(2863 S. K. m. 9) (3194 S. K. m. 32, 42)
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
Davacı vekili, davalının 528 ada 1 parselde kayıtlı tescilsiz taşınmaz üzerine izinsiz yapı yaptığını, ... Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 29.09.2009 tarihli ve 2461 sayılı kararına rağmen izinsiz uygulamayı kaldırma yönünde bir işlem yapmadığını, söz konusu tescilsiz taşınmazın kentsel sit alanı içinde kalmakta olduğunu açıklayarak, izinsiz yapılaşmanın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı kurumun davacıya ait taşınmazın kaldırılmasını istediğini ancak taşınmazın yıkımı halinde yapının karşılığı olarak davalıya hiçbir şekilde bedel ödemediğini, davalının yasa tarafından korunduğu, davalı aleyhine yıkım kararı verilmesi halinde hem ilgili taşınmazın rayiç bedel üzerinden yapı bedelinin hem de yıkım masraflarının karşılanmasını davacı tarafından ödenmesi talebinde bulunduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece; davacının davasının kabulü ile ... ili Merkez İlçesi ... Mah. 528 ada 1 nolu parselde kayıtlı 17.12.2013 tarihli fen bilirkişisinin raporunda A harfi ile gösterdiği tescilsiz taşınmaz üzerine eklenen 2. katta bulunan betonarme yapının yıkılmasına, 17.12.2013 tarihli ek bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına karar verilmiştir. Hüküm, davalı ... vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.
Dava; yıkım talebine ilişkindir.
Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; çekişme konusu 528 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 2/4 hissesinin davalı ..., 1/4 hissesinin davalı ..., 1/4 hissesinin ... adına tapuda kayıtlı olduğu, davacının çaplı taşınmazda kayıttan ve mülkiyetten kaynaklanan bir hakkı bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda, dava konusu 1 nolu parsel üzerinde 2 katlı betonarme yapı yer aldığı, zemin katının kargir, taşınmazın üst katının tamamının betonarme olduğu, taşınmazın ... Kültür Tabiat Varlıkları Koruma Kurulunun 13.05.1993 tarihli ve 1239 sayılı kararı ile onaylı koruma amaçlı imar planında 2. Bölge B grubu yapılarından olduğu, Kültür Ve Turizm Bakanlığı ... Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 29.09.2009 tarihli ve 2461 sayılı kararında, ... İI Merkezinde, Kentsel Sit Alanı içerisinde kalan 528 ada 1 parselde kayıtlı tescilsiz taşınmaz üzerine eklenen izinsiz yapının ilgilisi tarafından iki ay içinde kaldırılarak Belediyesi denetiminde eski hâline getirilmesine karar verildiği, kararın infazının sağlanmaması nedeniyle Kültür ve Turizm Bakanlığı ... Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 08.03.2010 tarihli ve 2966 sayılı kararında, belediye ile ilgilisi hakkında yasal soruşturma başlatılmasına karar verildiği, kararın yerine getirilmemesine ilişkin soruşturma başlatıldığı, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun kararının infazının sağlanamaması üzerine eldeki yıkım davasının açıldığı anlaşılmaktadır.
Dosya içeriği ve toplanan delillere göre; davalılarının maliki olduğu 6 parsel sayılı taşınmazın kentsel sit alanı içerisinde kaldığı, üzerine 2863 Sayılı Yasalara aykırı olarak davalı ...'ün kullanımında olan tek katlı eve eklenti olarak 2. kattaki yeni yapıyı inşa ettiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece yerinde yapılan keşif sonucu Arkeoloji Mühendisi ve Harita Mühendisi bilirkişilerce yapılan ölçüm ve tespitlerde, çekişme konusu 1 parsel sayılı taşınmazın G.M.E.E.A.G kurulunun 21.09.1979 tarihli ve A. 1933 sayılı kararı ile ilan edilen kentsel alanında yer aldığı ve üzerindeki ikinci kattaki yapılaşmanın 2863 Sayılı Yasa'ya aykırı olduğu rapor ve kroki kapsamıyla sabittir.
2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yasası'nın 3386 Sayılı Yasa ile değişik 9. maddesinde" ... Onarım, inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, kazı veya benzeri işler inşai ve fiziki müdahale sayılır." hükmüne yer verilmiş aynı Yasanın 16. maddesinde de "...Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile bunların koruma alanlarında ruhsatsız inşaat yapmanın yasak olduğu derpiş edilmiştir. Ayrıca buralarda ruhsatsız olarak yapılacak inşaatlar ile koruma amaçlı imar planlarında plana, sit şartlarına aykırı olarak inşa edilen yapılar hakkında imar mevzuatına göre işlem yapılır..." düzenlemesi öngörülmüştür.
Buna bağlı olarak da, 3194 Sayılı İmar Yasası'nda mevzuata aykırı olacak şekildeki yapı tadilatlarının ve ruhsatsız yapıların idari bakımdan müeyyideye tabi olduğu ve bunların nelerden ibaret olduğu aynı Yasa'nın 32 ve 42. maddelerinde belirtilmiştir.
Belirtilen bu yasal düzenlemeler karşısında, söz konusu taşınmazdaki tek katlı eve eklenti olarak 2. kattadaki yeni yapının kentsel sit sınırı içinde kalarak kentsel dokuyu bozmasından ötürü 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma Kanunu'na göre aykırı olması sebebiyle verilen yıkım kararı hakkında imar mevzuatına göre işlem yapılacağı, 3194 sayılı Yasa'nın 32. ve 42. maddeleri uyarınca idari yaptırıma tabi olup, anılan bu husus da idareyi ilgilendireceğinden yıkım isteğinin reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, usul ve yasaya aykırı olan hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/1. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 01.12.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)