Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi
Suç: Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak
Hüküm: Diyarbakır 1 Nolu Devlet Güvenlik Mahkemesinin 11.03.1994 tarih 1992/415 esas ve 1994/102 karar sayılı mahkumiyet hükmünün CMK'nın 323/1. maddesi uyarınca onaylanmasına, söz konusu karara konu ilamın infazının devamına
Temyiz edenler: Hükümlü müdafileri
1- Mahkumiyet hükmü:
Hükümlü hakkında, Diyarbakır 1 Numaralı Devlet Güvenlik Mahkemesinin 11.03.1994 gün ve 1992/415 esas, 1994/102 sayılı kararı ile hükümlünün 14.06.1992 tarihinde Sarımsak tepe mevkiinde güvenlik güçleri ile yaşanan silahlı çatışmada bir askerin şehit edilmesi ve 2 askerin yaralanması olayına katıldığı kabul edilerek 765 sayılı TCK'nın 125, 59/1, 31, 33. maddeleri uyarınca verilen müebbet ağır hapis cezası, Dairemizin 10.11.1994 gün 1994/4850-8182 sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiştir.
2- Davanın hükümden sonraki aşamaları:
Hükümlü müdafii 29 Mayıs 1995 tarihinde İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin 3 ve 6. maddelerinin ihlal edildiği iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmuş (Başvuru no: 28490/95) ve Mahkemenin Üçüncü Dairesi 19 Haziran 2003 tarihinde, Sözleşmenin 3, 6/1 ve 6/3-d maddelerinin ihlal edildiğini kararlaştırmıştır.
Dosya kapsamına göre;
Hükümlü müdafiinin 1412 sayılı CMUK'nın 327/5. maddesi kapsamındaki 19.02.2002 tarihli yargılamanın iadesi talebi Diyarbakır (1) Nolu Devlet Güvenlik Mahkemesinin 27.02.2002 tarihli kararı ile koşulları bulunmadığından, 1412 sayılı CMUK'nın 327/6. maddesi kapsamındaki 19.11.2003 tarihli yargılamanın iadesi talebi aynı Mahkemenin 30.10.2003 tarihli kararı ile 4793 sayılı Kanunu Geçici 1. maddesinde öngörülen koşullar gerçekleşmediğinden,
Hükümlünün 1412 sayılı CMUK'nın 327/5. maddesi kapsamındaki 12.08.2004 tarihli ve 5271 sayılı CMK'nın 311/1-e, f maddeleri kapsamındaki 13.11.2006 tarihli yargılamanın yenilenmesi talepleri, Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.09.2004 ve 08.12.2006 tarihli kararları ile koşulları bulunmadığından,
Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı CMK'nın 311/1-e maddesi kapsamındaki 03.04.2012 tarihli yargılanmanın yenilenmesi talebi aynı Mahkemenin 04.04.2012 tarihli kararı ile koşulları bulunmadığından ve bu nedenlerle kabule değer görülmediğinden reddedilmiş, bu red kararları kesinleşmiştir.
3- Yasal Düzenlemeler:
a-) Hükümlü hakkındaki mahkumiyet kararının Yargıtayca onanması ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararı sonrasında, 1412 sayılı CMUK'nın yargılamanın iadesini düzenleyen 327. maddesine, 04.02.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4793 sayılı Kanun ile "ceza hükmünün Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararı ile tespit edilmiş olması" hususunu bir yargılamanın iadesi nedeni olarak kabul eden 6. bent eklenmiş ve aynı Kanunun Geçici 1. maddesi ile bu tür başvurular bakımından engel nitelikte tarih aralığı öngören bir düzenleme getirilmiştir.
Buna göre; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin hükümlü hakkındaki ihlal kararı, 4793 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi ile öngörülen ve yargılamanın iadesine engel kabul edilen tarih aralığında kalmaktadır.
Bu yasal düzenlemeler aşağıdaki gibidir.
1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 327/6. maddesi:
( Ek fıkra: 23/01/2003 - 4793 S.K./3. md.) Ceza hükmünün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması. Bu halde, muhakemenin iadesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde istenebilir.
4793 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi:
Bu Kanunun 1 ve 3 üncü maddeleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararları ile bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurular üzerine verilecek kararlar hakkında uygulanır. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kesinleşmiş olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına ilişkin muhakemenin iadesi istemleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılır.
b-) Yine 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK'nın 311/1-f ve 311/2. maddelerinde 1412 sayılı CMUK'nın 327/6. maddesi ve 4793 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi hükümleri aynen korunmuştur. Dolayısıyla, CMK'nın 311/2. madddesi ile yine bu tür başvurular bakımından engel nitelikteki tarih aralığı öngören bir düzenleme getirilmiştir.
Buna göre de; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin hükümlü hakkındaki ihlal kararı, yargılamanın yenilenmesine engel kabul edilen tarih aralığında kalmaktadır.
Bu yasal düzenlemeler de aşağıdaki gibidir.
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 311/1-f maddesi:
Ceza hükmünün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin ve hükmün bu aykırılığa dayandığının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması. Bu hâlde yargılamanın yenilenmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde istenebilir.
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 311/2. maddesi:
Birinci fıkranın (f) bendi hükümleri, 04.02.2003 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararları ile 04.02.2003 tarihinden sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurular üzerine verilecek kararlar hakkında uygulanır.
c-) Son olarak, 30.04.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü Bağlamında Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 21. maddesi ile 5271 sayılı CMK'ya eklenen Geçici 2. madde ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararlarından 15.06.2012 tarihi itibariyle Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi önünde denetlenmekte bulunanlar, 5271 sayılı CMK'nın 311/2. maddesi ile öngörülen engel nitelikteki tarih aralığının kapsamı dışına çıkılmıştır. Dosya içeriğine ve Adalet Bakanlığının hükümlüye gönderdiği 10.05.2013 tarih ve 45418 sayılı yazısına göre; hükümlü hakkındaki ihlal kararı bu düzenleme ile birlikte 5271 sayılı CMK'nın 311/2. maddesinde öngörülen ve yargılamanın iadesine engel nitelikte bulunan tarih aralığının kapsamı dışına çıkmış bulunmaktadır.
d-) Ayrıca; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararında, Sözleşmenin 6/1. maddesi uyarınca mahkemenin oluşumu bakımından da ihlal sebebi olarak görülen Devlet Güvenlik Mahkemeleri, 30.06.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5190 sayılı Kanun ile kaldırılmıştır.
4- İncelemeye Konu Hüküm:
Hükümlü müdafii, 6459 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra ve öngörülen yasal süre içerisinde CMK'nın 311/1-f maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur. Talep, Mahkemece 24.05.2013 tarihinde kabule değer görülmüş ve duruşma açılmak suretiyle yargılama yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
Hükmün, hükümlü müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda gereği düşünüldü:
Yargılamanın yenilenmesi talebi üzerine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararında gösterilen ve sözleşmenin 3 ve 6/3-d maddeleri kapsamında kalan ihlal nedenleri de nazara alınarak yapılan yargılama da, hükme esas alınan tanık beyanları Mahkeme huzurunda tekrar alınmış, hükümlü ve müdafiine tanıkları sorguya çekme veya çektirme imkanı verilmiş, toplanan deliller Sözleşmenin 3. maddesi uyarınca verilen ihlal kararı ile bu kararın hükümlünün kolluk ifadesine etkisi de dikkate alınarak karar yerinde incelenmiş, hükümlünün suçunun sübutu kabul, olay niteliğine ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde suç vasfı tayin edilmiş, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, hükümlü müdafilerinin temyiz dilekçeleri ile duruşmalı inceleme sırasında ileri sürdükleri yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle Diyarbakır 1 nolu Devlet Güvenlik Mahkemesinin 11.03.1994 tarih, 1992/415 esas ve 1994/102 sayılı kararının onaylanmasına ve infazın devamına dair re'sen de temyize tabi olan hükmün ONANMASINA, 26.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
TEFHİM ŞERHİ:
26.05.2014 tarihinde verilen iş bu karar, Yargıtay Cumhuriyet savcısı Hüsamettin Yuca'nın huzurunda, duruşmada sanık Hulki Güneş'in savunmasını yapmış bulunan Av. ... ve Av. ...'ün yokluklarında, 28.05.2014 tarihinde usulen ve açık olarak tefhim olundu.
Full & Egal Universal Law Academy