu aile sözleşmesinin iptaline dair kararın kaldırılması ve bu kapsamda bakım sözleşmesi ile bakılan küçüklerin davacıya iadesi istemine ilişkindir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 02.7.2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle değişik 320.maddesi gereği küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetlerinin, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılacağı, aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususların yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
10.7.2018 tarihli ve 30474 sayılı R.G'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereği Evlat edindirme ve koruyucu aile hizmetlerini koordine etmek görev ve yetkisi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne verilmiştir.
Koruyucu Aile Yönetmeliğinin "Çocuğun geri alınması" başlıklı 20.maddesi gereği Koruyucu aile yanına yerleştirilen çocuk, aşağıdaki durumların tespiti halinde yerleştirmede izlenen usulle geri alınacağı Buna göre;
"a) Koruyucu ailenin 15 inci maddede belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesi./b) Çocukla koruyucu aile arasındaki sağlıklı iletişimin yapılan mesleki çalışmalara rağmen kurulamaması veya devam ettirilememesi./c) Koruyucu aile tarafından çocuğun istismar edildiğinin tespit edilmesi./ç) Koruyucu ailenin, çocuğun öz ailesi ile ilişkilerini zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunduğunun ve bu doğrultuda ifadeler kullandığının belirlenmesi./d) Çocuk için hizmetten beklenen yararın gerçekleşmediğinin yapılan izlemelerde tespit edilmesi./e) Çocuğun koruyucu aileye yerleştirilme nedeninin ortadan kalkması./f) Çocuğun yararlanacağı hizmet modelinin değişmesi veya koruma kararının kaldırılması./g) Koruyucu ailenin herhangi bir nedenle hizmet vermekten vazgeçmesi. " olarak sayılmıştır. Aynı yönetmeliğin "Koruyucu aile statüsünün iptali" başlıklı 22.maddesinde; "a) Çocuğu ihmal ve istismar ettiğinin, kötü muameleye maruz bıraktığının belirlenmesi./b) Sosyal ilişkileri açısından toplumun norm ve değerlerine aykırı düşen davranışlarının gözlenmesi./c) Fizik ve ruh sağlığının, çocuğun bakımını etkileyecek derecede bozulmuş olduğunun Devlet ya da üniversite hastanelerince doktor raporu ile belirlenmesi./ç) 8 inci maddenin dokuzuncu fıkrasının (d) bendine göre sahip olduğu şartı yitirmesi./d) Mesleki danışmanlık hizmeti ve yönlendirmelere uygun davranmaması./e) Geçici koruyucu ailenin çocuk yerleştirme önerilerini mazeretsiz olarak üç kereden fazla kabul etmemesi." durumların tespiti halinde koruyucu aile statüsü iptal edileceği düzenlenmiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de; koruyucu aile sözleşmesinin iptaline dayanak yapılan Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 19.08.2016 tarihli ve 91531 sayılı FETO/PDY kapsamında alınacak tedbirler başlıklı yazısı ve 23.08.2016 tarihli ve 92415 sayılı Evlat Edinme ve Koruyucu Aile Hizmetleri hakkında yazıları ile 08.12.2016-330 tarihli koruyucu aile sözleşmesinin sonlandırılmasına dair Koruyucu Aile Komisyon Kararı'nın dosya içerisinde mevcut olmadığı gibi, yine dosya içerisinde mevcut olmayan ancak UYAP kayıtlarının incelenmesinde davacının FETÖ üyesi olduğuna dair açılan ceza davasında Muğla 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/91 Esas sayılı dosyası üzerinden beraat kararı verildiği, istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ise dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin 2019/245 esas sırasına kaydedildiği ve sonuçlanmadığı anlaşılmıştır.
Buna göre yukarıda açıklanan eksik evrakların getirtilmesi, koruyucu aile sözleşmesinin iptaline dayanak iş bu belgelerin yönetmelik maddeleri ile birlikte değerlendirilmesi ile davacı hakkındaki ceza davasının sonucunun da beklenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda gösterilen nedenlerle yazılı temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi (2.) Hukuk Dairesinin 15.05.2018 tarihli ve 2018/744 Esas, 2018/1147 Karar sayılı istinaf isteminin esastan reddine dair kararının KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi hükmünün 6100 sayılı HMK'nin 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre şimdilik diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, HMK'nin 373/1.maddesi gereği kararın bir örneğinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi (2.) Hukuk Dairesine, dosyanın ise ilk derece mahkemesi Muğla Aile Mahkemesine gönderilmesine, istek halinde peşin harcın temyiz edene iadesine, 19.02.2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)