(1086 S. K. m. 428, 440) (YHGK 27.02.2002 T. 2002/3-131 E. 2002/114 K.)
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
KARAR
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin murisinden kalan 1272 parsel sayılı taşınmazda bulunan dükkanın, davalı tarafından tek başına kullanıldığını, ecrisimil ödemesi için ihtarname gönderildiğini, ödemeyince icra takibi yapıldığını, ancak haksız yere itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptalini, %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde intifadan men şartının oluşmadığını, gönderilen ihtarnamenin kendisine 11.03.2014’te tebliğ edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, ecrimisil alacağına dayalı itirazın iptali davasıdır.
1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1272 parsel sayılı taşınmazın tarafların murisi ... adına kayıtlı olduğu, ...’nın 16.10.2013 tarihinde vefat ettiği, geriye davacı ve davalıyı mirasçı olarak bıraktığı, davacı ve davalının taşınmazda paydaş oldukları anlaşılmaktadır.
Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.
Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.
Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 tarihli ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)
Yukarıda açıklanan ilke ve olgular doğrultusunda somut olaya bakıldığında, davacı paydaşın, ecrimisil isteyebilmesi davaya konu taşınmazdan veya gelirinden yararlanmak isteğini davalı paydaşa bildirmiş olmasına bağlıdır. Davacı tarafından gönderilen Edremit 5. Noterliğinin 12.02.2014 tarihli ve 1314 yevmiye numaralı ihtarnameye göre; “ihtarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde 16.10.2013 tarihinde vefat eden muris babam ...’dan intikal eden işyeriyle ilgili aylık 1.350 TL’den 4 aylık 5.400 TL haksız kullanım bedelinin tarafıma ödenmesi,” davalıya ihtar edilmiş ve davalının beyanına göre ihtarname davalıya 11.03.2014 taeihinde tebliğ edilmiştir. Bu durumda intifadan men şartı 11.03.2014 tarihi itibariyle gerçekleşip, davacı bu tarihten sonraki aylar için ecrimisil isteyebileceğinden, itirazın buna göre iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda 2. bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulüyle, 6100 sayılı HMK’nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 1. bentte açıklanan nedenlerle sair temyiz itirazlarının REDDİNE, HUMK'un 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 29/06/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)