MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Elatmanın Önlenmesi, Kal Ve Ecrimisil
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, elatmanın önlenmesi ve kal davasının kabulüne, ecrimisil talebinin ise kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
KARAR
Davacılar vekili, vekil edenlerinin dava konusu 109 ada 5 parsel sayılı taşınmazda paydaş olmasına rağmen davalı tarafından 3 katlı ev yapmak suretiyle kullanıldığını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile toplam 6.000,00 TL ecrimisil bedelinin 03.12.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili, müvekkillerinin paylarına vak’i tecavüzün men’i ve binanın kal’i talep ve dava edilmiştir.
Mahkemece, elatmanın önlenmesi ve kal davasının kabulüne, ecrimisil talebinin ise kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, paydaşlar arasında elatmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil talebine ilişkindir.
Toplanan deliller ve tüm dosya içeriğinden; dava konusu 109 ada 5 parsel sayılı 601,35 m2 büyüklüğünde arsa vasfındaki taşınmazda davacılar, davalı ile dava dışı paydaşların iştirak halinde malik olduğu; taşınmazın 16.07.1994 tarihinde yapılan kadastro çalışmalarında beyanlar hanesine “ Parsel Üzerinde bulunan Üçkatlı ... Oğlu ...’a aittir” şeklinde muhdesat bilgisi işlendiği, kadastronun 20.10.1994 tarihinde kesinleştiği ve mevcut davanın 22.11.2013 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilindiği gibi, paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki elatmanın önlenilmesini her zaman isteyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine elatmanın önlenilmesi davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı elatmanın önlenilmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre, payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu elatmanın önlenilmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.
Öte yandan, yurdumuzda sosyal ekonomik nedenlerle kırsal kesimlerden kentlere aşırı akım, nüfus çoğalması, büyük mesken ve işyeri ihtiyacı nedeniyle hızlı yapılaşma karşısında görevli mercilerin aciz kalmaları veya çeşitli nedenlerle göz yummaları sonucu, izinsiz, ruhsatsız, resmi kayıtlara bağlanmayan büyük yerleşim alanları oluştuğu, bu arada paylı taşınmazların tapuda resmi ifrazları yapılmadan paydaşlar arasında haricen veya fiilen taksim edilip üzerlerine büyük mahalleler hatta beldeler yapıldığı bir gerçektir.
Bilindiği üzere 4721 s. Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706, 6098 s. Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237, Tapu Kanunu'nun 26. maddeleri hilafına tapulu taşınmazlarda harici veya fiili taksim ile payların mülkiyeti ana taşınmazdan ayrılamaz. Ne var ki, taşınmazın kullanma biçimi tüm paydaşlar arasında varılan bir anlaşma ile belirlenmiş yada fiili bir kullanma biçimi oluşmuş, uzun süre paydaşlar bu durumu benimsemişlerse kayıtta paylı, eylemsel olarak (fiilen) bağımsız bu oluşumun tapuda yapılacak resmi taksime veya ortaklığın satış suretiyle giderilmesine yahut o yerde bir imar uygulaması yapılmasına kadar korunması, "ahde vefa" kuralının yanında TMK'nin 2. maddesinde düzenlenen iyiniyet kuralının da bir gereğidir. Aksi halde, pek çok kimse zarar görecek toplum düzeni ve barışı bozulacaktır.
O halde, paydaşlar arasındaki elatmanın önlenilmesi davalarında öncelikle tüm paydaşları bağlayan harici bir taksim sözleşmesi ve özel bir parselasyon planın olup olmadığı veya fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı üzerinde özenle durulmalı, varsa çekişmeli yerin kimin kullanımına terk edildiği saptanılmalı, harici veya fiili taksim yoksa uyuşmazlık yukarıda değinildiği gibi, TMK'nin müşterek mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmelidir.
Somut olaya gelince; dava konusu taşınmaz kadastro tespiti sonucu tarafların miras bırakanı ... adına kayıt edilmiş ise de, 16.07.1994 tarihinde yapılan kadastro çalışmalarında beyanlar hanesine “ Parsel Üzerinde bulunan Üçkatlı ... Oğlu ...’a aittir” şeklinde muhdesat bilgisi işlenmiş olup ilgili kadastro tespiti de 20.10.1994 tarihinde kesinleşmiştir. Beyanlar hanesinde lehine muhdesat şerhi bulunan davalı paydaşın taşınmaz üzerindeki kullanımının haksız olduğundan söz edilemez.
Bu şekilde uzun süren fiili kullanım ve beyanlar hanesindeki şerh nedeniyle (kullanımı sorgulanamayacak davalıya karşı açılmış) elatmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil davasının reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulüyle, hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 06.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy